Estimation du chômage sur petits domaines à l’aide des modèles latents de Markov
Section 6. Observations en conclusion

Dans cette étude, nous exposons une nouvelle méthode d’estimation sur petits domaines et à niveaux de zones où un modèle latent de Markov (MLM) sert de modèle de couplage. Dans les MLM (Bartolucci et coll., 2013), la caractéristique d’intérêt et son évolution dans le temps sont représentées par un processus latent ou caché en chaîne de Markov, habituellement du premier ordre. Dans une hypothèse de normalité pour la distribution conditionnelle des variables de réponse étant donné les variables latentes, on estime le modèle à l’aide d’un échantillonneur de Gibbs à données augmentées. Nous avons appliqué le modèle proposé aux données trimestrielles de l’EPA italienne de 2004 à 2014. Nous avons constaté que la méthode par modèle était efficace pour établir des estimations de fréquence du chômage par niveaux de zones du marché du travail. Il est plutôt évident qu’elle réduit le coefficient de variation si on la compare à l’estimateur direct. La méthode proposée est aussi plus précise que l’estimateur direct et l’estimateur par modèle de séries chronologiques que proposent You et coll., (2003) lorsqu’il s’agit de reproduire les données du recensement. Un avantage avec ce cadre méthodologique est qu’il permet de réunir les petits domaines en des groupes homogènes.

On peut voir dans les MLM une extension aux données longitudinales des modèles à classes latentes. À cet égard, notre approche se situe dans le prolongement du modèle EPD à classes latentes que proposent Fabrizi et coll. (2016). De plus, les MLM prolongent les modèles à chaîne de Markov pour le contrôle des erreurs de mesure et peuvent facilement traiter des données multidimensionnelles, d’où l’obtention d’un cadre de modélisation très souple. On pourrait élargir cette approche à l’aide de données de corrélation spatiale et envisager des distributions différentes des variables manifestes comme les distributions de Poisson, binomiale et multinominale. Dans ce cas, nous pourrions ajuster les modèles d’échantillonnage et de couplage sans appariement et traiter les dérogations à l’hypothèse de normalité, mais un échantillonneur de Gibbs ne pourrait plus être utilisé et l’algorithme de Metropolis-Hastings deviendrait une possibilité. Le modèle unidimensionnel proposé peut prendre en compte les erreurs de mesure, mais une extension à un cadre multidimensionnel serait également possible compte tenu de l’hypothèse d’indépendance conditionnelle.

Dans cette application, nous n’avons pas expressément tenu compte de l’autocorrélation induite par un plan d’échantillonnage à renouvellement de panel. Un moyen naturel de tenir compte des différentes caractéristiques d’un tel plan (biais de groupe de renouvellement, autocorrélation des erreurs d’enquête, etc.) serait d’employer des spécifications de modèle à espace d’états comme dans Pfeffermann (1991) et Pfeffermann et Rubin-Bleuer (1993) et, plus récemment, dans Van den Brakel et Krieg (2015) et Boonstra et Van den Brakel (2016). Il serait intéressant dans ce contexte d’étendre à l’estimation sur petits domaines (EPD) les MLM avec autocorrélation dans le modèle de mesure proposé par Bartolucci et Farcomeni (2009). Des spécifications de modélisation à espace d’états peuvent aussi être utiles à l’appréhension et à la modélisation de la tendance et de la saisonnalité marquées de ce type de données.

Remerciements

Bertarelli, Ranalli, D’Aló et Solari ont bénéficié, pour la réalisation de leurs travaux, du soutien du projet PRIN-2012F42NS8 « Household wealth and youth unemployment: new survey methods to meet current challenges ». Les auteurs remercient le rédacteur adjoint et les deux examinateurs anonymes des observations très utiles formulées à l’égard de versions antérieures de cette étude.

Annexe A

Estimation par modèle

Dans ce qui suit, nous indiquons d’abord ce qu’est une estimation bayésienne avec sélection de modèle par un algorithme MCMC dans un cadre d’augmentation des données (Tanner et Wong, 1987).

A.1  Méthode d’augmentation des données

Pour estimer les paramètres sur petits domaines Θ , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHyoGaaiilaaaa@3340@ les paramètres de mesure ϕ obs , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVl aab+gacaqGIbGaae4CaaqabaGccaaMb8Uaaiilaaaa@3A06@ et les paramètres latents ϕ lat , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVl aabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaGccaaMb8Uaaiilaaaa@3A03@ nous adoptons un traitement par augmentation des données. Nous rappelons que les données observées comprennent les estimations directes θ ^ i t , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacuaH4oqCgaqcamaaBaaaleaacaWGPb GaamiDaaqabaGccaGGSaaaaa@35FF@ les EQM ou EQM ^ i t , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaadaqiaaqaaiaabweacaqGrbGaaeytaa GaayPadaWaaSbaaSqaaiaadMgacaWG0baabeaakiaacYcaaaa@3767@ lissées correspondantes et les vecteurs de covariables x i t , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWH4bWaaSbaaSqaaiaadMgacaWG0b aabeaakiaacYcaaaa@353A@ avec i = 1, , m MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGPbGaaGypaiaaigdacaaISaGaaG jbVlablAciljaaiYcacaaMe8UaamyBaaaa@3A76@ et t = 1, , T . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG0bGaaGypaiaaigdacaaISaGaaG jbVlablAciljaaiYcacaaMe8Uaamivaiaac6caaaa@3B1A@ Dans cette augmentation des données, nous introduisons explicitement les variables latentes U i t MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGvbWaaSbaaSqaaiaadMgacaWG0b aabeaaaaa@3459@ traitées comme données manquantes et dont les valeurs sont actualisées en cours d’exécution de l’algorithme MCMC, et donc dans un traitement complet en vraisemblance des données. Dans ce contexte, l’utilisation de conjuguées antérieures dans un traitement complet en vraisemblance nous permet d’échantillonner simplement à partir de la distribution postérieure conditionnelle des états latents. Comme l’espace des états est fini, il est tout aussi simple d’échantillonner les états latents conditionnellement étant donné les paramètres du modèle.

Pour tirer des échantillons de la codistribution postérieure des paramètres du modèle et des états latents, l’algorithme MCMC proposé procède comme nous allons l’indiquer. Soit Θ ^ MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaceWHyoGbaKaaaaa@32A0@ la matrice des réalisations des estimations directes disponibles qui est définie comme en (4.1) avec chaque θ i t MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacqaH4oqCdaWgaaWcbaGaamyAaiaads haaeqaaaaa@3535@ remplacé par θ ^ i t , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacuaH4oqCgaqcamaaBaaaleaacaWGPb GaamiDaaqabaGccaGGSaaaaa@35FF@ et soit U MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHvbaaaa@324A@ la matrice de la variable latente U i t , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGvbWaaSbaaSqaaiaadMgacaWG0b aabeaakiaacYcaaaa@3513@ aux éléments organisés comme en Θ ^ . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaceWHyoGbaKaacaGGUaaaaa@3352@ La distribution postérieure de l’ensemble des paramètres du modèle et des variables latentes étant donné les données observées est ainsi formulée :

p ( U , ϕ lat , ϕ obs , Θ | Θ ^ ) p ( U | ϕ lat ) π ( ϕ lat ) π ( ϕ obs ) p ( Θ | U , ϕ obs ) p ( Θ ^ | Θ ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaacaWHvbGaaGilai aaysW7iiWacqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVlaabYgacaqGHbGaaeiD aaqabaGccaaISaGaaGjbVlab=v9aMnaaBaaaleaacaaMe8Uaae4Bai aabkgacaqGZbaabeaakiaaiYcacaaMe8UaaCiMdiaaykW7daabbaqa aiaaykW7ceWHyoGbaKaaaiaawEa7aaGaayjkaiaawMcaaiabg2Hi1k aadchadaqadaqaaiaahwfacaaMc8+aaqqaaeaacaaMc8Uae8x1dy2a aSbaaSqaaiaaysW7caqGSbGaaeyyaiaabshaaeqaaaGccaGLhWoaai aawIcacaGLPaaacqaHapaCdaqadaqaaiab=v9aMnaaBaaaleaacaaM e8UaaeiBaiaabggacaqG0baabeaaaOGaayjkaiaawMcaaiabec8aWn aabmaabaGae8x1dy2aaSbaaSqaaiaaysW7caqGVbGaaeOyaiaaboha aeqaaaGccaGLOaGaayzkaaGaamiCamaabmaabaGaaCiMdiaaykW7ca aI8bGaaGPaVlaahwfacaaISaGaaGjbVlab=v9aMnaaBaaaleaacaaM e8Uaae4BaiaabkgacaqGZbaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaiaadchada qadaqaaiqahI5agaqcaiaaykW7daabbaqaaiaaykW7caWHyoaacaGL hWoaaiaawIcacaGLPaaacaaIUaaaaa@8DB1@

L’algorithme MCMC alterne en échantillonnage entre les variables latentes et les paramètres de la distribution conditionnelle intégrale qui y correspond. Le schéma s’exécute en R MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGsbaaaa@3243@ itérations. À la fin de chaque itération r , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGYbGaaiilaaaa@3313@ r = 1, , R , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGYbGaaGypaiaaigdacaaISaGaaG jbVlablAciljaaiYcacaaMe8UaamOuaiaacYcaaaa@3B14@ on obtient en échantillonnage les paramètres du modèle et les variables latentes, ces éléments étant désignés par U ( r ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHvbWaaWbaaSqabeaadaqadaqaai aadkhaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaaMb8Uaaiilaaaa@373B@ ϕ lat ( r ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacqWFvpGzdaqhaaWcbaGaaGjbVl aabYgacaqGHbGaaeiDaaqaamaabmaabaGaamOCaaGaayjkaiaawMca aaaakiaaygW7caGGSaaaaa@3C84@ ϕ obs ( r ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacqWFvpGzdaqhaaWcbaGaaGjbVl aab+gacaqGIbGaae4CaaqaamaabmaabaGaamOCaaGaayjkaiaawMca aaaakiaaygW7caGGSaaaaa@3C87@ et Θ ( r ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHyoWaaWbaaSqabeaadaqadaqaai aadkhaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaaMb8UaaiOlaaaa@3783@ Plus précisément, chaque itération consiste à:

  1. tirer U ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHvbWaaWbaaSqabeaadaqadaqaai aadkhaaiaawIcacaGLPaaaaaaaaa@34F7@ de p ( U | ϕ lat ( r 1 ) , ϕ obs ( r 1 ) , Θ ( r 1 ) ) ; MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaacaWHvbGaaGPaVp aaeeaabaGaaGPaVJGadiab=v9aMnaaDaaaleaacaaMe8UaaeiBaiaa bggacaqG0baabaWaaeWaaeaacaWGYbGaeyOeI0IaaGymaaGaayjkai aawMcaaaaaaOGaay5bSdGaaGzaVlaaiYcacaaMe8Uae8x1dy2aa0ba aSqaaiaaysW7caqGVbGaaeOyaiaabohaaeaadaqadaqaaiaadkhacq GHsislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaGzaVlaaiYcacaaMe8Ua aCiMdmaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaWGYbGaeyOeI0IaaGymaaGaay jkaiaawMcaaaaaaOGaayjkaiaawMcaaiaacUdaaaa@5C50@
  2. tirer ϕ lat ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacqWFvpGzdaqhaaWcbaGaaGjbVl aabYgacaqGHbGaaeiDaaqaamaabmaabaGaamOCaaGaayjkaiaawMca aaaaaaa@3A40@ de p ( ϕ lat | U ( r ) ) ; MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaaiiWacqWFvpGzda WgaaWcbaGaaGjbVlaabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaGccaaMc8+aaqqa aeaacaaMc8UaaCyvamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaWGYbaacaGLOa GaayzkaaaaaaGccaGLhWoaaiaawIcacaGLPaaacaGG7aaaaa@4345@
  3. tirer ϕ obs ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacqWFvpGzdaqhaaWcbaGaaGjbVl aab+gacaqGIbGaae4CaaqaamaabmaabaGaamOCaaGaayjkaiaawMca aaaaaaa@3A43@ de p ( ϕ obs | U ( r ) , Θ ( r 1 ) ) ; MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaaiiWacqWFvpGzda WgaaWcbaGaaGjbVlaab+gacaqGIbGaae4CaaqabaGccaaMc8+aaqqa aeaacaaMc8UaaCyvamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaWGYbaacaGLOa GaayzkaaaaaOGaaGzaVlaacYcaaiaawEa7aiaaysW7caWHyoWaaWba aSqabeaadaqadaqaaiaadkhacqGHsislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaa aaaaGccaGLOaGaayzkaaGaai4oaaaa@4C92@
  4. tirer Θ ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHyoWaaWbaaSqabeaadaqadaqaai aadkhaaiaawIcacaGLPaaaaaaaaa@353D@ de p ( Θ | U ( r ) , ϕ obs ( r ) , Θ ^ ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaacaWHyoGaaGPaVp aaeeaabaGaaGPaVlaahwfadaahaaWcbeqaamaabmaabaGaamOCaaGa ayjkaiaawMcaaaaakiaaygW7caGGSaaacaGLhWoacaaMe8occmGae8 x1dy2aa0baaSqaaiaaysW7caqGVbGaaeOyaiaabohaaeaadaqadaqa aiaadkhaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaaISaGaaGjbVlqahI5agaqcaa GaayjkaiaawMcaaiaac6caaaa@4E1E@

Dans ce qui suit, nous décrivons en détail chacune des étapes énumérées. À cet égard, il convient de noter que, dans le cas que nous illustrons, tous les éléments de Θ ^ MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaceWHyoGbaKaaaaa@32A0@ sont disponibles. Il reste que, dans notre propre application, certains éléments de cette matrice sont absents. Il faut donc rajuster légèrement l’algorithme MCMC, c’est-à-dire imputer les valeurs manquantes par un échantillonneur de Gibbs et échantillonner directement à partir de sa distribution conditionnelle intégrale.

A.1.1  Simulation de U ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeqabeqadiWa ceGabeqabeqabeqadeaakeaacaWHvbWaaWbaaSqabeaadaqadaqaai aadkhaaiaawIcacaGLPaaaaaaaaa@3501@

Nous tirons séparément chaque variable latente U i t MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGvbWaaSbaaSqaaiaadMgacaWG0b aabeaaaaa@3459@ de la distribution conditionnelle intégrale qui y correspond, laquelle est du type multinomial avec paramètres spécifiques. Plus particulièrement, nous avons

U i t | U i , t 1 ( r ) , U i , t + 1 ( r 1 ) , ϕ lat ( r 1 ) , ϕ obs ( r 1 ) , Θ ( r 1 ) Multi k ( q i t ) , t = 1, , T , i = 1, , m , ( A .1 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGvbWaaSbaaSqaaiaadMgacaWG0b aabeaakiaaykW7daabbaqaaiaaykW7caWGvbWaa0baaSqaaiaadMga caaMb8UaaGilaiaaykW7caWG0bGaeyOeI0IaaGymaaqaamaabmaaba GaamOCaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaaygW7caGGSaaacaGLhWoacaaM e8UaamyvamaaDaaaleaacaWGPbGaaGzaVlaaiYcacaaMc8UaamiDai abgUcaRiaaigdaaeaadaqadaqaaiaadkhacqGHsislcaaIXaaacaGL OaGaayzkaaaaaOGaaGzaVlaaiYcacaaMe8occmGae8x1dy2aa0baaS qaaiaaysW7caqGSbGaaeyyaiaabshaaeaadaqadaqaaiaadkhacqGH sislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaGzaVlaaiYcacaaMe8Uae8 x1dy2aa0baaSqaaiaaysW7caqGVbGaaeOyaiaabohaaeaadaqadaqa aiaadkhacqGHsislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaGzaVlaaiY cacaaMe8UaaCiMdmaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaWGYbGaeyOeI0Ia aGymaaGaayjkaiaawMcaaaaarqqr1ngBPrgifHhDYfgaiqaakiab+X Ji6iaab2eacaqG1bGaaeiBaiaabshacaqGPbWaaSbaaSqaaiaadUga aeqaaOWaaeWaaeaacaWHXbWaaSbaaSqaaiaadMgacaWG0baabeaaaO GaayjkaiaawMcaaiaaiYcacaaMf8UaamiDaiaai2dacaaIXaGaaGil aiaaysW7cqWIMaYscaaISaGaaGjbVlaadsfacaaISaGaaGzbVlaadM gacaaI9aGaaGymaiaaiYcacaaMe8UaeSOjGSKaaGilaiaaysW7caWG TbGaaGilaiaaywW7caaMf8UaaiikaiaabgeacaqGUaGaaeymaiaacM caaaa@A82B@

U i , t 1 ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGvbWaa0baaSqaaiaadMgacaaMb8 UaaGilaiaaykW7caWG0bGaeyOeI0IaaGymaaqaamaabmaabaGaamOC aaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@3C4D@ disparaît pour t = 1 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG0bGaaGypaiaaigdaaaa@33E7@ et U i , t + 1 ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGvbWaa0baaSqaaiaadMgacaaMb8 UaaGilaiaaykW7caWG0bGaey4kaSIaaGymaaqaamaabmaabaGaamOC aaGaayjkaiaawMcaaaaaaaa@3C42@ pour t = T . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG0bGaaGypaiaadsfacaGGUaaaaa@34B7@ De plus, le vecteur de probabilités q i t MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHXbWaaSbaaSqaaiaadMgacaWG0b aabeaaaaa@3479@ se définit ainsi :

π u ( r 1 ) π u | U i 2 ( r 1 ) ( r 1 ) , u = 1, , k ; MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacqaHapaCdaqhaaWcbaGaamyDaaqaam aabmaabaGaamOCaiabgkHiTiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccqaH apaCdaqhaaWcbaWaaqGaaeaacaWG1bGaaGPaVdGaayjcSdGaaGPaVl aadwfadaqhaaadbaGaamyAaiaaikdaaeaadaqadaqaaiaadkhacqGH sislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaaWcbaWaaeWaaeaacaWGYbGaey OeI0IaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaaygW7caaISaGaaGzbVlaa dwhacaaI9aGaaGymaiaaiYcacaaMe8UaeSOjGSKaaGilaiaaysW7ca WGRbGaaG4oaaaa@58CF@

π u | U i , t 1 ( r ) ( r 1 ) π U i , t + 1 ( r 1 ) | u ( r 1 ) , u = 1, , k ; MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacqaHapaCdaqhaaWcbaWaaqGaaeaaca WG1bGaaGPaVdGaayjcSdGaaGPaVlaaykW7caWGvbWaa0baaWqaaiaa dMgacaaMb8UaaGilaiaaykW7caWG0bGaeyOeI0IaaGymaaqaamaabm aabaGaamOCaaGaayjkaiaawMcaaaaaaSqaamaabmaabaGaamOCaiab gkHiTiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccqaHapaCdaqhaaWcbaGaam yvamaaDaaameaacaWGPbGaaGzaVlaaiYcacaaMc8UaamiDaiabgUca RiaaigdaaeaadaqadaqaaiaadkhacqGHsislcaaIXaaacaGLOaGaay zkaaaaaSGaaGPaVpaaeeaabaGaaGPaVlaadwhaaiaawEa7aaqaamaa bmaabaGaamOCaiabgkHiTiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaaMb8 UaaGilaiaaywW7caWG1bGaaGypaiaaigdacaaISaGaaGjbVlablAci ljaaiYcacaaMe8Uaam4AaiaaiUdaaaa@6F96@

π u | U i , T 1 ( r ) ( r 1 ) , u = 1, , k . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacqaHapaCdaqhaaWcbaWaaqGaaeaaca WG1bGaaGPaVdGaayjcSdGaaGPaVlaadwfadaqhaaadbaGaamyAaiaa ygW7caaISaGaaGPaVlaadsfacqGHsislcaaIXaaabaWaaeWaaeaaca WGYbaacaGLOaGaayzkaaaaaaWcbaWaaeWaaeaacaWGYbGaeyOeI0Ia aGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaaygW7caaISaGaaGzbVlaadwhaca aI9aGaaGymaiaaiYcacaaMe8UaeSOjGSKaaGilaiaaysW7caWGRbGa aGOlaaaa@5594@

A.1.2  Simulation de ϕ lat ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeqabeqadiWa ceGabeqabeqabeqadeaakeaaiiWacqWFvpGzdaqhaaWcbaGaaGjbVl aabYgacaqGHbGaaeiDaaqaamaabmaabaGaamOCaaGaayjkaiaawMca aaaaaaa@3A4A@

En se rappelant que ϕ lat = { π , Π } , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVl aabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaGccaaI9aWaaiWaaeaacaWHapGaaGil aiaaysW7caWHGoaacaGL7bGaayzFaaGaaGjcVlaacYcaaaa@41BD@ nous tirons d’abord π ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHapWaaWbaaSqabeaadaqadaqaai aadkhaaiaawIcacaGLPaaaaaaaaa@3565@ de la distribution conditionnelle intégrale :

π | U ( r ) Dirichlet ( 1 k + n 1 ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHapGaaGPaVpaaeeaabaGaaGPaVl aahwfadaahaaWcbeqaamaabmaabaGaamOCaaGaayjkaiaawMcaaaaa aOGaay5bSdqeeuuDJXwAKbsr4rNCHbaceaGae8hpIOJaaeiraiaabM gacaqGYbGaaeyAaiaabogacaqGObGaaeiBaiaabwgacaqG0bWaaeWa aeaacaWHXaWaaSbaaSqaaiaadUgaaeqaaOGaey4kaSIaaCOBamaaBa aaleaacaaIXaaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaiaaiYcaaaa@4FCA@

n 1 = ( n 11 , , n 1 k ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHUbWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaO GaaGypamaabmaabaGaamOBamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaGc caaISaGaaGjbVlablAciljaaiYcacaaMe8UaamOBamaaBaaaleaaca aIXaGaam4AaaqabaaakiaawIcacaGLPaaadaahaaWcbeqaaOGamai2 gkdiIcaaaaa@43D6@ et n 1 u MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGUbWaaSbaaSqaaiaaigdacaWG1b aabeaaaaa@3440@ est le nombre de zones dans l’état u MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG1baaaa@3266@ au moment 1 avec u = 1, , k . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG1bGaaGypaiaaigdacaaISaGaaG jbVlablAciljaaiYcacaaMe8Uaam4Aaiaac6caaaa@3B32@ De plus, nous tirons chaque ligne de la matrice Π MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHGoaaaa@3298@ de la distribution

π u ¯ | U ( r ) Dirichlet ( 1 k + n u ¯ , t ) , t = 2, , T , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHapWaaSbaaSqaaiqadwhagaqeaa qabaGccaaMc8+aaqqaaeaacaaMc8UaaCyvamaaCaaaleqabaWaaeWa aeaacaWGYbaacaGLOaGaayzkaaaaaaGccaGLhWoarqqr1ngBPrgifH hDYfgaiqaacqWF8iIocaqGebGaaeyAaiaabkhacaqGPbGaae4yaiaa bIgacaqGSbGaaeyzaiaabshadaqadaqaaiaahgdadaWgaaWcbaGaam 4AaaqabaGccqGHRaWkcaWHUbWaaSbaaSqaaiqadwhagaqeaiaaygW7 caaISaGaaGPaVlaadshaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaGilaiaayw W7caWG0bGaaGypaiaaikdacaaISaGaaGjbVlablAciljaaiYcacaaM e8UaamivaiaaygW7caaISaaaaa@62F8@

n u ¯ , t = ( n u ¯ , t 1 , , n u ¯ , t k ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHUbWaaSbaaSqaaiqadwhagaqeai aaygW7caaISaGaaGPaVlaadshaaeqaaOGaaGypamaabmaabaGaamOB amaaBaaaleaaceWG1bGbaebacaaMb8UaaGilaiaaykW7caWG0bWaaS baaWqaaiaaigdaaeqaaaWcbeaakiaaygW7caaISaGaaGjbVlablAci ljaaiYcacaaMe8UaamOBamaaBaaaleaaceWG1bGbaebacaaMb8UaaG ilaiaaykW7caWG0bWaaSbaaWqaaiaadUgaaeqaaaWcbeaaaOGaayjk aiaawMcaamaaCaaaleqabaGccWaGyBOmGikaaaaa@5521@ et n u ¯ , t u MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGUbWaaSbaaSqaaiqadwhagaqeai aaygW7caaISaGaaGPaVlaadshadaWgaaadbaGaamyDaaqabaaaleqa aaaa@3993@ est le nombre de zones passant de l’état u ¯ MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaceWG1bGbaebaaaa@327E@ à l’état u MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG1baaaa@3266@ au moment t , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG0bGaaiilaaaa@3315@ avec t = 2, , T MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG0bGaaGypaiaaikdacaaISaGaaG jbVlablAciljaaiYcacaaMe8Uaamivaaaa@3A69@ et u , u ¯ = 1, , k . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG1bGaaGilaiaaysW7ceWG1bGbae bacaaI9aGaaGymaiaaiYcacaaMe8UaeSOjGSKaaGilaiaaysW7caWG RbGaaiOlaaaa@3E87@

A.1.3  Simulation de ϕ obs ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeqabeqadiWa ceGabeqabeqabeqadeaakeaaiiWacqWFvpGzdaqhaaWcbaGaaGjbVl aab+gacaqGIbGaae4CaaqaamaabmaabaGaamOCaaGaayjkaiaawMca aaaaaaa@3A4D@

En considérant que ϕ obs = { β 1 , , β k , σ 1 2 , , σ k 2 } MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVl aab+gacaqGIbGaae4CaaqabaGccaaI9aWaaiWaaeaacaWHYoWaaSba aSqaaiaaigdaaeqaaOGaaGilaiaaysW7cqWIMaYscaaISaGaaGjbVl aahk7adaWgaaWcbaGaam4AaaqabaGccaaMb8UaaGilaiaaysW7cqaH dpWCdaqhaaWcbaGaaGymaaqaaiaaikdaaaGccaaMb8UaaGilaiaays W7cqWIMaYscaaISaGaaGjbVlabeo8aZnaaDaaaleaacaWGRbaabaGa aGOmaaaaaOGaay5Eaiaaw2haaaaa@5715@ , nous tirons d’abord chaque β u , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHYoWaaSbaaSqaaiaadwhaaeqaaO Gaaiilaaaa@348A@ u = 1, , k , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG1bGaaGypaiaaigdacaaISaGaaG jbVlablAciljaaiYcacaaMe8Uaam4AaiaacYcaaaa@3B30@ de la distribution conditionnelle intégrale :

β u | U ( r ) , Θ ( r ) N p ( η 1, u , Σ 1, u ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHYoWaaSbaaSqaaiaadwhaaeqaaO GaaGPaVpaaeeaabaGaaGPaVlaahwfadaahaaWcbeqaamaabmaabaGa amOCaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaaygW7caGGSaaacaGLhWoacaaMe8 UaaCiMdmaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaWGYbaacaGLOaGaayzkaaaa aebbfv3ySLgzGueE0jxyaGabaOGae8hpIOJaamOtamaaBaaaleaaca WGWbaabeaakmaabmaabaGaaC4TdmaaBaaaleaacaaIXaGaaGilaiaa ykW7caWG1baabeaakiaaiYcacaaMe8UaaC4OdmaaBaaaleaacaaIXa GaaGilaiaaykW7caWG1baabeaaaOGaayjkaiaawMcaaiaaiYcaaaa@5ABC@

η 1, u = Λ 1, u 1 i = 1 m t = 1 T θ i t I ( U i t = u ) x i t , Σ 1, u = σ u 2 Λ 1, u 1 , Λ 1, u = i = 1 m t = 1 T x i t x i t I ( U i t = u ) + Λ 0 , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaafaqaaeWacaaabaGaaC4TdmaaBaaale aacaaIXaGaaGilaiaaykW7caWG1baabeaaaOqaaiaai2dacaWHBoWa a0baaSqaaiaaigdacaaISaGaaGPaVlaadwhaaeaacqGHsislcaaIXa aaaOWaaabCaeqaleaacaWGPbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGTbaaniab ggHiLdGcdaaeWbqaaiabeI7aXnaaBaaaleaacaWGPbGaamiDaaqaba GccaWGjbWaaeWaaeaacaWGvbWaaSbaaSqaaiaadMgacaWG0baabeaa kiaai2dacaWG1baacaGLOaGaayzkaaGaaCiEamaaBaaaleaacaWGPb GaamiDaaqabaGccaaISaaaleaacaWG0bGaaGypaiaaigdaaeaacaWG ubaaniabggHiLdaakeaacaWHJoWaaSbaaSqaaiaaigdacaaISaGaaG PaVlaadwhaaeqaaaGcbaGaaGypaiabeo8aZnaaDaaaleaacaWG1baa baGaaGOmaaaakiaahU5adaqhaaWcbaGaaGymaiaaiYcacaaMc8Uaam yDaaqaaiabgkHiTiaaigdaaaGccaaISaaabaGaaC4MdmaaBaaaleaa caaIXaGaaGilaiaaykW7caWG1baabeaaaOqaaiaai2dadaaeWbqabS qaaiaadMgacaaI9aGaaGymaaqaaiaad2gaa0GaeyyeIuoakmaaqaha baGaaCiEamaaBaaaleaacaWGPbGaamiDaaqabaGccaWH4bWaa0baaS qaaiaadMgacaWG0baabaqcLbwacWaGyBOmGikaaOGaamysamaabmaa baGaamyvamaaBaaaleaacaWGPbGaamiDaaqabaGccaaI9aGaamyDaa GaayjkaiaawMcaaaWcbaGaamiDaiaai2dacaaIXaaabaGaamivaaqd cqGHris5aOGaey4kaSIaaC4MdmaaBaaaleaacaaIWaaabeaakiaaiY caaaaaaa@904B@

avec I ( ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGjbWaaeWaaeaacqGHflY1aiaawI cacaGLPaaaaaa@360D@ désignant la fonction indicatrice égale à 1 si son argument est vrai et à 0 autrement. Nous tirons alors chaque σ u 2 MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacqaHdpWCdaqhaaWcbaGaamyDaaqaai aaikdaaaaaaa@3512@ de

σ u 2 | U ( r ) , Θ ( r ) GI ( a 1, u , b 1, u ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacqaHdpWCdaqhaaWcbaGaamyDaaqaai aaikdaaaGccaaMc8+aaqqaaeaacaaMc8UaaCyvamaaCaaaleqabaWa aeWaaeaacaWGYbaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaGzaVlaacYcaaiaawE a7aiaaysW7caWHyoWaaWbaaSqabeaadaqadaqaaiaadkhaaiaawIca caGLPaaaaaqeeuuDJXwAKbsr4rNCHbaceaGccqWF8iIocaqGhbGaae ysamaabmaabaGaamyyamaaBaaaleaacaaIXaGaaGilaiaaykW7caWG 1baabeaakiaaygW7caaISaGaaGjbVlaadkgadaWgaaWcbaGaaGymai aaiYcacaaMc8UaamyDaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaaISaaaaa@5C7B@

avec

a 1, u = a 0 + n . u 2 , b 1, u = b 0 + 1 2 ( i = 1 m t = 1 T θ i t 2 I ( U i t = u ) + η 0 Λ 0 η 0 η 1, u Λ 1, u η 1, u ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaafaqaaeGacaaabaGaamyyamaaBaaale aacaaIXaGaaGilaiaaykW7caWG1baabeaaaOqaaiaai2dacaWGHbWa aSbaaSqaaiaaicdaaeqaaOGaey4kaSYaaSaaaeaacaWGUbWaaSbaaS qaaiaai6cacaWG1baabeaaaOqaaiaaikdaaaGaaGilaaqaaiaadkga daWgaaWcbaGaaGymaiaaiYcacaaMc8UaamyDaaqabaaakeaacaaI9a GaamOyamaaBaaaleaacaaIWaaabeaakiabgUcaRmaalaaabaGaaGym aaqaaiaaikdaaaWaaeWaaeaadaaeWbqabSqaaiaadMgacaaI9aGaaG ymaaqaaiaad2gaa0GaeyyeIuoakmaaqahabaGaeqiUde3aa0baaSqa aiaadMgacaWG0baabaGaaGOmaaaakiaadMeadaqadaqaaiaadwfada WgaaWcbaGaamyAaiaadshaaeqaaOGaaGypaiaadwhaaiaawIcacaGL PaaaaSqaaiaadshacaaI9aGaaGymaaqaaiaadsfaa0GaeyyeIuoaki abgUcaRiaahE7adaqhaaWcbaGaaGimaaqaaKqzGfGamai2gkdiIcaa kiaahU5adaWgaaWcbaGaaGimaaqabaGccaWH3oWaaSbaaSqaaiaaic daaeqaaOGaeyOeI0IaaC4TdmaaDaaaleaacaaIXaGaaGilaiaaykW7 caWG1baabaqcLbwacWaGyBOmGikaaOGaaC4MdmaaBaaaleaacaaIXa GaaGilaiaaykW7caWG1baabeaakiaahE7adaWgaaWcbaGaaGymaiaa iYcacaaMc8UaamyDaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaaISaaaaaaa@818C@

n . u = t = 1 T n t u MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGUbWaaSbaaSqaaiaai6cacaWG1b aabeaakiaai2dadaaeWaqabSqaaiaadshacaaI9aGaaGymaaqaaiaa dsfaa0GaeyyeIuoakiaaykW7caWGUbWaaSbaaSqaaiaadshacaWG1b aabeaaaaa@3F0C@ est le nombre de zones dans l’état u MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG1baaaa@3266@ indépendamment de la période en question.

A.1.4  Simulation de Θ ( r ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeqabeqadiWa ceGabeqabeqabeqadeaakeaacaWHyoWaaWbaaSqabeaadaqadaqaai aadkhaaiaawIcacaGLPaaaaaaaaa@3547@

L’objectif de l’estimation sur petits domaines est de prévoir chaque θ i t , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacqaH4oqCdaWgaaWcbaGaamyAaiaads haaeqaaOGaaiilaaaa@35EF@ i = 1, , m , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGPbGaaGypaiaaigdacaaISaGaaG jbVlablAciljaaiYcacaaMe8UaamyBaiaacYcaaaa@3B26@ t = 1, , T , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWG0bGaaGypaiaaigdacaaISaGaaG jbVlablAciljaaiYcacaaMe8UaamivaiaacYcaaaa@3B18@ selon le modèle et les données d’observation. Cela revient à tirer ces éléments de

θ i t | U ( r ) , ϕ obs ( r ) , θ ^ i t N ( θ ^ i t ( r ) , γ i t ( r ) ψ i t ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacqaH4oqCdaWgaaWcbaGaamyAaiaads haaeqaaOGaaGPaVpaaeeaabaGaaGPaVlaahwfadaahaaWcbeqaamaa bmaabaGaamOCaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaaygW7caGGSaaacaGLhW oacaaMe8occmGae8x1dy2aa0baaSqaaiaaysW7caqGVbGaaeOyaiaa bohaaeaadaqadaqaaiaadkhaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaaMb8UaaG ilaiaaysW7cuaH4oqCgaqcamaaBaaaleaacaWGPbGaamiDaaqabaqe euuDJXwAKbsr4rNCHbaceaGccqGF8iIocaWGobGaaGikaiqbeI7aXz aajaWaa0baaSqaaiaadMgacaWG0baabaWaaeWaaeaacaWGYbaacaGL OaGaayzkaaaaaOGaaGzaVlaaiYcacaaMe8Uaeq4SdC2aa0baaSqaai aadMgacaWG0baabaWaaeWaaeaacaWGYbaacaGLOaGaayzkaaaaaOGa eqiYdK3aaSbaaSqaaiaadMgacaWG0baabeaakiaaiMcacaaISaaaaa@6EDB@

θ ^ i t ( r ) = γ i t ( r ) θ ^ i t + ( 1 γ i t ( r ) ) x i t β u ( r ) , ( A .2 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacuaH4oqCgaqcamaaDaaaleaacaWGPb GaamiDaaqaamaabmaabaGaamOCaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaai2da cqaHZoWzdaqhaaWcbaGaamyAaiaadshaaeaadaqadaqaaiaadkhaai aawIcacaGLPaaaaaGccuaH4oqCgaqcamaaBaaaleaacaWGPbGaamiD aaqabaGccqGHRaWkdaqadaqaaiaaigdacqGHsislcqaHZoWzdaqhaa WcbaGaamyAaiaadshaaeaadaqadaqaaiaadkhaaiaawIcacaGLPaaa aaaakiaawIcacaGLPaaacaWH4bWaa0baaSqaaiaadMgacaWG0baaba qcLbwacWaGyBOmGikaaOGaaCOSdmaaDaaaleaacaWG1baabaWaaeWa aeaacaWGYbaacaGLOaGaayzkaaaaaOGaaGzaVlaacYcacaaMf8UaaG zbVlaaywW7caaMf8UaaGzbVlaacIcacaqGbbGaaeOlaiaabkdacaGG Paaaaa@6656@

avec γ i t ( r ) = σ u 2 ( r ) / ( σ u 2 ( r ) + ψ i t ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacqaHZoWzdaqhaaWcbaGaamyAaiaads haaeaadaqadaqaaiaadkhaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaaI9aWaaSGb aeaacqaHdpWCdaqhaaWcbaGaamyDaaqaaiaaikdadaqadaqaaiaadk haaiaawIcacaGLPaaaaaaakeaadaqadaqaaiabeo8aZnaaDaaaleaa caWG1baabaGaaGOmamaabmaabaGaamOCaaGaayjkaiaawMcaaaaaki abgUcaRiabeI8a5naaBaaaleaacaWGPbGaamiDaaqabaaakiaawIca caGLPaaaaaGaaiOlaaaa@4BF6@

A.2  Sélection du modèle : estimateur de Chib

La méthode proposée par Chib (1995) peut servir à sélectionner un modèle à partir de la sortie de l’échantillonneur de Gibbs. On sait que la densité postérieure peut s’exprimer dans un rapport comme le produit de la fonction de vraisemblance et des distributions antérieures en division par la vraisemblance marginale :

p ( U , ϕ lat , ϕ obs , Θ | Θ ^ ) = p ( U | ϕ lat ) π ( ϕ lat ) π ( ϕ obs ) p ( Θ | U , ϕ obs ) p ( Θ ^ | Θ ) p ( Θ ^ ) . ( A .3 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaacaWHvbGaaGilai aaysW7iiWacqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVlaabYgacaqGHbGaaeiD aaqabaGccaaMb8UaaGilaiaaysW7cqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVl aab+gacaqGIbGaae4CaaqabaGccaaMb8UaaGilaiaaysW7caWHyoGa aGPaVpaaeeaabaGaaGPaVlqahI5agaqcaaGaay5bSdaacaGLOaGaay zkaaGaaGypamaalaaabaGaamiCamaabmaabaGaaCyvaiaaykW7daab baqaaiaaykW7cqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVlaabYgacaqGHbGaae iDaaqabaaakiaawEa7aaGaayjkaiaawMcaaiabec8aWnaabmaabaGa e8x1dy2aaSbaaSqaaiaaysW7caqGSbGaaeyyaiaabshaaeqaaaGcca GLOaGaayzkaaGaeqiWda3aaeWaaeaacqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjb Vlaab+gacaqGIbGaae4CaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaWGWbWaae WaaeaacaWHyoGaaGPaVpaaeeaabaGaaGPaVlaahwfacaaMb8Uaaiil aaGaay5bSdGaaGjbVlab=v9aMnaaBaaaleaacaaMe8Uaae4Baiaabk gacaqGZbaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaiaadchadaqadaqaaiqahI5a gaqcaiaaykW7daabbaqaaiaaykW7caWHyoaacaGLhWoaaiaawIcaca GLPaaaaeaacaWGWbWaaeWaaeaaceWHyoGbaKaaaiaawIcacaGLPaaa aaGaaGOlaiaaywW7caaMf8UaaiikaiaabgeacaqGUaGaae4maiaacM caaaa@9C80@

Il est donc possible d’exprimer la vraisemblance marginale des données Θ ^ MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaceWHyoGbaKaaaaa@32A0@ comme

p ( Θ ^ ) = p ( Θ ^ | Θ ) p ( U | ϕ lat ) π ( ϕ lat ) π ( ϕ obs ) p ( Θ | U , ϕ obs ) p ( U , ϕ lat , ϕ obs , Θ | Θ ^ ) , ( A .4 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaaceWHyoGbaKaaai aawIcacaGLPaaacaaI9aWaaSaaaeaacaWGWbWaaeWaaeaaceWHyoGb aKaacaaMc8+aaqqaaeaacaaMc8UaaCiMdaGaay5bSdaacaGLOaGaay zkaaGaamiCamaabmaabaGaaCyvaiaaykW7daabbaqaaiaaykW7iiWa cqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVlaabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaaaki aawEa7aaGaayjkaiaawMcaaiabec8aWnaabmaabaGae8x1dy2aaSba aSqaaiaaysW7caqGSbGaaeyyaiaabshaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaa GaeqiWda3aaeWaaeaacqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVlaab+gacaqG IbGaae4CaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaWGWbWaaeWaaeaacaWHyo GaaGPaVpaaeeaabaGaaGPaVlaahwfacaaISaaacaGLhWoacaaMe8Ua e8x1dy2aaSbaaSqaaiaaysW7caqGVbGaaeOyaiaabohaaeqaaaGcca GLOaGaayzkaaaabaGaamiCamaabmaabaGaaCyvaiaaiYcacaaMe8Ua e8x1dy2aaSbaaSqaaiaaysW7caqGSbGaaeyyaiaabshaaeqaaOGaaG zaVlaaiYcacaaMe8Uae8x1dy2aaSbaaSqaaiaaysW7caqGVbGaaeOy aiaabohaaeqaaOGaaGzaVlaaiYcacaaMe8UaaCiMdiaaykW7daabba qaaiaaykW7ceWHyoGbaKaaaiaawEa7aaGaayjkaiaawMcaaaaacaaI SaGaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaiikaiaabgeacaqGUaGaaeinaiaacM caaaa@9C89@

pour tout U , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHvbGaaiilaaaa@32FA@ ϕ lat , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVl aabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaGccaaMb8Uaaiilaaaa@3A03@ ϕ obs , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacqWFvpGzdaWgaaWcbaGaaGjbVl aab+gacaqGIbGaae4CaaqabaGccaaMb8Uaaiilaaaa@3A06@ Θ MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHyoaaaa@3290@ et Θ ^ . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaceWHyoGbaKaacaGGUaaaaa@3352@ Nous laissons tomber ici la dépendance à l’égard de k MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGRbaaaa@325C@ pour simplifier la notation. C’est là le critère de sélection de modèle appliqué à la section 5. En choisissant les valeurs spécifiques des variables latentes et des paramètres du modèle, désignées par U ¯ , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaceWHvbGbaebacaGGSaaaaa@3312@ ϕ ¯ lat , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacuWFvpGzgaqeamaaBaaaleaaca aMe8UaaeiBaiaabggacaqG0baabeaakiaaygW7caGGSaaaaa@3A1B@ ϕ ¯ obs , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaiiWacuWFvpGzgaqeamaaBaaaleaaca aMe8Uaae4BaiaabkgacaqGZbaabeaakiaaygW7caGGSaaaaa@3A1E@ et Θ ¯ , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaceWHyoGbaebacaGGSaaaaa@3358@ nous pouvons estimer log p ( Θ ^ ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaaciGGSbGaai4BaiaacEgacaWGWbWaae WaaeaaceWHyoGbaKaaaiaawIcacaGLPaaaaaa@37EE@ par la décomposition suivante :

log p ( Θ ^ ) = log p ( Θ ^ | Θ ¯ ) + log p ( U ¯ | ϕ ¯ lat ) + log π ( ϕ ¯ lat ) + log π ( ϕ ¯ obs ) + log p ( Θ ¯ | U ¯ , ϕ ¯ obs ) log p ( U ¯ , ϕ ¯ lat , ϕ ¯ obs , Θ ¯ | Θ ^ ) . ( A .5 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaafaqaaeGacaaabaGaciiBaiaac+gaca GGNbGaamiCamaabmaabaGabCiMdyaajaaacaGLOaGaayzkaaGaaGyp aaqaaiGacYgacaGGVbGaai4zaiaadchadaqadaqaaiqahI5agaqcai aaykW7daabbaqaaiaaykW7ceWHyoGbaebaaiaawEa7aaGaayjkaiaa wMcaaiabgUcaRiGacYgacaGGVbGaai4zaiaadchadaqadaqaaiqahw fagaqeaiaaykW7daabbaqaaiaaykW7iiWacuWFvpGzgaqeamaaBaaa leaacaaMe8UaaeiBaiaabggacaqG0baabeaaaOGaay5bSdaacaGLOa GaayzkaaGaey4kaSIaciiBaiaac+gacaGGNbGaeqiWda3aaeWaaeaa cuWFvpGzgaqeamaaBaaaleaacaaMe8UaaeiBaiaabggacaqG0baabe aaaOGaayjkaiaawMcaaiabgUcaRiGacYgacaGGVbGaai4zaiabec8a WnaabmaabaGaf8x1dyMbaebadaWgaaWcbaGaaGjbVlaab+gacaqGIb Gaae4CaaqabaaakiaawIcacaGLPaaaaeaaaeaacqGHRaWkciGGSbGa ai4BaiaacEgacaWGWbWaaeWaaeaaceWHyoGbaebacaaMc8+aaqqaae aacaaMc8UabCyvayaaraGaaiilaaGaay5bSdGaaGjbVlqb=v9aMzaa raWaaSbaaSqaaiaaysW7caqGVbGaaeOyaiaabohaaeqaaaGccaGLOa GaayzkaaGaeyOeI0IaciiBaiaac+gacaGGNbGaamiCamaabmaabaGa bCyvayaaraGaaGilaiaaysW7cuWFvpGzgaqeamaaBaaaleaacaaMe8 UaaeiBaiaabggacaqG0baabeaakiaaygW7caaISaGaaGjbVlqb=v9a MzaaraWaaSbaaSqaaiaaysW7caqGVbGaaeOyaiaabohaaeqaaOGaaG zaVlaaiYcacaaMe8UabCiMdyaaraGaaGPaVpaaeeaabaGaaGPaVlqa hI5agaqcaaGaay5bSdaacaGLOaGaayzkaaGaaGOlaiaaywW7caaMf8 UaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaiikaiaabgeacaqGUaGaaeynaiaacMca aaaaaa@B8E6@

Le recours à la transformation logarithmique se justifie par la stabilité numérique (Chib, 1995).

On peut calculer directement les cinq premiers termes du côté droit de (A.5) à partir des distributions posées des paramètres et des données. En revanche, l’obtention du dernier élément est plus difficile. Par la formule des probabilités totales, il est possible de décomposer p ( U ¯ , ϕ ¯ lat , ϕ ¯ obs , Θ ¯ | Θ ^ ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaaceWHvbGbaebaca aISaGaaGjbVJGadiqb=v9aMzaaraWaaSbaaSqaaiaaysW7caqGSbGa aeyyaiaabshaaeqaaOGaaGzaVlaaiYcacaaMe8Uaf8x1dyMbaebada WgaaWcbaGaaGjbVlaab+gacaqGIbGaae4CaaqabaGccaaMb8UaaGil aiaaysW7ceWHyoGbaebacaaMc8+aaqqaaeaacaaMc8UabCiMdyaaja aacaGLhWoaaiaawIcacaGLPaaaaaa@52B7@ comme

p ( U ¯ , ϕ ¯ lat , ϕ ¯ obs , Θ ¯ | Θ ^ ) = p ( U ¯ | ϕ ¯ lat , ϕ ¯ obs , Θ ¯ , Θ ^ ) p ( ϕ ¯ lat | ϕ ¯ obs , Θ ¯ , Θ ^ ) p ( ϕ ¯ obs | Θ ¯ , Θ ^ ) p ( Θ ¯ | Θ ^ ) . ( A .6 ) MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaaceWHvbGbaebaca aISaGaaGjbVJGadiqb=v9aMzaaraWaaSbaaSqaaiaaysW7caqGSbGa aeyyaiaabshaaeqaaOGaaGzaVlaaiYcacaaMe8Uaf8x1dyMbaebada WgaaWcbaGaaGjbVlaab+gacaqGIbGaae4CaaqabaGccaaMb8UaaGil aiaaysW7ceWHyoGbaebacaaMc8+aaqqaaeaacaaMc8UabCiMdyaaja aacaGLhWoaaiaawIcacaGLPaaacaaI9aGaamiCamaabmaabaGabCyv ayaaraGaaGPaVpaaeeaabaGaaGPaVlqb=v9aMzaaraWaaSbaaSqaai aaysW7caqGSbGaaeyyaiaabshaaeqaaOGaaGzaVlaacYcaaiaawEa7 aiaaysW7cuWFvpGzgaqeamaaBaaaleaacaaMe8Uaae4Baiaabkgaca qGZbaabeaakiaaygW7caaISaGaaGjbVlqahI5agaqeaiaaiYcacaaM e8UabCiMdyaajaaacaGLOaGaayzkaaGaamiCamaabmaabaGaf8x1dy MbaebadaWgaaWcbaGaaGjbVlaabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaGccaaM c8+aaqqaaeaacaaMc8Uaf8x1dyMbaebadaWgaaWcbaGaaGjbVlaab+ gacaqGIbGaae4CaaqabaGccaaMb8UaaiilaaGaay5bSdGaaGjbVlqa hI5agaqeaiaaiYcacaaMe8UabCiMdyaajaaacaGLOaGaayzkaaGaam iCamaabmaabaGaf8x1dyMbaebadaWgaaWcbaGaaGjbVlaab+gacaqG IbGaae4CaaqabaGccaaMc8+aaqqaaeaacaaMc8UabCiMdyaaraGaaG ilaaGaay5bSdGaaGjbVlqahI5agaqcaaGaayjkaiaawMcaaiaadcha daqadaqaaiqahI5agaqeaiaaykW7daabbaqaaiaaykW7ceWHyoGbaK aaaiaawEa7aaGaayjkaiaawMcaaiaai6cacaaMf8Uaaiikaiaabgea caqGUaGaaeOnaiaacMcaaaa@B2D5@

D’après Chib (1995), nous calculons le premier terme de (A.6) par le traitement de Gibbs décrit à la section A.1. Nous estimons les trois autres termes par la sortie de l’échantillonneur de Gibbs. Plus précisément, nous estimons

p ( ϕ ¯ lat | ϕ ¯ obs , Θ ¯ , Θ ^ ) = p ( ϕ ¯ lat | U ¯ , ϕ ¯ obs , Θ ¯ , Θ ^ ) p ( U ¯ | ϕ ¯ obs , Θ ¯ , Θ ^ ) d U ¯ MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaaiiWacuWFvpGzga qeamaaBaaaleaacaaMe8UaaeiBaiaabggacaqG0baabeaakiaaykW7 daabbaqaaiaaykW7cuWFvpGzgaqeamaaBaaaleaacaaMe8Uaae4Bai aabkgacaqGZbaabeaakiaaygW7caGGSaaacaGLhWoacaaMe8UabCiM dyaaraGaaGilaiaaysW7ceWHyoGbaKaaaiaawIcacaGLPaaacaaI9a Waa8qaaeqaleqabeqdcqGHRiI8aOGaamiCamaabmaabaGaf8x1dyMb aebadaWgaaWcbaGaaGjbVlaabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaGccaaMc8 +aaqqaaeaacaaMc8UabCyvayaaraGaaGilaaGaay5bSdGaaGjbVlqb =v9aMzaaraWaaSbaaSqaaiaaysW7caqGVbGaaeOyaiaabohaaeqaaO GaaGzaVlaaiYcacaaMe8UabCiMdyaaraGaaGilaiaaysW7ceWHyoGb aKaaaiaawIcacaGLPaaacaWGWbWaaeWaaeaaceWHvbGbaebacaaMc8 +aaqqaaeaacaaMc8Uaf8x1dyMbaebadaWgaaWcbaGaaGjbVlaab+ga caqGIbGaae4CaaqabaGccaaMb8UaaGilaaGaay5bSdGaaGjbVlqahI 5agaqeaiaaiYcacaaMe8UabCiMdyaajaaacaGLOaGaayzkaaGaamiz aiqahwfagaqeaaaa@8956@

comme R 1 r = 1 R p ( ϕ ¯ lat | U ( r ) , ϕ ¯ obs , Θ ¯ ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGsbWaaWbaaSqabeaacqGHsislca aIXaaaaOWaaabmaeqaleaacaWGYbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGsbaa niabggHiLdGccaaMc8UaamiCamaabmaabaaccmGaf8x1dyMbaebada WgaaWcbaGaaGjbVlaabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaGccaaMc8+aaqqa aeaacaaMc8UaaCyvamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaWGYbaacaGLOa GaayzkaaaaaOGaaGzaVlaaiYcaaiaawEa7aiaaysW7cuWFvpGzgaqe amaaBaaaleaacaaMe8Uaae4BaiaabkgacaqGZbaabeaakiaaygW7ca aISaGaaGjbVlqahI5agaqeaaGaayjkaiaawMcaaiaaiYcaaaa@5C33@ avec R MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGsbaaaa@3243@ tirages dans un échantillonnage réduit de Gibbs où U MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWHvbaaaa@324A@ n’est pas actualisé. Pour estimer

p ( ϕ ¯ obs | Θ ¯ , Θ ^ ) = p ( ϕ ¯ obs | U ¯ , ϕ ¯ lat , Θ ¯ , Θ ^ ) p ( U ¯ , ϕ ¯ lat | Θ ¯ , Θ ^ ) d U ¯ d ϕ ¯ lat , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaaiiWacuWFvpGzga qeamaaBaaaleaacaaMe8Uaae4BaiaabkgacaqGZbaabeaakiaaykW7 daabbaqaaiaaykW7ceWHyoGbaebaaiaawEa7aiaaygW7caGGSaGaaG jbVlqahI5agaqcaaGaayjkaiaawMcaaiaai2dadaWdbaqabSqabeqa niabgUIiYdGccaWGWbWaaeWaaeaacuWFvpGzgaqeamaaBaaaleaaca aMe8Uaae4BaiaabkgacaqGZbaabeaakiaaykW7daabbaqaaiaaykW7 ceWHvbGbaebacaGGSaaacaGLhWoacaaMe8Uaf8x1dyMbaebadaWgaa WcbaGaaGjbVlaabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaGccaaMb8Uaaiilaiaa ysW7ceWHyoGbaebacaaISaGaaGjbVlqahI5agaqcaaGaayjkaiaawM caaiaadchadaqadaqaaiqahwfagaqeaiaaygW7caaISaGaaGjbVlqb =v9aMzaaraWaaSbaaSqaaiaaysW7caqGSbGaaeyyaiaabshaaeqaaO GaaGPaVpaaeeaabaGaaGPaVlqahI5agaqeaiaaiYcacaaMe8UabCiM dyaajaaacaGLhWoaaiaawIcacaGLPaaacaWGKbGabCyvayaaraGaaG PaVlaadsgacuWFvpGzgaqeamaaBaaaleaacaaMe8UaaeiBaiaabgga caqG0baabeaakiaaygW7caaISaaaaa@8BB8@

nous utilisons R 1 r = 1 R p ( ϕ ¯ obs | U ( r , 1 ) , ϕ ¯ lat ( r , 1 ) , Θ ¯ ) . MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGsbWaaWbaaSqabeaacqGHsislca aIXaaaaOWaaabmaeqaleaacaWGYbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGsbaa niabggHiLdGccaaMc8UaamiCamaabmaabaaccmGaf8x1dyMbaebada WgaaWcbaGaaGjbVlaab+gacaqGIbGaae4CaaqabaGccaaMc8+aaqqa aeaacaaMc8UaaCyvamaaCaaaleqabaWaaeWaaeaacaWGYbGaaGzaVl aacYcacaaMc8UaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaaygW7caGGSaaa caGLhWoacaaMe8Uaf8x1dyMbaebadaqhaaWcbaGaaGjbVlaabYgaca qGHbGaaeiDaaqaamaabmaabaGaamOCaiaaygW7caGGSaGaaGPaVlaa igdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaaMb8UaaGilaiaaysW7ceWHyoGbae baaiaawIcacaGLPaaacaGGUaaaaa@67AA@ Pour estimer enfin

p ( Θ ¯ | Θ ^ ) = p ( Θ ¯ | U ¯ , ϕ ¯ lat , ϕ ¯ obs , Θ ^ ) p ( U ¯ , ϕ ¯ lat , ϕ ¯ obs | Θ ^ ) d U ¯ d ϕ ¯ lat d ϕ ¯ obs , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGWbWaaeWaaeaaceWHyoGbaebaca aMc8+aaqqaaeaacaaMc8UabCiMdyaajaaacaGLhWoaaiaawIcacaGL PaaacaaI9aWaa8qaaeqaleqabeqdcqGHRiI8aOGaamiCamaabmaaba GabCiMdyaaraGaaGPaVpaaeeaabaGaaGPaVlqahwfagaqeaiaaygW7 caGGSaaacaGLhWoacaaMe8occmGaf8x1dyMbaebadaWgaaWcbaGaaG jbVlaabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaGccaaMb8UaaGilaiaaysW7cuWF vpGzgaqeamaaBaaaleaacaaMe8Uaae4BaiaabkgacaqGZbaabeaaki aaygW7caaISaGaaGjbVlqahI5agaqcaaGaayjkaiaawMcaaiaadcha daqadaqaaiqahwfagaqeaiaaiYcacaaMe8Uaf8x1dyMbaebadaWgaa WcbaGaaGjbVlaabYgacaqGHbGaaeiDaaqabaGccaaMb8UaaGilaiaa ysW7cuWFvpGzgaqeamaaBaaaleaacaaMe8Uaae4BaiaabkgacaqGZb aabeaakiaaykW7daabbaqaaiaaykW7ceWHyoGbaKaaaiaawEa7aaGa ayjkaiaawMcaaiaadsgaceWHvbGbaebacaaMc8Uaamizaiqb=v9aMz aaraWaaSbaaSqaaiaaysW7caqGSbGaaeyyaiaabshaaeqaaOGaaGPa VlaadsgacuWFvpGzgaqeamaaBaaaleaacaaMe8Uaae4Baiaabkgaca qGZbaabeaakiaaygW7caaISaaaaa@92AE@

nous utilisons R 1 r = 1 R p ( Θ ¯ | U ( r , 2 ) , ϕ lat ( r , 2 ) , ϕ obs ( r , 2 ) ) , MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGsbWaaWbaaSqabeaacqGHsislca aIXaaaaOWaaabmaeqaleaacaWGYbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGsbaa niabggHiLdGccaaMc8UaamiCamaabmaabaGabCiMdyaaraGaaGPaVp aaeeaabaGaaGPaVlaahwfadaahaaWcbeqaamaabmaabaGaamOCaiaa ygW7caGGSaGaaGjbVlaaikdaaiaawIcacaGLPaaaaaGccaaMb8Uaai ilaaGaay5bSdGaaGjbVJGadiab=v9aMnaaDaaaleaacaaMe8UaaeiB aiaabggacaqG0baabaWaaeWaaeaacaWGYbGaaGzaVlaacYcacaaMe8 UaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaakiaaygW7caaISaGaaGjbVlab=v9a MnaaDaaaleaacaaMe8Uaae4BaiaabkgacaqGZbaabaWaaeWaaeaaca WGYbGaaGzaVlaacYcacaaMe8UaaGOmaaGaayjkaiaawMcaaaaaaOGa ayjkaiaawMcaaiaaiYcaaaa@6E88@ avec R MathType@MTEF@5@5@+= feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaebbnrfifHhDYfgasaacH8rrps0l bbf9q8WrFfeuY=Hhbbf9y8WrFj0xb9qqFj0db9qqvqFr0dXdHiVc=b YP0xb9peeu0xXdcrpe0db9Wqpepec9ar=xfr=xfr=tmeaabaqaciGa caGaaeqabaqaaeaadaaakeaacaWGsbaaaa@3243@ tirages dans un troisième échantillonnage réduit de Gibbs.

Bibliographie

Bartolucci, F., et Farcomeni, A. (2009). A multivariate extension of the dynamic logit model for longitudinal data based on a latent Markov heterogeneity structure. Journal of the American Statistical Association, 104, 816-831.

Bartolucci, F., Farcomeni, A. et Pennoni, F. (2013). Latent Markov Models for Longitudinal Data. Boca Roton, FL: CRC Press.

Bartolucci, F., Lupparelli, M. et Montanari, G.E. (2009). Latent Markov model for longitudinal binary data: An application to the performance evaluation of nursing homes. The Annals of Applied Statistics, 3, 611-636.

Bartolucci, F., Pennoni, F. et Francis, B. (2007). A latent Markov model for detecting patterns of criminal activity. Journal of the Royal Statistical Society, Series A, 170, 115-132.

Boonstra, H.J. (2012). hbsae: Hierarchical Bayesian small area estimation. R Package Version 1.

Boonstra, H.J. (2014). Time-series small area estimation for unemployment based on a rotating panel survey. Rapport technique, CBS. Accessible à l’adresse https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2014/25/time-series-small-area-estimation-for-unemployment-based-on-a-rotating-panel-survey.

Boonstra, H.J., et van den Brakel, J.A. (2016). Estimation of Level and Change for Unemployment Using Multilevel and Structural Time Series Models. Document de travail 2016-10. Statistics Netherlands, Heerlen.

Boys, R., et Henderson, D. (2003). Data augmentation and marginal updating schemes for inference in hidden Markov models. Rapport technique, Univ. Newcastle.

Carlin, B.P., et Chib, S. (1995). Bayesian model choice via Markov chain Monte Carlo methods. Journal of the Royal Statistical Society, Series B, 56, 473-484.

Chib, S. (1995). Marginal likelihood from the Gibbs output. Journal of the American Statistical Association, 90, 1313-1321.

D’Alò, M., Di Consiglio, L., Falorsi, S., Ranalli, M.G. et Solari, F. (2012). Use of spatial information in small area models for unemployment rate estimation at sub-provincial areas in Italy. Journal of the Indian Society of Agricultural Statistics, 66, 43-53.

Datta, G.S., Lahiri, P., Maiti, T. et Lu, K.L. (1999). Hierarchical Bayes estimation of unemployment rates for the states of the US. Journal of the American Statistical Association, 94, 1074-1082.

Fabrizi, E., Montanari, G.E. et Ranalli, M.G. (2016). A hierarchical latent class model for predicting disability small area counts from survey data. Journal of the Royal Statistical Society, Series A, 179, 103-132.

Fay, R.E., et Herriot, R.A. (1979). Estimates of income for small places: An application of James-Stein procedures to census data. Journal of the American Statistical Association, 74, 269-277.

Gelman, A. (2006). Prior distributions for variance parameters in hierarchical models (commentaire sur l’article de Browne et Draper). Bayesian Analysis, 1(3), 515-534.

Gelman, A., Jakulin, A., Pittau, M.G. et Su, Y.-S. (2008). A weakly informative default prior distribution for logistic and other regression models. The Annals of Applied Statistics, 2, 1360-1383.

Germain, S.E. (2010). Bayesian Spatio-Temporal Modelling of Rainfall Through Non-Homogenous Hidden Markov Models. Thèse de doctorat, University of Newcastle Upon Tyne.

Ghosh, M., Nangia, N. et Kim, D.H. (1996). Estimation of median income of four-person families: A Bayesian time series approach. Journal of the American Statistical Association, 91, 1423-1431.

Harvey, A., et Chung, C.-H. (2000). Estimating the underlying change in unemployment in the UK. Journal of the Royal Statistical Society, Series A, 163, 303-309.

Istat (2014). I sistemi locali del lavoro 2011. Rapporto Annuale 2014.

Jasra, A., Holmes, C. et Stephens, D. (2005). Markov chain Monte Carlo methods and the label switching problem in Bayesian mixture modeling. Statistical Science, 20, 50-67.

Krieg, S., et van der Brakel, J.A. (2012). Estimation of the monthly unemployment rate for six domains through structural time series modelling with cointegrated trends. Computational Statistics & Data Analysis, 56, 2918-2933.

Lazarsfeld, P.F., Henry, N.W. et Anderson, T.W. (1968). Latent Structure Analysis. Houghton Mifflin Boston.

Liu, J.S., Wong, W.H. et Kong, A. (1994). Covariance structure of the Gibbs sampler with applications to the comparisons of estimators and augmentation schemes. Biometrika, 81, 27-40.

MacDonald, I.L., et Zucchini, W. (1997). Hidden Markov and Other Models for Discrete-Valued Time Series. Londres: Series Chapman & Hall.

Marhuenda, Y., Molina, I. et Morales, D. (2013). Small area estimation with spatio-temporal Fay-Herriot models. Computational Statistics & Data Analysis, 58, 308-325.

Marin, J.-M., Mengersen, K. et Robert, C.P. (2005). Bayesian modelling and inference on mixtures of distributions. Handbook of Statistics, 25, 459-507.

Meng, X.-L. (1994). Posterior predictive p-values. The Annals of Statistics, 1142-1160.

Pfeffermann, D. (1991). Estimation and seasonal adjustment of population means using data from repeated surveys. Journal of Business & Economic Statistics, 9, 163-175.

Pfeffermann, D., et Burck, L. (1990). Estimation robuste pour petits domaines par la combinaison de données chronologiques et transversales. Techniques d’enquête, 16, 2, 229-249. Article accessible à l’adresse https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/12-001-x/1990002/article/14534-fra.pdf.

Pfeffermann, D., et Rubin-Bleuer, S. (1993). Modélisation conjointe robuste de séries de données sur l’activité pour de petites régions. Techniques d’enquête, 19, 2, 159-174. Article accessible à l’adresse https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/12-001-x/1993002/article/14458-fra.pdf.

Pfeffermann, D., et Tiller, R. (2006). Small-area estimation with state-space models subject to benchmark constraints. Journal of the American Statistical Association, 101, 1387-1397.

Polson, N.G., et Scott, J.G. (2012). On the half-cauchy prior for a global scale parameter. Bayesian Analysis, 7, 4, 887-902.

Rao, J.N.K. (2003). Small Area Estimation. Wiley Online Library.

Rao, J.N.K., et Yu, M. (1994). Small-area estimation by combining time-series and cross-sectional data. The Canadian Journal of Statistics, 22, 4, 511-528.

Spezia, L. (2010). Bayesian analysis of multivariate gaussian hidden Markov models with an unknown number of regimes. Journal of Time Series Analysis, 31, 1-11.

Statistique Canada (2016). Guide de l’Enquête sur la population active. Rapport technique, Statistique Canada, no 71-543-G au catalogue, accessible à l’adresse https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/71-543-g/71-543-g2016001-fra.pdf.

Tanner, M.A., et Wong, W.H. (1987). The calculation of posterior distributions by data augmentation. Journal of the American statistical Association, 82, 528-540.

Van den Brakel, J.A., et Krieg, S. (2015). Remédier aux petites tailles d’échantillon, au biais de groupe de renouvellement et aux discontinuités dans les plans de sondage avec renouvellement de panel. Techniques d’enquête, 41, 2, 281-312. Article accessible à l’adresse https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/12-001-x/2015002/article/14231-fra.pdf.

Van der Brakel, J.A., et Krieg, S. (2016). Small area estimation with state space common factor models for rotating panels. Journal of the Royal Statistical Society, Series A, 179, 763-791.

Van Dyk, D.A., et Meng, X.-L. (2001). The art of data augmentation. Journal of Computational and Graphical Statistics, 10(1), 1-50.

Vermunt, J.K., et Magidson, J. (2002). Latent class cluster analysis. Applied Latent Class Analysis, 11, 89-106.

Wiggins, L.M. (1973). Panel Analysis: Latent Probability Models for Attitude and Behavior Processes. Jossey-Bass.

Wolter, K. (2007). Introduction to Variance Estimation. New York: Springer Science & Business Media.

You, Y., Rao, J.N.K. et Gambino, J. (2003). Estimation du taux de chômage fondée sur un modèle pour l’Enquête sur la population active du Canada : une approche bayésienne hiérarchique. Techniques d’enquête, 29, 1, 27-36. Article accessible à l’adresse https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/12‑001‑x/2003001/article/6602-fra.pdf.


Date de modification :