Combinaison d’échantillons probabilistes indépendants
Section 3. Combiner des échantillons

Nous calculons ici les éléments du plan (par exemple probabilités d’inclusion du premier et du second ordre) pour l’échantillon combiné. Il existe toutefois différentes façons de combiner des échantillons. Nous devons par exemple choisir entre un comptage multiple ou un comptage unique pour le plan combiné. Quand on combine des échantillons indépendants provenant de la même population, nous devons connaître les probabilités d’inclusion de toutes les unités des échantillons, pour tous les plans. Les probabilités d’inclusion du second ordre sont nécessaires pour l’estimation de la variance. Dans certains cas, il nous faut aussi des identificateurs uniques (étiquettes) pour les unités de façon afin qu’elles puissent être appariées, par exemple, quand on utilise un comptage unique ou quand au moins un plan distinct a des probabilités inégales. Bankier (1986) a examiné la méthode du comptage unique pour le cas particulier de la combinaison de deux échantillons aléatoires simples stratifiés sélectionnés indépendamment et tirés de la même base de sondage. Roberts et Binder (2009) et O’Muircheartaigh et Pedlow (2002) ont discuté des différentes possibilités pour combiner des échantillons indépendants tirés d’une même base de sondage, mais pas avec des plans d’échantillonnage généraux.

Un problème quelque peu semblable est l’estimation fondée sur des échantillons provenant de bases multiples chevauchantes, voir par exemple les articles de synthèse de Lohr (2009, 2011) et les articles qu’il cite. Bien que le fait d’avoir la même base de sondage puisse être considéré comme un cas particulier de bases multiples, nous n’avons pas trouvé de calculs des éléments du plan (en particulier des probabilités d’inclusion du second ordre et l’ordre deux du nombre espéré d’inclusions) pour la combinaison des plans d’échantillonnage généraux. Pour le cas des plans de sondage probabiliste généraux, nous présentons ci-dessous en détail deux façons principales de combiner les échantillons probabilistes et de calculer les caractéristiques de plan correspondantes nécessaires pour l’estimation sans biais et l’estimation de la variance sans biais.

3.1  Combinaison à comptage unique

Ici, nous combinons d’abord deux échantillons indépendants S ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@3A93@ et S ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@3A94@ tirés de la même population, et nous étudions l’union des deux échantillons dans notre échantillon combiné. Ainsi, l’inclusion d’une unité n’est comptée qu’une seule fois, même si l’unité est incluse dans plus d’un échantillon. Les probabilités d’inclusion du premier ordre sont :

π i ( 1 , 2 ) = π i ( 1 ) + π i ( 2 ) π i ( 1 ) π i ( 2 ) , ( 3.1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWda3aa0 baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaigdacaGGSaGaaGjbVlaaikda aiaawIcacaGLPaaaaaGccaaI9aGaeqiWda3aa0baaSqaaiaadMgaae aadaqadaqaaiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccqGHRaWkcqaHapaC daqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaa aakiabgkHiTiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaI XaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaeqiWda3aa0baaSqaaiaadMgaaeaada qadaqaaiaaikdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaaISaGaaGzbVlaaywW7 caaMf8UaaGzbVlaaywW7caGGOaGaaG4maiaac6cacaaIXaGaaiykaa aa@6144@

π i ( 1 , 2 ) = Pr ( i S ( 1 ) S ( 2 ) ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7caaI YaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaGypaiGaccfacaGGYbWaaeWaaeaaca WGPbGaeyicI4Saam4uamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGL OaGaayzkaaaaaOGaeyOkIGSaam4uamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaaca aIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaaaaa@4E3E@ et π i ( l ) = Pr ( i S ( l ) ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacqWItecBaiaawIcacaGLPaaa aaGccaaI9aGaciiuaiaackhadaqadaqaaiaadMgacqGHiiIZcaWGtb WaaWbaaSqabeaadaqadaqaaiabloriSbGaayjkaiaawMcaaaaaaOGa ayjkaiaawMcaaaaa@473D@ pour l = 1, 2. MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSj aai2dacaaIXaGaaGilaiaaysW7caaIYaGaaiOlaaaa@3DAE@ Soit I i ( 1 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMeada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaa kiaacYcaaaa@3C31@ I i ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMeada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaa aaa@3B78@ et I i ( 1 , 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMeada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaMe8UaaGOm aaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@3E70@ l’indicateur d’inclusion de l’unité i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaaa a@3838@ dans S ( 1 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaacYca aaa@3B4D@ S ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@3A94@ et S ( 1 ) S ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgQIi ilaadofadaahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaa aaaaa@3F87@ respectivement. Le plan qui en résulte n’est plus un plan à taille fixe (bien que les plans distincts soient de taille fixe). La taille espérée de l’union S ( 1 ) S ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgQIi ilaadofadaahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaa aaaaa@3F87@ est donnée par E ( n ( 1 , 2 ) ) = i = 1 N π i ( 1 , 2 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada qadaqaaiaad6gadaahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaM e8UaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaaaOGaayjkaiaawMcaaiaai2dada aeWaqaaiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGa aiilaiaaysW7caaIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaaqaaiaadMgacaaI9a GaaGymaaqaaiaad6eaa0GaeyyeIuoakiaacYcaaaa@4ED4@ n ( 1 , 2 ) = i = 1 N I i ( 1 , 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laad6gada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaMe8UaaGOmaaGaayjk aiaawMcaaaaakiaai2dadaaeWaqaaiaadMeadaqhaaWcbaGaamyAaa qaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaMe8UaaGOmaaGaayjkaiaawMca aaaaaeaacaWGPbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniabggHiLdaaaa@4AD8@ désigne la taille aléatoire de l’union. Si nous voulons savoir dans quelle mesure les échantillons se chevaucheront en moyenne, la taille espérée du chevauchement est donnée par la somme i = 1 N π i ( 1 ) π i ( 2 ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paaqadaba GaeqiWda3aa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaigdaaiaawIca caGLPaaaaaGccqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaG OmaaGaayjkaiaawMcaaaaaaeaacaWGPbGaaGypaiaaigdaaeaacaWG obaaniabggHiLdGccaGGUaaaaa@4783@

Les probabilités d’inclusion du second ordre π i j ( 1 , 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaM e8UaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@404E@ pour l’union S ( 1 ) S ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgQIi ilaadofadaahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaa aaaaa@3F87@ peuvent s’exprimer en termes des probabilités d’inclusion du premier et du second ordre des deux plans respectifs. Soit B = ( i S ( 1 ) S ( 2 ) , j S ( 1 ) S ( 2 ) ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadkeaca aI9aWaaeWaaeaacaWGPbGaeyicI4Saam4uamaaCaaaleqabaWaaeWa aeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaeyOkIGSaam4uamaaCaaale qabaWaaeWaaeaacaaIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaGilaiaaysW7 caWGQbGaeyicI4Saam4uamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaaIXaaaca GLOaGaayzkaaaaaOGaeyOkIGSaam4uamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaa caaIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaiilaaaa@52C7@ alors π i j ( 1 , 2 ) = Pr ( B ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaM e8UaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaai2daciGGqbGaaiOCamaabm aabaGaamOqaaGaayjkaiaawMcaaiaac6caaaa@45ED@ En conditionnant sur les résultats pour i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaaa a@3838@ et j MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadQgaaa a@3839@ dans S ( 1 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaacYca aaa@3B4D@ on obtient les quatre cas suivants


Tableau 1
Sommaire du tableau
Le tableau montre les résultats de Tableau 1. Les données sont présentées selon (equation) (titres de rangée) et (equation)(figurant comme en-tête de colonne).
m MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaaieWacaWFTb aaaa@36D6@ A m MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaaieWacaWFbb WaaSbaaSqaaiaa=1gaaeqaaaaa@37C4@ Pr( A m ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaaieqacaWFqb Gaa8NCamaabmaabaacbmGaa4xqamaaBaaaleaacaGFTbaabeaaaOGa ayjkaiaawMcaaaaa@3B23@ Pr( B| A m ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaaieqacaWFqb Gaa8NCamaabmaabaWaaqGaaeaaieWacaGFcbGaaGPaVdGaayjcSdGa aGPaVlaa+feadaWgaaWcbaGaa4xBaaqabaaakiaawIcacaGLPaaaaa a@4091@
1 i S ( 1 ) ,j S ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacaWGPbGaey icI4Saam4uamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzk aaaaaOGaaGilaiaaysW7caWGQbGaeyicI4Saam4uamaaCaaaleqaba WaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaaaa@43A0@ π ij ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacqaHapaCda qhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaigdaaiaawIcacaGL Paaaaaaaaa@3BE7@ 1
2 i S ( 1 ) ,j S ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacaWGPbGaey icI4Saam4uamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzk aaaaaOGaaGilaiaaysW7caWGQbGaeyycI8Saam4uamaaCaaaleqaba WaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaaaa@43A2@ π i ( 1 ) π ij ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacqaHapaCda qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaa kiabgkHiTiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaaba GaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@41FA@ π j ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacqaHapaCda qhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaa aaa@3AFA@
3 i S ( 1 ) ,j S ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacaWGPbGaey ycI8Saam4uamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzk aaaaaOGaaGilaiaaysW7caWGQbGaeyicI4Saam4uamaaCaaaleqaba WaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaaaa@43A2@ π j ( 1 ) π ij ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacqaHapaCda qhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaa kiabgkHiTiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaaba GaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@41FB@ π i ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacqaHapaCda qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaa aaa@3AF9@
4 i S ( 1 ) ,j S ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacaWGPbGaey ycI8Saam4uamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzk aaaaaOGaaGilaiaaysW7caWGQbGaeyycI8Saam4uamaaCaaaleqaba WaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaaaa@43A4@ 1 π i ( 1 ) π j ( 1 ) + π ij ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacaaIXaGaey OeI0IaeqiWda3aa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaigdaaiaa wIcacaGLPaaaaaGccqGHsislcqaHapaCdaqhaaWcbaGaamOAaaqaam aabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgUcaRiabec8aWnaa DaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawM caaaaaaaa@49AB@ π ij ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipmeu0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meaabaqaciGacaGaaeqabaWaaeaaeaaakeaacqaHapaCda qhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaikdaaiaawIcacaGL Paaaaaaaaa@3BE8@

π i j ( l ) = Pr ( i S ( l ) , j S ( l ) ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaeS4eHWgacaGLOaGa ayzkaaaaaOGaaGypaiGaccfacaGGYbWaaeWaaeaacaWGPbGaeyicI4 Saam4uamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacqWItecBaiaawIcacaGLPaaa aaGccaaISaGaaGjbVlaadQgacqGHiiIZcaWGtbWaaWbaaSqabeaada qadaqaaiabloriSbGaayjkaiaawMcaaaaaaOGaayjkaiaawMcaaaaa @50AB@ pour l = 1, 2. MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSj aai2dacaaIXaGaaGilaiaaysW7caaIYaGaaiOlaaaa@3DAE@ Les événements A m , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadgeada WgaaWcbaGaamyBaaqabaGccaGGSaaaaa@39E8@ m = 1, 2, 3, 4 , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laad2gaca aI9aGaaGymaiaaiYcacaaMe8UaaGOmaiaaiYcacaaMe8UaaG4maiaa iYcacaaMe8UaaGinaiaacYcaaaa@436E@ sont disjoints et m = 1 4 Pr ( A m ) = 1. MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paaqadabe WcbaGaamyBaiaai2dacaaIXaaabaGaaGinaaqdcqGHris5aOGaciiu aiaackhadaqadaqaaiaadgeadaWgaaWcbaGaamyBaaqabaaakiaawI cacaGLPaaacaaI9aGaaGymaiaac6caaaa@4400@ Par conséquent, on a par la formule des probabilités totales π i j ( 1 , 2 ) = Pr ( B ) = m = 1 4 Pr ( B | A m ) Pr ( A m ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaM e8UaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaai2daciGGqbGaaiOCamaabm aabaGaamOqaaGaayjkaiaawMcaaiaai2dadaaeWaqabSqaaiaad2ga caaI9aGaaGymaaqaaiaaisdaa0GaeyyeIuoakiGaccfacaGGYbWaae WaaeaadaabcaqaaiaadkeacaaMc8oacaGLiWoacaaMc8Uaamyqamaa BaaaleaacaWGTbaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaiGaccfacaGGYbWaae WaaeaacaWGbbWaaSbaaSqaaiaad2gaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaGa aiOlaaaa@5BEC@ Cela donne

π i j ( 1 , 2 ) = π i j ( 1 ) + π j ( 2 ) ( π i ( 1 ) π i j ( 1 ) ) + π i ( 2 ) ( π j ( 1 ) π i j ( 1 ) ) + π i j ( 2 ) ( 1 π i ( 1 ) π j ( 1 ) + π i j ( 1 ) ) . ( 3.2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWda3aa0 baaSqaaiaadMgacaWGQbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7 caaIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaGypaiabec8aWnaaDaaaleaaca WGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiab gUcaRiabec8aWnaaDaaaleaacaWGQbaabaWaaeWaaeaacaaIYaaaca GLOaGaayzkaaaaaOWaaeWaaeaacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqa amaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgkHiTiabec8aWn aaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaa wMcaaaaaaOGaayjkaiaawMcaaiabgUcaRiabec8aWnaaDaaaleaaca WGPbaabaWaaeWaaeaacaaIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaOWaaeWaaeaa cqaHapaCdaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkai aawMcaaaaakiabgkHiTiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqa amaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaOGaayjkaiaawMcaai abgUcaRiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGa aGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaakmaabmaabaGaaGymaiabgkHiTiabec 8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzk aaaaaOGaeyOeI0IaeqiWda3aa0baaSqaaiaadQgaaeaadaqadaqaai aaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccqGHRaWkcqaHapaCdaqhaaWcbaGa amyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaaaki aawIcacaGLPaaacaaIUaGaaGzbVlaaywW7caGGOaGaaG4maiaac6ca caaIYaGaaiykaaaa@9108@

On peut généraliser les équations (3.1) et (3.2) pour obtenir de façon récursive les probabilités d’inclusion du premier et du second ordre de l’union d’un nombre arbitraire k MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadUgaaa a@383A@ d’échantillons indépendants. Après avoir calculé les probabilités de l’union des deux premiers échantillons, nous pouvons combiner le résultat avec les probabilités du troisième plan en utilisant les mêmes formules, et ainsi de suite. À titre d’exemple, soit π i ( 1 , , l ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWI MaYscaGGSaGaaGjbVlabloriSbGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@4333@ la probabilité d’inclusion du premier ordre de l’unité i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaaa a@3838@ dans l’union des premiers échantillons l . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSj aac6caaaa@392D@ On a alors

π i ( 1 , , l + 1 ) = π i ( 1 , , l ) + π i ( l + 1 ) π i ( 1 , , l ) π i ( l + 1 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWda3aa0 baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaigdacaGGSaGaaGjbVlablAci ljaacYcacaaMe8UaeS4eHWMaey4kaSIaaGymaaGaayjkaiaawMcaaa aakiaai2dacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGym aiaacYcacaaMe8UaeSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecBaiaawIcaca GLPaaaaaGccqGHRaWkcqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaa baGaeS4eHWMaey4kaSIaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgkHiTi abec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaa ysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVlabloriSbGaayjkaiaawMcaaaaaki abec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacqWItecBcqGHRaWk caaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaGilaaaa@6D2A@

comme probabilité d’inclusion du premier ordre de l’unité i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyAaaaa@36E5@ dans l’union des l + 1 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSj abgUcaRiaaigdaaaa@3A18@ premiers échantillons. De même, pour les probabilités d’inclusion du second ordre, nous obtenons la formule récursive

π i j ( 1 , , l + 1 ) = π i j ( 1 , , l ) + π j ( l + 1 ) ( π i ( 1 , , l ) π i j ( 1 , , l ) ) + π i ( l + 1 ) ( π j ( 1 , , l ) π i j ( 1 , , l ) ) + π i j ( l + 1 ) ( 1 π i ( 1 , , l ) π j ( 1 , , l ) + π i j ( 1 , , l ) ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiGaaa qaaiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGym aiaacYcacaaMe8UaeSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecBcqGHRaWkca aIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaaGcbaGaaGypaiabec8aWnaaDaaaleaa caWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaMe8UaeSOjGS KaaiilaiaaysW7cqWItecBaiaawIcacaGLPaaaaaGccqGHRaWkcqaH apaCdaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaeS4eHWMaey4kaSIaaG ymaaGaayjkaiaawMcaaaaakmaabmaabaGaeqiWda3aa0baaSqaaiaa dMgaaeaadaqadaqaaiaaigdacaGGSaGaaGjbVlablAciljaacYcaca aMe8UaeS4eHWgacaGLOaGaayzkaaaaaOGaeyOeI0IaeqiWda3aa0ba aSqaaiaadMgacaWGQbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cq WIMaYscaGGSaGaaGjbVlabloriSbGaayjkaiaawMcaaaaaaOGaayjk aiaawMcaaiabgUcaRiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaae aacqWItecBcqGHRaWkcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOWaaeWaaeaa cqaHapaCdaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcaca aMe8UaeSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecBaiaawIcacaGLPaaaaaGc cqGHsislcqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaadaqadaqaai aaigdacaGGSaGaaGjbVlablAciljaacYcacaaMe8UaeS4eHWgacaGL OaGaayzkaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaaabaaabaGaaGjbVlabgUcaRi aaysW7cqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiab loriSjabgUcaRiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGcdaqadaqaaiaaig dacqGHsislcqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGym aiaacYcacaaMe8UaeSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecBaiaawIcaca GLPaaaaaGccqGHsislcqaHapaCdaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaa baGaaGymaiaacYcacaaMe8UaeSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecBai aawIcacaGLPaaaaaGccqGHRaWkcqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaiaa dQgaaeaadaqadaqaaiaaigdacaGGSaGaaGjbVlablAciljaacYcaca aMe8UaeS4eHWgacaGLOaGaayzkaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaGOl aaaaaaa@CFA0@

Désormais, pour la combinaison de k MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadUgaaa a@383A@ échantillons indépendants, nous utilisons la notation simplifiée π i = π i ( 1 , , k ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaai2dacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyA aaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaMe8UaeSOjGSKaaiilaiaays W7caWGRbaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaiilaaaa@4754@ π i j = π i j ( 1 , , k ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaBaaaleaacaWGPbGaamOAaaqabaGccaaI9aGaeqiWda3aa0baaSqa aiaadMgacaWGQbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMa YscaGGSaGaaGjbVlaadUgaaiaawIcacaGLPaaaaaaaaa@4878@ et I i = I i ( 1 , , k ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMeada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaI9aGaamysamaaDaaaleaacaWGPbaa baWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVl aadUgaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaGGUaaaaa@4578@ Étant donné que les échantillons individuels sont suceptibles de se chevaucher, le plan qui en résulte n’est pas de taille fixe. L’estimateur combiné sans biais à comptage unique, sous forme d’estimateur de Horvitz-Thompson, est donné par

Y ^ CS = i S y i π i . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmywayaaja WaaSbaaSqaaiaaboeacaqGtbaabeaakiaai2dadaaeqbqabSqaaiaa dMgacqGHiiIZcaWGtbaabeqdcqGHris5aOWaaSaaaeaacaWG5bWaaS baaSqaaiaadMgaaeqaaaGcbaGaeqiWda3aaSbaaSqaaiaadMgaaeqa aaaakiaai6caaaa@44C0@

La variance est

V ( Y ^ CS ) = i = 1 N j = 1 N ( π i j π i π j ) y i π i y j π j , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOvamaabm aabaGabmywayaajaWaaSbaaSqaaiaaboeacaqGtbaabeaaaOGaayjk aiaawMcaaiaai2dadaaeWbqabSqaaiaadMgacaaI9aGaaGymaaqaai aad6eaa0GaeyyeIuoakmaaqahabeWcbaGaamOAaiaai2dacaaIXaaa baGaamOtaaqdcqGHris5aOWaaeWaaeaacqaHapaCdaWgaaWcbaGaam yAaiaadQgaaeqaaOGaeyOeI0IaeqiWda3aaSbaaSqaaiaadMgaaeqa aOGaeqiWda3aaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaWaaS aaaeaacaWG5bWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaaGcbaGaeqiWda3aaSba aSqaaiaadMgaaeqaaaaakmaalaaabaGaamyEamaaBaaaleaacaWGQb aabeaaaOqaaiabec8aWnaaBaaaleaacaWGQbaabeaaaaGccaaISaaa aa@5DE9@

et l’estimateur de la variance sans biais est

V ^ ( Y ^ CS ) = i = 1 N j = 1 N ( π i j π i π j ) y i π i y j π j I i I j π i j . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmOvayaaja WaaeWaaeaaceWGzbGbaKaadaWgaaWcbaGaae4qaiaabofaaeqaaaGc caGLOaGaayzkaaGaaGypamaaqahabeWcbaGaamyAaiaai2dacaaIXa aabaGaamOtaaqdcqGHris5aOWaaabCaeqaleaacaWGQbGaaGypaiaa igdaaeaacaWGobaaniabggHiLdGcdaqadaqaaiabec8aWnaaBaaale aacaWGPbGaamOAaaqabaGccqGHsislcqaHapaCdaWgaaWcbaGaamyA aaqabaGccqaHapaCdaWgaaWcbaGaamOAaaqabaaakiaawIcacaGLPa aadaWcaaqaaiaadMhadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaaakeaacqaHapaC daWgaaWcbaGaamyAaaqabaaaaOWaaSaaaeaacaWG5bWaaSbaaSqaai aadQgaaeqaaaGcbaGaeqiWda3aaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaaaakmaa laaabaGaamysamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadMeadaWgaaWcba GaamOAaaqabaaakeaacqaHapaCdaWgaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeqa aaaakiaai6caaaa@65C0@

Pour la combinaison d’échantillons indépendants avec des probabilités d’inclusion positives du premier ordre, nous avons toujours π i j > 0 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaBaaaleaacaWGPbGaamOAaaqabaGccaaI+aGaaGimaaaa@3C9C@ pour toutes les paires ( i , j ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paabmaaba GaamyAaiaaiYcacaaMe8UaamOAaaGaayjkaiaawMcaaiaacYcaaaa@3DA3@ ce qui est nécessaire pour que l’estimateur de la variance ci-dessus soit sans biais. En ce qui concerne l’EQM, il peut être avantageux de ne pas utiliser l’estimateur à un comptage unique, mais plutôt un estimateur qui tienne compte de la taille de l’échantillon aléatoire. Toutefois, dans ce cas, nous nous limitons à n’utiliser que des estimateurs sans biais.

3.2  Combinaison à comptage multiple

Nous examinons d’abord la manière de combiner deux échantillons indépendants S ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@3A93@ et S ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@3A94@ sélectionnés dans la même population, où nous permettons que chaque unité puisse être incluse plusieurs fois. Le nombre d’inclusions de l’unité i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaaa a@3838@ dans l’échantillon combiné est noté par S i ( 1, 2 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaaiYcacaaMe8UaaGOm aaGaayjkaiaawMcaaaaakiaacYcaaaa@3F3A@ et il est égal à la somme du nombre d’inclusions de l’unité i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaaa a@3838@ dans les deux échantillons combinés, c’est-à-dire S i ( 1 , 2 ) = S i ( 1 ) + S i ( 2 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaMe8UaaGOm aaGaayjkaiaawMcaaaaakiaai2dacaWGtbWaa0baaSqaaiaadMgaae aadaqadaqaaiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccqGHRaWkcaWGtbWa a0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaikdaaiaawIcacaGLPaaaaa GccaGGSaaaaa@4960@ S i ( l ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaeS4eHWgacaGLOaGaayzkaaaa aaaa@3BF7@ est le nombre d’inclusions de l’unité i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaaa a@3838@ dans l’échantillon l . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSj aac6caaaa@392D@ Le nombre espéré d’inclusions de l’unité i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaaa a@3838@ dans la combinaison est donné par

E ( S i ( 1 , 2 ) ) = E i ( 1 , 2 ) = E i ( 1 ) + E i ( 2 ) , ( 3.3 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaabm aabaGaam4uamaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiil aiaaysW7caaIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaG ypaiaadweadaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYca caaMe8UaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaai2dacaWGfbWaa0baaS qaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccqGH RaWkcaWGfbWaa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaikdaaiaawI cacaGLPaaaaaGccaaISaGaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7 caGGOaGaaG4maiaac6cacaaIZaGaaiykaaaa@5D87@

E i ( l ) = E ( S i ( l ) ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaeS4eHWgacaGLOaGaayzkaaaa aOGaaGypaiaadweadaqadaqaaiaadofadaqhaaWcbaGaamyAaaqaam aabmaabaGaeS4eHWgacaGLOaGaayzkaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaaa aa@43C4@ est le nombre espéré d’inclusions de l’unité i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMgaaa a@3838@ dans l’échantillon S ( l ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaeS4eHWgacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaiil aaaa@3BC3@ l = 1, 2. MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSj aai2dacaaIXaGaaGilaiaaysW7caaIYaGaaiOlaaaa@3DAE@ La taille de l’échantillon (pouvant être aléatoire) est la somme i = 1 N S i ( 1 , 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paaqadaba Gaam4uamaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaa ysW7caaIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaaqaaiaadMgacaaI9aGaaGymaa qaaiaad6eaa0GaeyyeIuoaaaa@43B4@ de toutes les inclusions individuelles et la taille espérée de l’échantillon est la somme i = 1 N E i ( 1 , 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paaqadaba GaamyramaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaa ysW7caaIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaaqaaiaadMgacaaI9aGaaGymaa qaaiaad6eaa0GaeyyeIuoaaaa@43A6@ de tous les nombres individuels espérés d’inclusions. On peut montrer que

E ( S i ( 1 , 2 ) S j ( 1 , 2 ) ) = E i j ( 1 , 2 ) = E i j ( 1 ) + E i ( 1 ) E j ( 2 ) + E i ( 2 ) E j ( 1 ) + E i j ( 2 ) , ( 3.4 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaabm aabaGaam4uamaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiil aiaaysW7caaIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaam4uamaaDaaaleaaca WGQbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7caaIYaaacaGLOaGa ayzkaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaGypaiaadweadaqhaaWcbaGaam yAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaigdacaGGSaGaaGjbVlaaikdaaiaa wIcacaGLPaaaaaGccaaI9aGaamyramaaDaaaleaacaWGPbGaamOAaa qaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgUcaRiaadwea daqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaa aakiaadweadaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGOmaaGaayjk aiaawMcaaaaakiabgUcaRiaadweadaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabm aabaGaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaadweadaqhaaWcbaGaamOA aaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgUcaRiaadw eadaqhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaikdaaiaawIca caGLPaaaaaGccaaISaGaaGzbVlaaywW7caaMf8Uaaiikaiaaiodaca GGUaGaaGinaiaacMcaaaa@7708@

E i j ( l ) = E ( S i ( l ) S j ( l ) ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada qhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiabloriSbGaayjkaiaa wMcaaaaakiaai2dacaWGfbWaaeWaaeaacaWGtbWaa0baaSqaaiaadM gaaeaadaqadaqaaiabloriSbGaayjkaiaawMcaaaaakiaadofadaqh aaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaeS4eHWgacaGLOaGaayzkaaaaaa GccaGLOaGaayzkaaGaaiilaaaa@4A1B@ l = 1, 2 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSj aai2dacaaIXaGaaGilaiaaysW7caaIYaaaaa@3CFC@ sont le nombre espéré d’inclusions du second ordre dans l’échantillon l . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSj aac6caaaa@392D@ De toute évidence, E i j ( l ) = π i j ( l ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada qhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiabloriSbGaayjkaiaa wMcaaaaakiaai2dacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaada qadaqaaiabloriSbGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@442A@ si le plan pour l’échantillon l MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSb aa@387B@ est sans remise. Notons que, parce que S i ( ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaeyyXICnacaGLOaGaayzkaaaa aaaa@3D10@ peut prendre d’autres valeurs que 0 ou 1, E i i ( ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada qhaaWcbaGaamyAaiaadMgaaeaadaqadaqaaiabgwSixdGaayjkaiaa wMcaaaaaaaa@3DF0@ est en général non égal à E i ( ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaeyyXICnacaGLOaGaayzkaaaa aOGaaiilaaaa@3DBC@ mais π i i ( ) = π i ( ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaDaaaleaacaWGPbGaamyAaaqaamaabmaabaGaeyyXICnacaGLOaGa ayzkaaaaaOGaaGypaiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaae aacqGHflY1aiaawIcacaGLPaaaaaGccaGGUaaaaa@471B@ On peut utiliser les équations (3.3) et (3.4) de façon récursive pour obtenir E i ( ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaeyyXICnacaGLOaGaayzkaaaa aaaa@3D02@ et E i j ( ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada qhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiabgwSixdGaayjkaiaa wMcaaaaaaaa@3DF1@ pour la combinaison d’un nombre arbitraire k MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadUgaaa a@383A@ d’échantillons indépendants. Nous obtenons alors les formules récursives

E i ( 1 , …, l + 1 ) = E i ( 1 , …, l ) + E i ( l + 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaaDa aaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYs caaMe8UaeS4eHWMaey4kaSIaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaai2 dacaWGfbWaa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaigdacaGGSaGa aGjbVlablAciljaaysW7cqWItecBaiaawIcacaGLPaaaaaGccqGHRa WkcaWGfbWaa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiabloriSjabgUca RiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaaaaa@5418@

et

E i j ( 1 , , l + 1 ) = E i j ( 1 , , l ) + E i ( 1 , , l ) E j ( l + 1 ) + E j ( 1 , , l ) E i ( l + 1 ) + E i j ( l + 1 ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaaDa aaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaMe8Ua eSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecBcqGHRaWkcaaIXaaacaGLOaGaay zkaaaaaOGaaGypaiaadweadaqhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaadaqa daqaaiaaigdacaGGSaGaaGjbVlablAciljaacYcacaaMe8UaeS4eHW gacaGLOaGaayzkaaaaaOGaey4kaSIaamyramaaDaaaleaacaWGPbaa baWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVl abloriSbGaayjkaiaawMcaaaaakiaadweadaqhaaWcbaGaamOAaaqa amaabmaabaGaeS4eHWMaey4kaSIaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaaki abgUcaRiaadweadaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaa cYcacaaMe8UaeSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecBaiaawIcacaGLPa aaaaGccaWGfbWaa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiabloriSjab gUcaRiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccqGHRaWkcaWGfbWaa0baaS qaaiaadMgacaWGQbaabaWaaeWaaeaacqWItecBcqGHRaWkcaaIXaaa caGLOaGaayzkaaaaaOGaaGOlaaaa@7D59@

Les résultats précédents et (3.4) découlent du fait que S i ( 1 , , l + 1 ) = S i ( 1 , , l ) + S i ( l + 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaMe8UaeSOj GSKaaiilaiaaysW7cqWItecBcqGHRaWkcaaIXaaacaGLOaGaayzkaa aaaOGaaGypaiaadofadaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGym aiaacYcacaaMe8UaeSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecBaiaawIcaca GLPaaaaaGccqGHRaWkcaWGtbWaa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqa aiabloriSjabgUcaRiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaaaaa@56F6@ et que S i ( 1 , , l ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaMe8UaeSOj GSKaaiilaiaaysW7cqWItecBaiaawIcacaGLPaaaaaaaaa@424E@ et S i ( l + 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada qhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaeS4eHWMaey4kaSIaaGymaaGa ayjkaiaawMcaaaaaaaa@3D94@ sont indépendants. Nous avons par exemple

E i j ( 1 , , l + 1 ) = E ( S i ( 1 , , l + 1 ) S j ( 1 , , l + 1 ) ) = E ( ( S i ( 1 , , l ) + S i ( l + 1 ) ) ( S j ( 1 , , l ) + S j ( l + 1 ) ) ) = E ( S i ( 1 , , l ) S j ( 1 , , l ) + S i ( 1 , , l ) S j ( l + 1 ) + S j ( 1 , , l ) S i ( l + 1 ) + S i ( l + 1 ) S j ( l + 1 ) ) = E i j ( 1 , , l ) + E i ( 1 , , l ) E j ( l + 1 ) + E j ( 1 , , l ) E i ( l + 1 ) + E i j ( l + 1 ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipu0dc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabmGaaa qaaiaadweadaqhaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaigda caGGSaGaaGjbVlablAciljaacYcacaaMe8UaeS4eHWMaey4kaSIaaG ymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaai2dacaWGfbWaaeWaaeaacaWGtbWa a0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaigdacaGGSaGaaGjbVlablA ciljaacYcacaaMe8UaeS4eHWMaey4kaSIaaGymaaGaayjkaiaawMca aaaakiaadofadaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacY cacaaMe8UaeSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecBcqGHRaWkcaaIXaaa caGLOaGaayzkaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaaabaGaaGypaiaadweada qadaqaamaabmaabaGaam4uamaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaa caaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVlabloriSbGaay jkaiaawMcaaaaakiabgUcaRiaadofadaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaa bmaabaGaeS4eHWMaey4kaSIaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaOGaay jkaiaawMcaamaabmaabaGaam4uamaaDaaaleaacaWGQbaabaWaaeWa aeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVlabloriSb GaayjkaiaawMcaaaaakiabgUcaRiaadofadaqhaaWcbaGaamOAaaqa amaabmaabaGaeS4eHWMaey4kaSIaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaO GaayjkaiaawMcaaaGaayjkaiaawMcaaiaai2daaeaaaeaacaaMe8Ua aGjbVlaadweadaqadaqaaiaadofadaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabm aabaGaaGymaiaacYcacaaMe8UaeSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecB aiaawIcacaGLPaaaaaGccaWGtbWaa0baaSqaaiaadQgaaeaadaqada qaaiaaigdacaGGSaGaaGjbVlablAciljaacYcacaaMe8UaeS4eHWga caGLOaGaayzkaaaaaOGaey4kaSIaam4uamaaDaaaleaacaWGPbaaba WaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVlab loriSbGaayjkaiaawMcaaaaakiaadofadaqhaaWcbaGaamOAaaqaam aabmaabaGaeS4eHWMaey4kaSIaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiab gUcaRiaadofadaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacY cacaaMe8UaeSOjGSKaaiilaiaaysW7cqWItecBaiaawIcacaGLPaaa aaGccaWGtbWaa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiabloriSjabgU caRiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccqGHRaWkcaWGtbWaa0baaSqa aiaadMgaaeaadaqadaqaaiabloriSjabgUcaRiaaigdaaiaawIcaca GLPaaaaaGccaWGtbWaa0baaSqaaiaadQgaaeaadaqadaqaaiablori SjabgUcaRiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaaakiaawIcacaGLPaaaca aI9aaabaaabaGaaGjbVlaaysW7caWGfbWaa0baaSqaaiaadMgacaWG QbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaG jbVlabloriSbGaayjkaiaawMcaaaaakiabgUcaRiaadweadaqhaaWc baGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaiaacYcacaaMe8UaeSOjGSKaai ilaiaaysW7cqWItecBaiaawIcacaGLPaaaaaGccaWGfbWaa0baaSqa aiaadQgaaeaadaqadaqaaiabloriSjabgUcaRiaaigdaaiaawIcaca GLPaaaaaGccqGHRaWkcaWGfbWaa0baaSqaaiaadQgaaeaadaqadaqa aiaaigdacaGGSaGaaGjbVlablAciljaacYcacaaMe8UaeS4eHWgaca GLOaGaayzkaaaaaOGaamyramaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaa cqWItecBcqGHRaWkcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaey4kaSIaam yramaaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGaeS4eHWMaey4k aSIaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaai6caaaaaaa@15C8@

Pour la combinaison de k MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadUgaaa a@383A@ échantillons indépendants, nous utilisons maintenant la notation simplifiée E i = E i ( 1 , , k ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaI9aGaamyramaaDaaaleaacaWGPbaa baWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVl aadUgaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaGGSaaaaa@456E@ E i j = E i j ( 1 , , k ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada WgaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeqaaOGaaGypaiaadweadaqhaaWcbaGa amyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaigdacaGGSaGaaGjbVlablAcilj aacYcacaaMe8Uaam4AaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaacYcaaaa@474C@ et S i = S i ( 1 , , k ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaI9aGaam4uamaaDaaaleaacaWGPbaa baWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVl aadUgaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaGGUaaaaa@458C@ On peut estimer le total Y MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMfaaa a@3828@ sans biais avec l’estimateur à comptage multiple, l’estimateur de Hansen-Hurwitz (Hansen et Hurwitz, 1943) en étant un cas particulier. Il est donné par

Y ^ CM = i = 1 N y i E i S i . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmywayaaja WaaSbaaSqaaiaaboeacaqGnbaabeaakiaai2dadaaeWbqabSqaaiaa dMgacaaI9aGaaGymaaqaaiaad6eaa0GaeyyeIuoakmaalaaabaGaam yEamaaBaaaleaacaWGPbaabeaaaOqaaiaadweadaWgaaWcbaGaamyA aaqabaaaaOGaam4uamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaai6caaaa@45DB@

Nous obtenons l’estimateur de Hansen-Hurwitz si E i = n p i , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaI9aGaamOBaiaadchadaWgaaWcbaGa amyAaaqabaGccaGGSaaaaa@3DBB@ n MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laad6gaaa a@383D@ est le nombre d’unités tirées et p i , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadchada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaGGSaaaaa@3A13@ avec i = 1 N p i = 1 , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paaqadaba GaamiCamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaai2dacaaIXaaaleaacaWG PbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniabggHiLdGccaGGSaaaaa@40E4@ sont les probabilités d’un tirage indépendant unique. La variance de Y ^ CM MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=lqadMfaga qcamaaBaaaleaacaqGdbGaaeytaaqabaaaaa@39FA@ peut être exprimée comme étant

V ( Y ^ CM ) = i = 1 N j = 1 N ( E i j E i E j ) y i E i y j E j . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOvamaabm aabaGabmywayaajaWaaSbaaSqaaiaaboeacaqGnbaabeaaaOGaayjk aiaawMcaaiaai2dadaaeWbqabSqaaiaadMgacaaI9aGaaGymaaqaai aad6eaa0GaeyyeIuoakmaaqahabeWcbaGaamOAaiaai2dacaaIXaaa baGaamOtaaqdcqGHris5aOWaaeWaaeaacaWGfbWaaSbaaSqaaiaadM gacaWGQbaabeaakiabgkHiTiaadweadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGc caWGfbWaaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaWaaSaaae aacaWG5bWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaaGcbaGaamyramaaBaaaleaa caWGPbaabeaaaaGcdaWcaaqaaiaadMhadaWgaaWcbaGaamOAaaqaba aakeaacaWGfbWaaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaaaakiaai6caaaa@5926@

Un des estimateurs de la variance est

V ^ ( Y ^ CM ) = i = 1 N j = 1 N ( E i j E i E j ) y i E i y j E j S i S j E i j . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmOvayaaja WaaeWaaeaaceWGzbGbaKaadaWgaaWcbaGaae4qaiaab2eaaeqaaaGc caGLOaGaayzkaaGaaGypamaaqahabeWcbaGaamyAaiaai2dacaaIXa aabaGaamOtaaqdcqGHris5aOWaaabCaeqaleaacaWGQbGaaGypaiaa igdaaeaacaWGobaaniabggHiLdGcdaqadaqaaiaadweadaWgaaWcba GaamyAaiaadQgaaeqaaOGaeyOeI0IaamyramaaBaaaleaacaWGPbaa beaakiaadweadaWgaaWcbaGaamOAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaada WcaaqaaiaadMhadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaaakeaacaWGfbWaaSba aSqaaiaadMgaaeqaaaaakmaalaaabaGaamyEamaaBaaaleaacaWGQb aabeaaaOqaaiaadweadaWgaaWcbaGaamOAaaqabaaaaOWaaSaaaeaa caWGtbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaam4uamaaBaaaleaacaWGQb aabeaaaOqaaiaadweadaWgaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeqaaaaakiaa i6caaaa@601C@

Il s’ensuit directement que l’estimateur de la variance ci-dessus est sans biais, car quand on combine des échantillons indépendants avec des probabilités d’inclusion du premier ordre positives, nous avons toujours E i j > 0 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada WgaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeqaaOGaaGOpaiaaicdaaaa@3BA9@ pour toutes les paires ( i , j ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paabmaaba GaamyAaiaaiYcacaaMe8UaamOAaaGaayjkaiaawMcaaiaac6caaaa@3DA5@

3.3  Comparer des estimateurs combinés et distincts

Deux exemples montrent que l’estimateur combiné n’est pas nécessairement aussi bon que le meilleur estimateur distinct.

Exemple 3 : Supposons que le premier échantillon, S ( 1 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeabq9Vaam4uam aaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaiil aaaa@3AEA@ est de taille fixe avec π i ( 1 ) y i , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeabq9VaeqiWda 3aa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaigdaaiaawIcacaGLPaaa aaGccqGHDisTcaWG5bWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaiilaaaa@405F@ et que le deuxième est un échantillon aléatoire simple avec π i ( 2 ) = n / N . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeabq9VaeqiWda 3aa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaikdaaiaawIcacaGLPaaa aaGccaaI9aWaaSGbaeaacaWGUbaabaGaamOtaaaacaGGUaaaaa@3F63@ Alors, l’estimateur de Horvitz-Thompson Y ^ 1 = i S ( 1 ) y i / π i ( 1 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeabq9Vabmyway aajaWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaOGaaGypamaaqababeWcbaGaamyA aiabgIGiolaadofadaahaaadbeqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkai aawMcaaaaaaSqab0GaeyyeIuoakmaalyaabaGaamyEamaaBaaaleaa caWGPbaabeaaaOqaaiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaae aacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaaaakiaacYcaaaa@4950@ a une variance nulle, mais l’estimateur à comptage unique combiné avec π i = π i ( 1 ) + π i ( 2 ) π i ( 1 ) π i ( 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeabq9VaeqiWda 3aaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaGypaiabec8aWnaaDaaaleaacaWG PbaabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaey4kaSIaeq iWda3aa0baaSqaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaikdaaiaawIcacaGL PaaaaaGccqGHsislcqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaaba GaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaa baWaaeWaaeaacaaIYaaacaGLOaGaayzkaaaaaaaa@50EE@  a une variance positive. Par conséquent, l’estimateur combiné est moins performant que le meilleur estimateur distinct.

Exemple 4 : Supposons que le plan du premier échantillon est stratifié de telle sorte qu’il n’y a pas de variation à l’intérieur des strates. Alors, l’estimateur distinct Y ^ 1 = i S ( 1 ) y i / π i ( 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeabq9Vabmyway aajaWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaOGaaGypamaaqababeWcbaGaamyA aiabgIGiolaadofadaahaaadbeqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkai aawMcaaaaaaSqab0GaeyyeIuoakmaalyaabaGaamyEamaaBaaaleaa caWGPbaabeaaaOqaaiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaae aacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaaaaaaa@4896@ a une variance nulle. Si le premier échantillon est combiné à un deuxième échantillon non stratifié, alors le plan d’échantillonnage qui en résulte n’a pas de tailles d’échantillon fixes dans les strates. Par conséquent, l’estimateur combiné a une variance positive.

Ces exemples montrent qu’il faut faire preuve de prudence avant de combiner des plans d’échantillonnage très différents, comme un plan à probabilités inégales avec un plan à probabilités égales, ou un plan de sondage stratifié avec un plan de sondage non stratifié. Il faut se montrer particulièrement prudent si nous voulons estimer le total directement à partir de l’échantillon combiné. Notons toutefois qu’en cas de combinaison d’échantillons de plans relativement semblables, il est probable que l’estimateur combiné soit meilleur que le meilleur des estimateurs distincts.

Nous examinerons ensuite comment utiliser la méthode combinée pour l’estimation des variances distinctes, puis l’estimateur en combinaison linéaire. En fait, comme nous le verrons ultérieurement, l’utilisation de la méthode combinée pour l’estimation de la variance de variances distinctes peut agir comme stabilisateur des poids de la combinaison linéaire quand les poids sont basés sur des variances estimées. On a une sorte d’effet de regroupement pour les estimateurs de variance quand ils sont estimés avec le même ensemble de renseignements.

3.4  Utiliser un échantillon combiné pour l’estimation des variances d’estimateurs distincts

Au lieu d’estimer directement le total Y MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMfaaa a@3828@ à partir du plan combiné, on peut utiliser le plan combiné pour estimer les variances des estimateurs distincts, puis continuer avec une combinaison linéaire des estimateurs distincts. Supposons que nous avons accès à k MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadUgaaa a@383A@ échantillons indépendants et que nous voulons estimer la variance d’un estimateur distinct, dont la variance est une double somme des unités de population. Il y a deux possibilités principales pour l’estimateur de variance : multiplier par

I i I j π i j ou S i S j E i j MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaaca WGjbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaamysamaaBaaaleaacaWGQbaa beaaaOqaaiabec8aWnaaBaaaleaacaWGPbGaamOAaaqabaaaaOGaaG jbVlaaysW7caqGVbGaaeyDaiaaysW7caaMe8+aaSaaaeaacaWGtbWa aSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaam4uamaaBaaaleaacaWGQbaabeaaaO qaaiaadweadaWgaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeqaaaaaaaa@4CB5@

dans la formule de variance pour obtenir un estimateur sans biais de la variance basé sur la combinaison de la totalité des k MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4Aaaaa@36E7@ échantillons S ( l ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaeS4eHWgacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaiil aaaa@3BC3@ l = 1, , k . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSj aai2dacaaIXaGaaGilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVlaadUga caGGUaaaaa@4141@ Par exemple, en supposant que la variance de Y ^ 1 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=lqadMfaga qcamaaBaaaleaacaaIXaaabeaaaaa@391F@ est

V ( Y ^ 1 ) = i = 1 N j = 1 N ( π i j ( 1 ) π i ( 1 ) π j ( 1 ) ) y i π i ( 1 ) y j π j ( 1 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOvamaabm aabaGabmywayaajaWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaGccaGLOaGaayzk aaGaaGypamaaqahabeWcbaGaamyAaiaai2dacaaIXaaabaGaamOtaa qdcqGHris5aOWaaabCaeqaleaacaWGQbGaaGypaiaaigdaaeaacaWG obaaniabggHiLdGcdaqadaqaaiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbGaam OAaaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgkHiTiab ec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaay zkaaaaaOGaeqiWda3aa0baaSqaaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaigda aiaawIcacaGLPaaaaaaakiaawIcacaGLPaaadaWcaaqaaiaadMhada WgaaWcbaGaamyAaaqabaaakeaacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqa amaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaGcdaWcaaqaaiaadM hadaWgaaWcbaGaamOAaaqabaaakeaacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamOA aaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaGccaaISaaaaa@6861@

nous pouvons utiliser la combinaison de S ( l ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4uamaaCa aaleqabaWaaeWaaeaacqWItecBaiaawIcacaGLPaaaaaGccaGGSaaa aa@3A70@ l = 1, , k , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labloriSj aai2dacaaIXaGaaGilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVlaadUga caGGSaaaaa@413F@ pour estimer V ( Y ^ 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadAfada qadaqaaiqadMfagaqcamaaBaaaleaacaaIXaaabeaaaOGaayjkaiaa wMcaaaaa@3B8D@ par l’estimateur à comptage unique

V ^ CS ( Y ^ 1 ) = i = 1 N j = 1 N ( π i j ( 1 ) π i ( 1 ) π j ( 1 ) ) y i π i ( 1 ) y j π j ( 1 ) I i I j π i j MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmOvayaaja WaaSbaaSqaaiaaboeacaqGtbaabeaakmaabmaabaGabmywayaajaWa aSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaGypamaaqahabe WcbaGaamyAaiaai2dacaaIXaaabaGaamOtaaqdcqGHris5aOWaaabC aeqaleaacaWGQbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniabggHiLdGcda qadaqaaiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGa aGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgkHiTiabec8aWnaaDaaaleaaca WGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaeqiWda3a a0baaSqaaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaa aakiaawIcacaGLPaaadaWcaaqaaiaadMhadaWgaaWcbaGaamyAaaqa baaakeaacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaa GaayjkaiaawMcaaaaaaaGcdaWcaaqaaiaadMhadaWgaaWcbaGaamOA aaqabaaakeaacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaG ymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaGcdaWcaaqaaiaadMeadaWgaaWcbaGa amyAaaqabaGccaWGjbWaaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaaGcbaGaeqiWda 3aaSbaaSqaaiaadMgacaWGQbaabeaaaaaaaa@7148@

ou l’estimateur à comptage multiple

V ^ CM ( Y ^ 1 ) = i = 1 N j = 1 N ( π i j ( 1 ) π i ( 1 ) π j ( 1 ) ) y i π i ( 1 ) y j π j ( 1 ) S i S j E i j . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmOvayaaja WaaSbaaSqaaiaaboeacaqGnbaabeaakmaabmaabaGabmywayaajaWa aSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaGypamaaqahabe WcbaGaamyAaiaai2dacaaIXaaabaGaamOtaaqdcqGHris5aOWaaabC aeqaleaacaWGQbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniabggHiLdGcda qadaqaaiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbGaamOAaaqaamaabmaabaGa aGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiabgkHiTiabec8aWnaaDaaaleaaca WGPbaabaWaaeWaaeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaeqiWda3a a0baaSqaaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaa aakiaawIcacaGLPaaadaWcaaqaaiaadMhadaWgaaWcbaGaamyAaaqa baaakeaacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyAaaqaamaabmaabaGaaGymaa GaayjkaiaawMcaaaaaaaGcdaWcaaqaaiaadMhadaWgaaWcbaGaamOA aaqabaaakeaacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaG ymaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaGcdaWcaaqaaiaadofadaWgaaWcbaGa amyAaaqabaGccaWGtbWaaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaaGcbaGaamyram aaBaaaleaacaWGPbGaamOAaaqabaaaaOGaaGOlaaaa@7125@

Notons que π i j = π i j ( 1 , , k ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaBaaaleaacaWGPbGaamOAaaqabaGccaaI9aGaeqiWda3aa0baaSqa aiaadMgacaWGQbaabaWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMa YscaGGSaGaaGjbVlaadUgaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaGGSaaaaa@4932@ I i = I i ( 1 , , k ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMeada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaI9aGaamysamaaDaaaleaacaWGPbaa baWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVl aadUgaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaGGSaaaaa@4576@ E i j = E i j ( 1 , , k ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada WgaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeqaaOGaaGypaiaadweadaqhaaWcbaGa amyAaiaadQgaaeaadaqadaqaaiaaigdacaGGSaGaaGjbVlablAcilj aacYcacaaMe8Uaam4AaaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@4692@ et S i = S i ( 1 , , k ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaI9aGaam4uamaaDaaaleaacaWGPbaa baWaaeWaaeaacaaIXaGaaiilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVl aadUgaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaGGSaaaaa@458A@ de sorte que les estimateurs de la variance ci-dessus utilisent tous les renseignements disponibles sur la variable cible. Par conséquent, ces estimateurs de la variance peuvent être considérés comme des estimateurs de la variance groupés généraux. Il s’ensuit directement que les deux estimateurs sont sans biais, car tous les plans ont des probabilités d’inclusion du premier ordre positives, ce qui implique que tous les π i j MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labec8aWn aaBaaaleaacaWGPbGaamOAaaqabaaaaa@3B10@ et tous les E i j MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada WgaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeqaaaaa@3A1D@ sont strictement positifs. De façon intéressante, les estimateurs de la variance ci-dessus sont sans biais bien que le plan distinct 1 ait certaines probabilités d’inclusion du second ordre nulles, ce qui empêche l’estimation de la variance sans biais basée sur le seul échantillon S ( 1 ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaac6ca aaa@3B4F@

Bien que la production d’un estimateur de la variance sans biais pour tout plan soit une propriété séduisante, on ne peut pas recommander les estimateurs de la variance ci-dessus pour les plans ayant un degré élevé de probabilités d’inclusion du second ordre nulles (comme en cas d’échantillonnage systématique). En effet, les estimateurs peuvent être très instables pour ces plans et produire une proportion élevée d’estimations de la variance négatives.

Comme nous le verrons, si nous souhaitons utiliser un estimateur en combinaison linéaire, il est important que toutes les variances soient estimées de la même manière. Il est alors probable que les rapports, par exemple

V ^ CS ( Y ^ 1 ) V ^ CS ( Y ^ 2 ) et V ^ CM ( Y ^ 1 ) V ^ CM ( Y ^ 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaace WGwbGbaKaadaWgaaWcbaGaae4qaiaabofaaeqaaOWaaeWaaeaaceWG zbGbaKaadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaaakiaawIcacaGLPaaaaeaace WGwbGbaKaadaWgaaWcbaGaae4qaiaabofaaeqaaOWaaeWaaeaaceWG zbGbaKaadaWgaaWcbaGaaGOmaaqabaaakiaawIcacaGLPaaaaaGaaG jbVlaaysW7caqGLbGaaeiDaiaaysW7caaMe8+aaSaaaeaaceWGwbGb aKaadaWgaaWcbaGaae4qaiaab2eaaeqaaOWaaeWaaeaaceWGzbGbaK aadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaaakiaawIcacaGLPaaaaeaaceWGwbGb aKaadaWgaaWcbaGaae4qaiaab2eaaeqaaOWaaeWaaeaaceWGzbGbaK aadaWgaaWcbaGaaGOmaaqabaaakiaawIcacaGLPaaaaaaaaa@56B3@

soient stables (qu’ils aient une petite variance). Les rapports sont plus stables parce que les estimateurs dans le numérateur et le dénominateur se fondent sur les mêmes informations et sont estimés avec les mêmes poids pour toutes les paires ( i , j ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paabmaaba GaamyAaiaaiYcacaaMe8UaamOAaaGaayjkaiaawMcaaaaa@3CF3@ dans tous les estimateurs. Avec les variances estimées, nous obtenons

α ^ i = [ j = 1 k V ^ ( Y ^ i ) V ^ ( Y ^ j ) ] 1 , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafqySdeMbaK aadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaI9aWaamWaaeaadaaeWbqabSqa aiaadQgacaaI9aGaaGymaaqaaiaadUgaa0GaeyyeIuoakmaalaaaba GabmOvayaajaWaaeWaaeaaceWGzbGbaKaadaWgaaWcbaGaamyAaaqa baaakiaawIcacaGLPaaaaeaaceWGwbGbaKaadaqadaqaaiqadMfaga qcamaaBaaaleaacaWGQbaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaaaaaiaawUfa caGLDbaadaahaaWcbeqaaiabgkHiTiaaigdaaaGccaaISaaaaa@4CE2@

donc si les rapports des estimateurs de la variance ont une petite variance, alors α ^ i MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=lqbeg7aHz aajaWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaaaa@3A13@ a une petite variance. La pondération dans la combinaison linéaire Y ^ L * MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=lqadMfaga qcamaaDaaaleaacaWGmbaabaGaaiOkaaaaaaa@39E4@ se stabilise alors. Comme le montre l’exemple suivant, le rapport des estimateurs de la variance peut même avoir une variance nulle. Par conséquent, il peut parfois donner une pondération optimale y compris quand les variances sont inconnues.

Exemple 5 : Supposons que nous voulons combiner des estimations résultant de deux échantillons aléatoires simples de taille différente. Nous pouvons bien entendu le faire de façon optimale sans estimer les variances, mais à titre d’exemple, nous utiliserons la méthode ci-dessus pour estimer les variances distinctes au moyen de l’échantillon combiné. Dans ce cas, l’utilisation des estimateurs V ^ CS ( Y ^ 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeabq9VabmOvay aajaWaaSbaaSqaaiaaboeacaqGtbaabeaakmaabmaabaGabmywayaa jaWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaaaaa@3D0C@ et V ^ CS ( Y ^ 2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeabq9VabmOvay aajaWaaSbaaSqaaiaaboeacaqGtbaabeaakmaabmaabaGabmywayaa jaWaaSbaaSqaaiaaikdaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaaaaa@3D0D@ donne la pondération optimale, de même que V ^ CM ( Y ^ 1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeabq9VabmOvay aajaWaaSbaaSqaaiaaboeacaqGnbaabeaakmaabmaabaGabmywayaa jaWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaaaaa@3D06@  et V ^ CM ( Y ^ 2 ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeabq9VabmOvay aajaWaaSbaaSqaaiaaboeacaqGnbaabeaakmaabmaabaGabmywayaa jaWaaSbaaSqaaiaaikdaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaiOlaaaa@3DB9@ Ce résultat découle du fait que si les deux plans sont un échantillonnage aléatoire simple, nous avons :

V ^ CS ( Y ^ 1 ) V ^ CS ( Y ^ 2 ) = V ^ CM ( Y ^ 1 ) V ^ CM ( Y ^ 2 ) = V ( Y ^ 1 ) V ( Y ^ 2 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpiea0xc9LqFf0d c9qqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0xXdbbf9Ve0db9WqpeeaY=brpue9 Fve9Fre8meGabiqaciGaciGaaeWabiWaceGaeiaakeaadaWcaaqaai qadAfagaqcamaaBaaaleaacaqGdbGaae4uaaqabaGcdaqadaqaaiqa dMfagaqcamaaBaaaleaacaaIXaaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaaqaai qadAfagaqcamaaBaaaleaacaqGdbGaae4uaaqabaGcdaqadaqaaiqa dMfagaqcamaaBaaaleaacaaIYaaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaaaaca aI9aWaaSaaaeaaceWGwbGbaKaadaWgaaWcbaGaae4qaiaab2eaaeqa aOWaaeWaaeaaceWGzbGbaKaadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaaakiaawI cacaGLPaaaaeaaceWGwbGbaKaadaWgaaWcbaGaae4qaiaab2eaaeqa aOWaaeWaaeaaceWGzbGbaKaadaWgaaWcbaGaaGOmaaqabaaakiaawI cacaGLPaaaaaGaaGypamaalaaabaGaamOvamaabmaabaGabmywayaa jaWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaaabaGaamOvam aabmaabaGabmywayaajaWaaSbaaSqaaiaaikdaaeqaaaGccaGLOaGa ayzkaaaaaiaaiYcaaaa@5918@

qui se vérifie simplement. Si on a deux échantillons aléatoires simples, la situation correspond à l’utilisation d’une estimation groupée pour S 2 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadofada ahaaWcbeqaaiaaikdaaaaaaa@390B@  (la variance de la population de y ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadMhaca GGPaaaaa@38F5@  dans les expressions des estimations de la variance, et cette estimation groupée est ensuite annulée dans le calcul des poids.

On en conclut que cette procédure est aussi susceptible de fournir une pondération plus stable pour les plans qui s’écartent de l’échantillonnage aléatoire simple, dans la mesure où les plans concernés ont une grande entropie (un caractère aléatoire élevé). Le problème du biais de l’estimateur en combinaison linéaire avec des variances estimées sera réduit par rapport à l’utilisation d’estimateurs de la variance distincts et donc indépendants.

Nous pensons que cela peut être une solution de substitution très intéressante, car l’estimateur du total basé sur le plan combiné ne donne pas nécessairement une plus petite variance que le meilleur des estimateurs distincts. Au moyen de cette stratégie, nous pouvons améliorer les estimateurs de la variance distincts, particulièrement pour un plus petit échantillon (si les données sont disponibles pour un plus grand échantillon). Ainsi, la combinaison linéaire résultante avec des variances estimées conjointement peut être une stratégie très avantageuse.

En cas de comptage unique, nous pourrions utiliser un estimateur de la variance de type ratio comme

V ^ R ( Y ^ 1 ) = N 2 γ 1, , k i = 1 N j = 1 N ( π i j ( 1 ) π i ( 1 ) π j ( 1 ) ) y i π i ( 1 ) y j π j ( 1 ) I i I j π i j , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmOvayaaja WaaSbaaSqaaiaadkfaaeqaaOWaaeWaaeaaceWGzbGbaKaadaWgaaWc baGaaGymaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaaI9aWaaSaaaeaacaWGob WaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaGcbaGaeq4SdC2aaSbaaSqaaiaaigda caaISaGaaGjbVlablAciljaaiYcacaaMe8Uaam4AaaqabaaaaOWaaa bCaeqaleaacaWGPbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniabggHiLdGc daaeWbqabSqaaiaadQgacaaI9aGaaGymaaqaaiaad6eaa0GaeyyeIu oakmaabmaabaGaeqiWda3aa0baaSqaaiaadMgacaWGQbaabaWaaeWa aeaacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaeyOeI0IaeqiWda3aa0baaS qaaiaadMgaaeaadaqadaqaaiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccqaH apaCdaqhaaWcbaGaamOAaaqaamaabmaabaGaaGymaaGaayjkaiaawM caaaaaaOGaayjkaiaawMcaamaalaaabaGaamyEamaaBaaaleaacaWG PbaabeaaaOqaaiabec8aWnaaDaaaleaacaWGPbaabaWaaeWaaeaaca aIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaaaakmaalaaabaGaamyEamaaBaaaleaa caWGQbaabeaaaOqaaiabec8aWnaaDaaaleaacaWGQbaabaWaaeWaae aacaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaaaakmaalaaabaGaamysamaaBaaa leaacaWGPbaabeaakiaadMeadaWgaaWcbaGaamOAaaqabaaakeaacq aHapaCdaWgaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeqaaaaakiaaiYcaaaa@7C49@

γ 1, , k = i = 1 N j = 1 N I i I j π i j . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=labeo7aNn aaBaaaleaacaaIXaGaaGilaiaaysW7cqWIMaYscaGGSaGaaGjbVlaa dUgaaeqaaOGaaGypamaaqadabeWcbaGaamyAaiaai2dacaaIXaaaba GaamOtaaqdcqGHris5aOWaaabmaeqaleaacaWGQbGaaGypaiaaigda aeaacaWGobaaniabggHiLdGcdaWcbaWcbaGaamysamaaBaaameaaca WGPbaabeaaliaadMeadaWgaaadbaGaamOAaaqabaaaleaacqaHapaC daWgaaadbaGaamyAaiaadQgaaeqaaaaakiaac6caaaa@5464@ En cas de comptage multiple, nous pouvons remplacer I i I j / π i j MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paalyaaba GaamysamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadMeadaWgaaWcbaGaamOA aaqabaaakeaacqaHapaCdaWgaaWcbaGaamyAaiaadQgaaeqaaaaaaa a@3F0B@ par S i S j / E i j . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paalyaaba Gaam4uamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadofadaWgaaWcbaGaamOA aaqabaaakeaacaWGfbWaaSbaaSqaaiaadMgacaWGQbaabeaaaaGcca GGUaaaaa@3EE8@ Cet estimateur par le ratio utilise la taille connue de la population des paires ( i , j ) { 1, 2, , N } 2 , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=paabmaaba GaamyAaiaaiYcacaaMe8UaamOAaaGaayjkaiaawMcaaiabgIGiopaa cmGabaGaaGymaiaaiYcacaaMe8UaaGOmaiaaiYcacaaMe8UaeSOjGS KaaiilaiaaysW7caWGobaacaGL7bGaayzFaaWaaWbaaSqabeaacaaI YaaaaOGaaiilaaaa@4C7C@ qui est N 2 , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laad6eada ahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccaGGSaaaaa@39C0@ et divise par la somme des poids d’échantillon des paires. Il faut noter que E ( γ 1, , k ) = N 2 . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laadweada qadaqaaiabeo7aNnaaBaaaleaacaaIXaGaaGilaiaaysW7cqWIMaYs caGGSaGaaGjbVlaadUgaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaGypaiaad6 eadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccaGGUaaaaa@4606@ Cette correction est utile, car le nombre de paires dans l’estimateur peut être aléatoire (puisque l’union des échantillons peut avoir une taille aléatoire). Cela permet de rééchelonner les poids de l’échantillon (des paires) pour les additionner à N 2 . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr 4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpC0xc9LqFf0xc9 qqpeuf0xe9q8qiYRWFGCk9vi=dbbf9v8Gq0db9qqpm0dXdHqpq0=vr 0=vr0=edbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbqau=laad6eada ahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccaGGUaaaaa@39C2@ Ceci introduira un certain biais (comme toujours avec les estimateurs par le ratio), mais l’objectif est de réduire la variance de l’estimateur de la variance. Toutefois, cette méthode n’est utile que si nous nous intéressons à la variance distincte, car le terme de correction sera identique pour tous les estimateurs de la variance distincts. Par conséquent, cela ne change pas la pondération d’un estimateur en combinaison linéaire avec des variances estimées.


Date de modification :