Un plan de sondage assisté par un modèle est le minimax pour la prédiction fondée sur un modèle
Section 4. Discussion

La borne inférieure Godambe et Joshi est présentée ici comme une borne supérieure pour les variances anticipées de BLUP dans un modèle correct. Les EQM de simulation des BLUP fondés sur un modèle linéaire ou spline choisi adaptativement sont toujours inférieures à la BIGJ ou juste au-dessus, y compris en cas de spécification erronée des variances. Les EQM sont bien en dessous de la borne si une variable du plan importante ne figure pas dans le modèle.

Le résultat de la borne supérieure dépend de l’absence de biais du BLUP par rapport au modèle. Dans l’étude par simulations, les BLUP fondés sur un modèle incorrectement spécifié avaient des EQM nettement supérieures à la borne. Le choix d’un modèle de travail ayant un CIB minimal dans une classe comprenant des modèles splines a permis d’éviter ce problème.

Une fois que les données sont disponibles, les conditions d’inférence fondée sur un modèle pour l’échantillon sont sélectionnées. L’échantillonnage probabiliste présente néanmoins de nombreux avantages même s’il n’est pas la base de l’inférence (par exemple, Särndal et coll., 1992; Valliant et coll., 2013). À l’étape du plan, la variance anticipée est l’objectif le plus pertinent, parce qu’elle fait la moyenne sur tous les échantillons possibles qui peuvent alors être sélectionnés. La borne supérieure calculée ici est pertinente à l’étape du plan, parce qu’il y a généralement de grandes incertitudes sur la forme du modèle qui sera finalement adopté (il peut y avoir des exceptions quand on dispose de données historiques ou connexes appuyant la spécification d’un modèle ou quand on est prêt à croire que le vrai modèle se trouve dans une classe de modèles polynomiaux ou d’autres modèles spécifiques).

En pratique, il est judicieux d’adopter une stratégie consistant à :

  1. établir π i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaBaaaleaacaWGPbaabeaaaaa@39D3@ de façon à obtenir des valeurs faibles pour la borne supérieure i U ( π i 1 1 ) v i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paaqababe WcbaGaamyAaiabgIGiolaadwfaaeqaniabggHiLdGcdaqadaqaaiab ec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaGaeyOeI0IaaGymaaaakiaaysW7cq GHsislcaaMe8UaaGymaaGaayjkaiaawMcaaiaaykW7caWG2bWaaSba aSqaaiaadMgaaeqaaaaa@4AAB@ où les variances du modèle sont proportionnelles à v i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadAhada WgaaWcbaGaamyAaaqabaaaaa@3911@ (ou à une combinaison pondérée des bornes supérieures pour plusieurs variables d’intérêt), tout en respectant le coût et les considérations pratiques. S’il y a une seule variable d’intérêt et que les coûts unitaires sont proportionnels à C i , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadoeada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaGGSaaaaa@3998@ alors π i v i / C i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaaysW7cqGHDisTcaaMe8+aaOaaaeaa daWcgaqaaiaadAhadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaaakeaacaWGdbWaaS baaSqaaiaadMgaaeqaaaaaaeqaaaaa@429E@ est recommandé, car il s’agit d’une stratégie minimax;
  2. une fois que l’échantillon est sélectionné et que les données sont disponibles, choisir un modèle de régression fondé sur ces données;
  3. estimer les totaux de population au moyen des BLUP sous le modèle sélectionné;
  4. cela peut conduire à ce que la condition (2.10) soit respectée ou pas, selon les coûts C i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadoeada WgaaWcbaGaamyAaaqabaaaaa@38DE@ et les variables auxiliaires sélectionnées dans le modèle final.

Tous les résultats optimaux du plan de sondage, qu’ils soient fondés sur un modèle, fondés sur un plan de sondage ou assistés par un modèle, reposent sur la connaissance des variances résiduelles relatives de l’unité ou de la strate. Cela semble inévitable. Le présent article est utile lorsque la forme du modèle moyen n’est pas connue à l’avance, car il donne une borne supérieure sur l’espace des modèles pour la moyenne. Il ne semble pas y avoir de borne aussi utile sur les modèles de variance possibles, si bien que la forme du modèle de variance doit être estimée ou supposée.

Remerciements

Je tiens à remercier Stephen Haslett de m’avoir encouragé à choisir de mener une recherche méthodologique malgré mes nombreuses autres priorités. Par ailleurs, l’article a considérablement été amélioré par la lecture minutieuse réalisée par deux examinateurs et un rédacteur adjoint.Cette recherche a été entreprise avec l’aide de ressources de la National Computational Infrastructure (NCI Australia), sous l’égide du NCRIS soutenu par le gouvernement australien.

Annexe

Démonstration du théorème 1

De (2.4),

E p var M ( t ^ y t y ) = E p { t x r T ( i s σ i 2 x i x i T ) 1 t x r } + i U ( 1 π i ) σ i 2 . ( A .1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaaBa aaleaacaWGWbaabeaakiaabAhacaqGHbGaaeOCamaaBaaaleaacaWG nbaabeaakmaabmaabaGabmiDayaajaWaaSbaaSqaaiaadMhaaeqaaO GaaGjbVlabgkHiTiaaysW7caWG0bWaaSbaaSqaaiaadMhaaeqaaaGc caGLOaGaayzkaaGaaGjbVlaai2dacaaMe8UaamyramaaBaaaleaaca WGWbaabeaakmaacmaabaGaaCiDamaaDaaaleaacaWG4bGaamOCaaqa aiaadsfaaaGcdaqadaqaamaaqafabeWcbaGaamyAaiabgIGiolaado haaeqaniabggHiLdGccaaMi8Uaeq4Wdm3aa0baaSqaaiaadMgaaeaa cqGHsislcaaIYaaaaOGaaCiEamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaahI hadaqhaaWcbaGaamyAaaqaaiaadsfaaaaakiaawIcacaGLPaaadaah aaWcbeqaaiabgkHiTiaaigdaaaGccaWH0bWaaSbaaSqaaiaadIhaca WGYbaabeaaaOGaay5Eaiaaw2haaiabgUcaRmaaqafabeWcbaGaamyA aiabgIGiolaadwfaaeqaniabggHiLdGcdaqadaqaaiaaigdacaaMe8 UaeyOeI0IaaGjbVlabec8aWnaaBaaaleaacaWGPbaabeaaaOGaayjk aiaawMcaaiaaysW7cqaHdpWCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaaiaaikdaaa GccaaIUaGaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7caGGOaGaaeyq aiaac6cacaaIXaGaaiykaaaa@89A7@

À partir des définitions de U ¯ ^ π MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=lqahwfaga qegaqcamaaBaaaleaacqaHapaCaeqaaaaa@39EA@ et V ¯ ^ π MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=lqahAfaga qegaqcamaaBaaaleaacqaHapaCaeqaaaaa@39EB@ et de l’hypothèse (2.6), le premier terme de (A.1) devient

E p { t x r T ( i s σ i 2 x i x i T ) 1 t x r } = E p { ( N t X ¯ N t U ¯ ^ π ) T ( N t V ¯ ^ π ) 1 ( N t X ¯ N t U ¯ ^ π ) } = N t E p { ( X ¯ U ¯ ^ π ) T V ¯ ^ π 1 ( X ¯ U ¯ ^ π ) } = N t { ( X ¯ U ¯ ) T V ¯ 1 ( X ¯ U ¯ ) + o ( 1 ) } . ( A .2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabmGaaa qaaiaadweadaWgaaWcbaGaamiCaaqabaGcdaGadaqaaiaahshadaqh aaWcbaGaamiEaiaadkhaaeaacaWGubaaaOWaaeWaaeaadaaeqbqabS qaaiaadMgacqGHiiIZcaWGZbaabeqdcqGHris5aOGaaGjcVlabeo8a ZnaaDaaaleaacaWGPbaabaGaeyOeI0IaaGOmaaaakiaahIhadaWgaa WcbaGaamyAaaqabaGccaWH4bWaa0baaSqaaiaadMgaaeaacaWGubaa aaGccaGLOaGaayzkaaWaaWbaaSqabeaacqGHsislcaaIXaaaaOGaaG jcVlaahshadaWgaaWcbaGaamiEaiaadkhaaeqaaaGccaGL7bGaayzF aaaabaGaaGypaiaadweadaWgaaWcbaGaamiCaaqabaGcdaGadaqaam aabmaabaGaamOtamaaBaaaleaacaWG0baabeaakiqahIfagaqeaiab gkHiTiaad6eadaWgaaWcbaGaamiDaaqabaGcceWHvbGbaeHbaKaada WgaaWcbaGaeqiWdahabeaaaOGaayjkaiaawMcaamaaCaaaleqabaGa amivaaaakmaabmaabaGaamOtamaaBaaaleaacaWG0baabeaakiqahA fagaqegaqcamaaBaaaleaacqaHapaCaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaWa aWbaaSqabeaacqGHsislcaaIXaaaaOWaaeWaaeaacaWGobWaaSbaaS qaaiaadshaaeqaaOGabCiwayaaraGaaGjbVlabgkHiTiaaysW7caWG obWaaSbaaSqaaiaadshaaeqaaOGabCyvayaaryaajaWaaSbaaSqaai abec8aWbqabaaakiaawIcacaGLPaaaaiaawUhacaGL9baaaeaaaeaa caaI9aGaamOtamaaBaaaleaacaWG0baabeaakiaadweadaWgaaWcba GaamiCaaqabaGcdaGadaqaamaabmaabaGabCiwayaaraGaaGjbVlab gkHiTiaaysW7ceWHvbGbaeHbaKaadaWgaaWcbaGaeqiWdahabeaaaO GaayjkaiaawMcaamaaCaaaleqabaGaamivaaaakiqahAfagaqegaqc amaaDaaaleaacqaHapaCaeaacqGHsislcaWHXaaaaOWaaeWaaeaace WHybGbaebacaaMe8UaeyOeI0IaaGjbVlqahwfagaqegaqcamaaBaaa leaacqaHapaCaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaaacaGL7bGaayzFaaaaba aabaGaaGypaiaad6eadaWgaaWcbaGaamiDaaqabaGcdaGadaqaamaa bmaabaGabCiwayaaraGaaGjbVlabgkHiTiaaysW7ceWHvbGbaebaai aawIcacaGLPaaadaahaaWcbeqaaiaadsfaaaGcceWHwbGbaebadaah aaWcbeqaaiabgkHiTiaahgdaaaGcdaqadaqaaiqahIfagaqeaiaays W7cqGHsislcaaMe8UabCyvayaaraaacaGLOaGaayzkaaGaaGjbVlab gUcaRiaaysW7caWGVbWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaca GL7bGaayzFaaGaaiOlaiaaywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7caaMf8Ua aiikaiaabgeacaGGUaGaaGOmaiaacMcaaaaaaa@C7E5@

Le résultat découle immédiatement de (A.1) et (A.2).

Lemme 1 : Soit a 1 , , a n MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadggada WgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaISaGaaGjbVlablAciljaaiYcacaaM e8UaamyyamaaBaaaleaacaWGUbaabeaaaaa@4080@ et b 1 , , b n MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadkgada WgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaISaGaaGjbVlablAciljaaiYcacaaM e8UaamOyamaaBaaaleaacaWGUbaabeaaaaa@4082@ des scalaires où b i > 0 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadkgada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaMe8UaaGOpaiaaysW7caaIWaaaaa@3DA3@ pour tous les i . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaca GGUaaaaa@389C@ On suppose que x 1 , , x n MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laahIhada WgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaISaGaaGjbVlablAciljaaiYcacaaM e8UaaCiEamaaBaaaleaacaWGUbaabeaaaaa@40B6@ sont des vecteurs p . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadchaca GGUaaaaa@38A3@ Alors

( i = 1 N a i x i ) T ( i = 1 N b i x i x i T ) 1 ( i = 1 N a i x i ) i = 1 N a i 2 / b i ( A .3 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaeWaaeaada aeWbqabSqaaiaadMgacaaI9aGaaGymaaqaaiaad6eaa0GaeyyeIuoa kiaayIW7caWGHbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaCiEamaaBaaale aacaWGPbaabeaaaOGaayjkaiaawMcaamaaCaaaleqabaGaamivaaaa kmaabmaabaWaaabCaeqaleaacaWGPbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGob aaniabggHiLdGccaaMi8UaamOyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaa hIhadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaWH4bWaa0baaSqaaiaadMgaae aacaWGubaaaaGccaGLOaGaayzkaaWaaWbaaSqabeaacqGHsislcaaI XaaaaOWaaeWaaeaadaaeWbqabSqaaiaadMgacaaI9aGaaGymaaqaai aad6eaa0GaeyyeIuoakiaayIW7caWGHbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqa aOGaaCiEamaaBaaaleaacaWGPbaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaiaays W7cqGHKjYOcaaMe8+aaabCaeqaleaacaWGPbGaaGypaiaaigdaaeaa caWGobaaniabggHiLdGcdaWcgaqaaiaadggadaqhaaWcbaGaamyAaa qaaiaaikdaaaaakeaacaWGIbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaaaakiaa ywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaiikaiaabgeacaGGUaGaaG 4maiaacMcaaaa@7CBB@

à condition que l’inverse de la matrice existe. L’égalité dans (A.3) est obtenue si et seulement si

a i b i 1 = λ T x i ( A .4 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyyamaaBa aaleaacaWGPbaabeaakiaadkgadaqhaaWcbaGaamyAaaqaaiabgkHi TiaaigdaaaGccaaMe8UaaGypaiaaysW7caWH7oWaaWbaaSqabeaaca WGubaaaOGaaCiEamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaaywW7caaMf8Ua aGzbVlaaywW7caaMf8UaaiikaiaabgeacaGGUaGaaGinaiaacMcaaa a@4F16@

pour tous les i = 1, , n MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaca aMe8UaaGypaiaaysW7caaIXaGaaGilaiaaysW7cqWIMaYscaaISaGa aGjbVlaad6gaaaa@4321@ pour certains vecteurs p MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadchaaa a@37F1@ λ . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laahU7aca GGUaaaaa@38F5@

Démonstration du lemme 1

Soit b = i = 1 n b i . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadkgaca aMe8UaaGypaiaaysW7daaeWaqabSqaaiaadMgacaaI9aGaaGymaaqa aiaad6gaa0GaeyyeIuoakiaaykW7caWGIbWaaSbaaSqaaiaadMgaae qaaOGaaiOlaaaa@457C@ Soit X MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadIfaaa a@37D9@ une variable aléatoire discrète prenant les valeurs a i / b i . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paalyaaba GaamyyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaaaOqaaiaadkgadaWgaaWcbaGa amyAaaqabaaaaOGaaiOlaaaa@3BD9@ Soit Y MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laahMfaaa a@37DE@ une variable aléatoire discrète prenant les valeurs x i , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laahIhada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaGGSaaaaa@39D1@ pour i = 1, , n . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaca aMe8UaaGypaiaaysW7caaIXaGaaGilaiaaysW7cqWIMaYscaaISaGa aGjbVlaad6gacaGGUaaaaa@43D3@ Soit P [ Y = x i , X = a i / b i ] = b i / b MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadcfada WadaqaaiaadMfacaaMe8UaaGypaiaaysW7caWH4bWaaSbaaSqaaiaa dMgaaeqaaOGaaGilaiaaysW7caWGybGaaGjbVlaai2dacaaMe8+aaS GbaeaacaWGHbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaaGcbaGaamOyamaaBaaa leaacaWGPbaabeaaaaaakiaawUfacaGLDbaacaaMe8UaaGypaiaays W7daWcgaqaaiaadkgadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaaakeaacaWGIbaa aaaa@52BC@ pour i = 1, , n . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaca aMe8UaaGypaiaaysW7caaIXaGaaGilaiaaysW7cqWIMaYscaaISaGa aGjbVlaad6gacaGGUaaaaa@43D3@ Écrire M 1 M 2 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laad2eada WgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaMe8UaeyizImQaaGjbVlaad2eadaWg aaWcbaGaaGOmaaqabaaaaa@3F48@ si M 1 M 2 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laad2eada WgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaMe8UaeyOeI0IaaGjbVlaad2eadaWg aaWcbaGaaGOmaaqabaaaaa@3E80@ est semi-définie négative pour toutes les matrices M 1 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laad2eada WgaaWcbaGaaGymaaqabaaaaa@38B5@ et M 2 . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laad2eada WgaaWcbaGaaGOmaaqabaGccaGGUaaaaa@3972@ Selon le théorème 1 de Tripathi (1999), pour tous les vecteurs aléatoires X MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laahIfaaa a@37DD@ et Y , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laahMfaca GGSaaaaa@388E@

E [ X Y T ] { E [ Y Y T ] } 1 E [ Y X T ] E [ X X T ] ( A .5 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaadm aabaGaaCiwaiaahMfadaahaaWcbeqaaiaadsfaaaaakiaawUfacaGL DbaadaGadaqaaiaadweadaWadaqaaiaahMfacaWHzbWaaWbaaSqabe aacaWGubaaaaGccaGLBbGaayzxaaaacaGL7bGaayzFaaWaaWbaaSqa beaacqGHsislcaaIXaaaaOGaamyramaadmaabaGaaCywaiaahIfada ahaaWcbeqaaiaadsfaaaaakiaawUfacaGLDbaacaaMe8UaeyizImQa aGjbVlaadweadaWadaqaaiaahIfacaWHybWaaWbaaSqabeaacaWGub aaaaGccaGLBbGaayzxaaGaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7 caGGOaGaaeyqaiaac6cacaaI1aGaaiykaaaa@6017@

à condition que l’inverse de la matrice existe. Avec ma définition de X MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadIfaaa a@37D8@ et Y , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laahMfaca GGSaaaaa@388D@ (A.5) devient

i = 1 N b i b 1 a i b i 1 x i T { i = 1 N b i b 1 x i x i T } 1 i = 1 N b i b 1 a i b i 1 x i i = 1 N b i b 1 a i 2 b i 2 ( A .6 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaabCaeqale aacaWGPbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniabggHiLdGccaaMi8Ua amOyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadkgadaahaaWcbeqaaiabgk HiTiaaigdaaaGccaWGHbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaamOyamaa DaaaleaacaWGPbaabaGaeyOeI0IaaGymaaaakiaahIhadaqhaaWcba GaamyAaaqaaiaadsfaaaGcdaGadaqaamaaqahabeWcbaGaamyAaiaa i2dacaaIXaaabaGaamOtaaqdcqGHris5aOGaaGjcVlaadkgadaWgaa WcbaGaamyAaaqabaGccaWGIbWaaWbaaSqabeaacqGHsislcaaIXaaa aOGaaCiEamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaahIhadaqhaaWcbaGaam yAaaqaaiaadsfaaaaakiaawUhacaGL9baadaahaaWcbeqaaiabgkHi TiaaigdaaaGcdaaeWbqabSqaaiaadMgacaaI9aGaaGymaaqaaiaad6 eaa0GaeyyeIuoakiaayIW7caWGIbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGa amOyamaaCaaaleqabaGaeyOeI0IaaGymaaaakiaadggadaWgaaWcba GaamyAaaqabaGccaWGIbWaa0baaSqaaiaadMgaaeaacqGHsislcaaI XaaaaOGaaCiEamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaaysW7cqGHKjYOca aMe8+aaabCaeqaleaacaWGPbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniab ggHiLdGccaaMi8UaamOyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadkgada ahaaWcbeqaaiabgkHiTiaaigdaaaGccaWGHbWaa0baaSqaaiaadMga aeaacaaIYaaaaOGaamOyamaaDaaaleaacaWGPbaabaGaeyOeI0IaaG OmaaaakiaaywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7caaMf8Uaaiikaiaabgea caGGUaGaaGOnaiaacMcaaaa@95E4@

ce qui donne directement (A.3). Tripathi (1999) énonce que l’égalité est nette si

X T λ 1 + Y T λ 2 = 0 ( A .7 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaCiwamaaCa aaleqabaGaamivaaaakiaahU7adaWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaM e8Uaey4kaSIaaGjbVlaahMfadaahaaWcbeqaaiaadsfaaaGccaWH7o WaaSbaaSqaaiaaikdaaeqaaOGaaGjbVlaai2dacaaMe8UaaGimaiaa ywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaiikaiaabgeacaGGUaGaaG 4naiaacMcaaaa@51E9@

avec une probabilité de 1 pour certaines valeurs λ 1 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labeU7aSn aaBaaaleaacaaIXaaabeaaaaa@3997@ de la même dimension que X MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laahIfaaa a@37DD@ et λ 2 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labeU7aSn aaBaaaleaacaaIYaaabeaaaaa@3998@ de la même dimension que Y . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laahMfaca GGUaaaaa@3890@ Ici, (A.7) devient

a i b i 1 λ 1 = x i T λ 2 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyyamaaBa aaleaacaWGPbaabeaakiaadkgadaqhaaWcbaGaamyAaaqaaiabgkHi TiaaigdaaaGccqaH7oaBdaWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaMe8UaaG ypaiaaysW7caWH4bWaa0baaSqaaiaadMgaaeaacaWGubaaaOGaaC4U dmaaBaaaleaacaaIYaaabeaaaaa@471A@

pour tous les i , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaca GGSaaaaa@389A@ ce qui équivaut à (A.4).

Démonstration du théorème 2

Soit a i = 1 π i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadggada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaMe8UaaGypaiaaysW7caaIXaGaaGjb VlabgkHiTiaaysW7cqaHapaCdaWgaaWcbaGaamyAaaqabaaaaa@4480@ et b i = π i σ i 2 . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadkgada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaMe8UaaGypaiaaysW7cqaHapaCdaWg aaWcbaGaamyAaaqabaGccqaHdpWCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaaiabgk HiTiaaikdaaaGccaGGUaaaaa@450C@ Pour le lemme 1,

VA ˜ = U ( 1 π i ) x i T ( U π i σ i 2 x i x i T ) 1 U ( 1 π i ) x i T + U ( 1 π i ) σ i 2 U ( 1 π i ) 2 π i 1 σ i 2 + U ( 1 π i ) σ i 2 = U ( 1 π i ) π i 1 σ i 2 ( 1 π i + π i ) = U ( π i 1 1 ) σ i 2 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabqGaaa aabaWaaacaaeaacaqGwbGaaeyqaaGaay5adaaabaGaaGypamaaqafa beWcbaGaamyvaaqab0GaeyyeIuoakmaabmaabaGaaGymaiaaysW7cq GHsislcaaMe8UaeqiWda3aaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaaGccaGLOaGa ayzkaaGaaCiEamaaDaaaleaacaWGPbaabaGaamivaaaakmaabmaaba WaaabuaeqaleaacaWGvbaabeqdcqGHris5aOGaaGPaVlabec8aWnaa BaaaleaacaWGPbaabeaakiabeo8aZnaaDaaaleaacaWGPbaabaGaey OeI0IaaGOmaaaakiaahIhadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaWH4bWa a0baaSqaaiaadMgaaeaacaWGubaaaaGccaGLOaGaayzkaaWaaWbaaS qabeaacqGHsislcaaIXaaaaOWaaabuaeqaleaacaWGvbaabeqdcqGH ris5aOWaaeWaaeaacaaIXaGaaGjbVlabgkHiTiaaysW7cqaHapaCda WgaaWcbaGaamyAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaaMc8UaaCiEamaa DaaaleaacaWGPbaabaGaamivaaaakiaaysW7cqGHRaWkcaaMe8+aaa buaeqaleaacaWGvbaabeqdcqGHris5aOWaaeWaaeaacaaIXaGaaGjb VlabgkHiTiaaysW7cqaHapaCdaWgaaWcbaGaamyAaaqabaaakiaawI cacaGLPaaacaaMc8Uaeq4Wdm3aa0baaSqaaiaadMgaaeaacaaIYaaa aaGcbaaabaGaeyizIm6aaabuaeqaleaacaWGvbaabeqdcqGHris5aO WaaeWaaeaacaaIXaGaaGjbVlabgkHiTiaaysW7cqaHapaCdaWgaaWc baGaamyAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaadaahaaWcbeqaaiaaikdaaa GccqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaaiabgkHiTiaaigdaaaGccqaH dpWCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaaiaaikdaaaGccaaMe8Uaey4kaSIaaG jbVpaaqafabeWcbaGaamyvaaqab0GaeyyeIuoakmaabmaabaGaaGym aiaaysW7cqGHsislcaaMe8UaeqiWda3aaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaa GccaGLOaGaayzkaaGaaGPaVlabeo8aZnaaDaaaleaacaWGPbaabaGa aGOmaaaaaOqaaaqaaiaai2dadaaeqbqabSqaaiaadwfaaeqaniabgg HiLdGcdaqadaqaaiaaigdacaaMe8UaeyOeI0IaaGjbVlabec8aWnaa BaaaleaacaWGPbaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaiaaykW7cqaHapaCda qhaaWcbaGaamyAaaqaaiabgkHiTiaaigdaaaGccqaHdpWCdaqhaaWc baGaamyAaaqaaiaaikdaaaGcdaqadaqaaiaaigdacaaMe8UaeyOeI0 IaaGjbVlabec8aWnaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaaysW7cqGHRaWk caaMe8UaeqiWda3aaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaa aabaaabaGaaGypamaaqafabeWcbaGaamyvaaqab0GaeyyeIuoakmaa bmaabaGaeqiWda3aa0baaSqaaiaadMgaaeaacqGHsislcaaIXaaaaO GaaGjbVlabgkHiTiaaysW7caaIXaaacaGLOaGaayzkaaGaaGPaVlab eo8aZnaaDaaaleaacaWGPbaabaGaaGOmaaaaaaaaaa@E9B3@

avec une égalité stricte si et seulement si

λ T x i = a i b i 1 = ( π i 1 1 ) σ i 2 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbiqaaa9acaWH7o WaaWbaaSqabeaacaWGubaaaOGaaCiEamaaBaaaleaacaWGPbaabeaa kiaaysW7caaI9aGaaGjbVlaadggadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGcca WGIbWaa0baaSqaaiaadMgaaeaacqGHsislcaaIXaaaaOGaaGjbVlaa i2dacaaMe8+aaeWaaeaacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaaiabgk HiTiaaigdaaaGccaaMe8UaeyOeI0IaaGjbVlaaigdaaiaawIcacaGL PaaacaaMe8Uaeq4Wdm3aa0baaSqaaiaadMgaaeaacaaIYaaaaaaa@5877@

pour certains vecteurs λ . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xe9GqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laahU7aca GGUaaaaa@38F5@

Bibliographie

Breidt, F.J., Claeskens, G. et Opsomer, J.D. (2005). Model-assisted estimation for complex surveys using penalised splines. Biometrika, 92(4), 831-846.

Brewer, K.R.W. (1999). Le calage esthétique dans le cas de l’échantillonnage avec probabilités inégales. Techniques d’enquête, 25, 2, 231-239. Article accessible à l’adresse https://www150.statcan.gc.ca/n1/fr/pub/12-001-x/1999002/article/4883-fra.pdf.

Brewer, K.R.W., Hanif, M. et Tam, S.M. (1988). How nearly can model-based prediction and design-based estimation be reconciled? Journal of the American Statistical Association, 83, 128-132.

Chambers, R., et Clark, R. (2012). An Introduction to Model-Based Survey Sampling with Applications. Oxford University Press: Oxford.

Godambe, V.P., et Joshi, V.M. (1965). Admissibility and Bayes estimation in sampling finite populations 1. Annals of Mathematical Statistics, 36, 1707-1722.

Hansen, M.H., Madow, W.G. et Tepping, B.J. (1983). An evaluation of model-dependent and probability-sampling inferences in sample surveys. Journal of the American Statistical Association, 78, 776-793.

Isaki, C.T., et Fuller, W.A. (1982). Survey design under the regression superpopulation model. Journal of the American Statistical Association, 77, 89-96.

Kott, P.S. (1986). When a mean-of-ratios is the best linear unbiased estimator under a model. The American Statistician, 40(3), 202-204.

Lohr, S.L. (2010). Sampling: Design and Analysis. Brooks-Cole: Boston, 2ndedition.

Nedyalkova, D., et Tillé, Y. (2008). Optimal sampling and estimation strategies under the linear model. Biometrika, 95(3), 521-537.

Nedyalkova, D., et Tillé, Y. (2012). Bias-robustness and efficiency of model-based inference in survey sampling. Statistica Sinica, 22(2), 777-794.

Royall, R.M. (1970). On finite population sampling theory under certain linear regression models. Biometrika, 57(2), 377-387.

Royall, R.M. (1992). Robustesse et optimalité de plan dans des modèles de prédiction pour populations finies. Techniques d’enquête, 18, 2, 193-199. Article accessible à l’adresse https://www150.statcan.gc.ca/n1/fr/pub/12-001-x/1992002/article/14488-fra.pdf.

Royall, R.M., et Herson, J. (1973). Robust estimation in finite populations I. Journal of the American Statistical Association, 68(344), 880-889.

Särndal, C.-E., Swensson, B. et Wretman, J. (1992). Model Assisted Survey Sampling. New York: Springer-Verlag.

Scott, A.J., Brewer, K.R.W. et Ho, E.W.H. (1978). Finite population sampling and robust estimation. Journal of the American Statistical Association, 73(362), 359-361.

Steel, D.G., et Clark, R.G. (2014). Gains possibles lors de l’utilisation de l’information sur les coûts au niveau de l’unité dans un cadre assisté par modèle. Techniques d’enquête, 40, 2, 257-269. Article accessible à l’adresse https://www150.statcan.gc.ca/n1/fr/pub/12-001-x/2014002/article/14110-fra.pdf.

Tam, S.M. (1988). Asymptotically design-unbiased predictors in survey sampling. Biometrika, 75(1), 175-177.

Tillé, Y. (2006). Sampling Algorithms. New York: Springer.

Tillé, Y., et Matei, A. (2016). Sampling: Survey Sampling. R package version 2.8. https://CRAN.R-project.org/package=sampling.

Tripathi, G. (1999). A matrix extension of the Cauchy-Schwarz inequality. Economics Letters, 63(1), 1-3.

Valliant, R., Dever, J.A. et Kreuter, F. (2013). Practical Tools for Designing and Weighting Survey Samples. New York: Springer.

Valliant, R., Dorman, A.H. et Royall, R.M. (2000). Finite Population Sampling and Inference: A Prediction Approach. New York: John Wiley & Sons, Inc.

Welsh, A.H., et Wiens, D.P. (2013). Robust model-based sampling designs. Statistics and Computing, 23(6), 689-701, novembre. https://doi.org/10.1007/s11222-012-9339-3.


Date de modification :