Inférence statistique fondée sur des échantillons poststratifiés par choix raisonné en population finie
Section 2. Plans d’échantillonnage et estimateurInférence statistique fondée sur des échantillons poststratifiés par choix raisonné en population finie
Section 2. Plans d’échantillonnage et estimateur
Nous considérons une population finie de taille
N
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOtaiaacY
caaaa@3638@
P
=
{
u
1
,
…
,
u
N
}
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznf
gDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaacqWFpepucaaI9aWaaiWa
aeaacaWG1bWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaOGaaGilaiablAciljaaiY
cacaWG1bWaaSbaaSqaaiaad6eaaeqaaaGccaGL7bGaayzFaaGaaiil
aaaa@4A38@
où
u
j
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyDamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaaaaa@36CA@
est la
j
e
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOAamaaCa
aaleqabaGaaeyzaaaaaaa@36B9@
unité dans la population. Soit
X
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwaaaa@3592@
la variable d’intérêt. Les valeurs
de
X
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwaaaa@3592@
sur les unités de la
population seront désignées par
x
1
,
…
,
x
N
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEamaaBa
aaleaacaaIXaaabeaakiaaiYcacqWIMaYscaaISaGaamiEamaaBaaa
leaacaWGobaabeaakiaac6caaaa@3BE9@
Sans perte de généralité, nous
supposons que les valeurs de population de la variable aléatoire
X
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwaaaa@3592@
sont ordonnées,
x
1
<
…
<
x
N
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEamaaBa
aaleaacaaIXaaabeaakiaaiYdacqWIMaYscaaI8aGaamiEamaaBaaa
leaacaWGobaabeaakiaacYcaaaa@3C07@
de sorte que le rang de population
de l’unité
u
i
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyDamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaaaaa@36C9@
par rapport à la variable
X
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwaaaa@3592@
soit
i
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyAaiaacY
caaaa@3653@
R
(
x
u
i
)
=
s
u
i
=
i
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaabm
aabaGaamiEamaaBaaaleaacaWG1bWaaSbaaWqaaiaadMgaaeqaaaWc
beaaaOGaayjkaiaawMcaaiaai2dacaWGZbWaaSbaaSqaaiaadwhada
WgaaadbaGaamyAaaqabaaaleqaaOGaaGypaiaadMgacaGGSaaaaa@40E2@
où
s
u
i
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4CamaaBa
aaleaacaWG1bWaaSbaaWqaaiaadMgaaeqaaaWcbeaaaaa@37F9@
est le rang de
x
u
i
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEamaaBa
aaleaacaWG1bWaaSbaaWqaaiaadMgaaeqaaaWcbeaaaaa@37FE@
parmi les
N
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOtaaaa@3588@
unités de la population. En
plus de la variable d’intérêt
X
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwaiaacY
caaaa@3642@
nous supposons qu’il existe
une variable additionnelle
Y
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamywaaaa@3593@
présentant une relation
monotone avec la variable aléatoire
X
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwaiaac6
caaaa@3644@
Nous considérons deux plans d’échantillonnage, le plan 0 et le plan
2. Sous les deux plans, un échantillon aléatoire simple
U
S
=
{
u
s
1
,
…
,
u
s
n
}
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyvamaaBa
aaleaacaWGtbaabeaakiaai2dadaGadeqaaiaadwhadaWgaaWcbaGa
am4CamaaBaaameaacaaIXaaabeaaaSqabaGccaaISaGaeSOjGSKaaG
ilaiaadwhadaWgaaWcbaGaam4CamaaBaaameaacaWGUbaabeaaaSqa
baaakiaawUhacaGL9baaaaa@4292@
est sélectionné dans la population
P
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznf
gDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaacqWFpepucaGGUaaaaa@40C6@
Sans perte de généralité, l’échantillon
U
S
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyvamaaBa
aaleaacaWGtbaabeaaaaa@3693@
sera identifié au moyen du vecteur
de rangs
S
=
{
s
1
,
…
,
s
n
}
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4uaiaai2
dadaGadaqaaiaadohadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaISaGaeSOj
GSKaaGilaiaadohadaWgaaWcbaGaamOBaaqabaaakiaawUhacaGL9b
aacaGGUaaaaa@3FCF@
Sous le plan 0, les unités sont
sélectionnées avec remise, mais sous le plan 2, elles le sont sans remise. Toutes
les unités sélectionnées dans l’échantillon sont mesurées pour la variable
X
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwaiaac6
caaaa@3644@
Tout au long de l’exposé, nous
désignons
X
=
(
X
1
,
…
,
X
n
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaCiwaiaai2
dadaqadaqaaiaadIfadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaISaGaeSOj
GSKaaGilaiaadIfadaWgaaWcbaGaamOBaaqabaaakiaawIcacaGLPa
aaaaa@3E48@
comme étant un échantillon de
taille
n
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOBaiaacY
caaaa@3658@
où nous utilisons par
commodité la notation
X
i
=
X
s
i
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaakiaai2dacaWGybWaaSbaaSqaaiaadohadaWg
aaadbaGaamyAaaqabaaaleqaaOGaaiOlaaaa@3B60@
Il est clair que les
X
i
;
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaakiaacUdaaaa@3775@
i
=
1,
…
,
n
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyAaiaai2
dacaaIXaGaaGilaiablAciljaaiYcacaWGUbaaaa@3AA6@
sont tous indépendants sous
le plan 0, mais qu’ils sont corrélés négativement sous le plan 2. Pour chaque unité
mesurée
u
s
i
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyDamaaBa
aaleaacaWGZbWaaSbaaWqaaiaadMgaaeqaaaWcbeaaaaa@37F9@
dans l’échantillon, nous
sélectionnons aléatoirement
H
−
1
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamisaiabgk
HiTiaaigdaaaa@372A@
unités additionnelles sans
remise parmi les unités de population restantes pour former
n
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOBaaaa@35A8@
ensembles, chacun de taille
H
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamisaiaacY
caaaa@3632@
S
i
,
H
=
{
u
s
i
,
u
t
1
,
…
,
u
t
H
−
1
}
;
s
i
≠
t
h
,
u
t
h
∈
P
;
h
=
1,
…
,
H
−
1
;
i
=
1,
…
,
n
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4uamaaBa
aaleaacaWGPbGaaGilaiaadIeaaeqaaOGaaGypamaacmqabaGaamyD
amaaBaaaleaacaWGZbWaaSbaaWqaaiaadMgaaeqaaaWcbeaakiaaiY
cacaWG1bWaaSbaaSqaaiaadshadaWgaaadbaGaaGymaaqabaaaleqa
aOGaaGilaiablAciljaaiYcacaWG1bWaaSbaaSqaaiaadshadaWgaa
adbaGaamisaiabgkHiTiaaigdaaeqaaaWcbeaaaOGaay5Eaiaaw2ha
aiaaiUdacaaMe8UaaGjbVlaadohadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccq
GHGjsUcaWG0bWaaSbaaSqaaiaadIgaaeqaaOGaaGilaiaadwhadaWg
aaWcbaGaamiDamaaBaaameaacaWGObaabeaaaSqabaGccqGHiiIZtu
uDJXwAK1uy0HwmaeHbfv3ySLgzG0uy0Hgip5wzaGqbaiab=9q8qjaa
iUdacaaMe8UaaGjbVlaadIgacaaI9aGaaGymaiaaiYcacqWIMaYsca
aISaGaamisaiabgkHiTiaaigdacaaI7aGaaGjbVlaaysW7caWGPbGa
aGypaiaaigdacaaISaGaeSOjGSKaaGilaiaad6gacaaIUaaaaa@7A4E@
Dans chaque ensemble
S
i
,
H
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4uamaaBa
aaleaacaWGPbGaaGilaiaadIeaaeqaaOGaaiilaaaa@38E4@
nous classons les unités en nous
basant sur la variable auxiliaire
Y
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamywaaaa@3593@
et nous déterminons le rang de
l’unité mesurée
u
s
i
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyDamaaBa
aaleaacaWGZbWaaSbaaWqaaiaadMgaaeqaaaWcbeaakiaacYcaaaa@38B3@
R
i
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaakiaacYcaaaa@3760@
parmi
H
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamisaaaa@3582@
unités. Notre échantillon poststratifié
par choix raisonné (PCR) est alors constitué des paires
(
X
i
,
R
i
)
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaeWaaeaaca
WGybWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaGilaiaadkfadaWgaaWcbaGa
amyAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaGGSaaaaa@3BA0@
i
=
1,
…
,
n
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyAaiaai2
dacaaIXaGaaGilaiablAciljaaiYcacaWGUbGaaiOlaaaa@3B58@
Sous le plan 0, nous
remettons dans la population toutes les unités non mesurées dans l’ensemble
S
i
,
H
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4uamaaBa
aaleaacaWGPbGaaGilaiaadIeaaeqaaaaa@382A@
avant de construire l’ensemble
suivant. Donc, une même unité non mesurée peut figurer dans plus d’un ensemble.
Sous le plan 2, aucune des unités non mesurées n’est remise dans la population avant
de construire l’ensemble suivant. Donc, tous les ensembles
S
i
,
H
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4uamaaBa
aaleaacaWGPbGaaGilaiaadIeaaeqaaaaa@382A@
sont disjoints.
On peut interpréter le vecteur de rangs
R
=
{
R
1
,
…
,
R
n
}
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaCOuaiaai2
dadaGadaqaaiaadkfadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaISaGaeSOj
GSKaaGilaiaadkfadaWgaaWcbaGaamOBaaqabaaakiaawUhacaGL9b
aaaaa@3EDE@
comme une covariable qui remplace
des unités similaires, c’est-à-dire des unités ayant les mêmes rangs, dans la
même classe obtenue par choix raisonné. Un échantillon PCR fournit sur l’unité
mesurée
u
s
i
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyDamaaBa
aaleaacaWGZbWaaSbaaWqaaiaadMgaaeqaaaWcbeaakiaacYcaaaa@38B3@
outre la valeur mesurée
x
i
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaakiaacYcaaaa@3786@
de l’information supplémentaire
sous forme de sa position relative (rang
R
i
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaeGaaeaaca
WGsbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaaGccaGLPaaaaaa@3778@
dans l’ensemble
S
i
,
H
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4uamaaBa
aaleaacaWGPbGaaGilaiaadIeaaeqaaOGaaiOlaaaa@38E6@
La qualité de l’information dépend
de la force de la relation monotone entre les variables
X
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwaaaa@3592@
et
Y
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamywaiaac6
caaaa@3645@
Il est évident que, si les
rangs
R
i
,
i
=
1,
…
,
n
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaakiaaiYcacaaMe8UaamyAaiaai2dacaaIXaGa
aGilaiablAciljaaiYcacaWGUbaaaa@3EE4@
sont ignorés, l’échantillon se
réduit à un échantillon aléatoire simple.
Le scénario de classement est dit cohérent si la même procédure de
classement est utilisée dans tous les ensembles. Sous un scénario de classement
cohérent, les égalités qui suivent sont vérifiées.
Lemme 1. Soit
(
X
i
,
R
i
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaeWaaeaaca
WGybWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaGilaiaadkfadaWgaaWcbaGa
amyAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaaaaa@3AF0@
un échantillon PCR construit selon un scénario
de classement cohérent et la taille d’ensemble
H
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamisaaaa@3582@
à partir de la population
P
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznf
gDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaacqWFpepucaGGUaaaaa@40C6@
i. Pour le plan
r
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOCaiaacY
caaaa@365C@
r
=
0
,
2
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOCaiabg2
da9iaaicdacaGGSaGaaGjbVlaaikdacaGGSaaaaa@3B15@
nous avons
∑
h
=
1
H
P
(
X
[
h
]
=
x
)
=
P
(
X
j
=
x
|
R
j
=
h
)
=
∑
h
=
1
H
P
(
X
(
h
)
=
x
)
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaabCaeqale
aacaWGObGaaGypaiaaigdaaeaacaWGibaaniabggHiLdGccaaMe8Ua
amiuamaabmaabaGaamiwamaaBaaaleaadaWadaqaaiaadIgaaiaawU
facaGLDbaaaeqaaOGaaGypaiaadIhaaiaawIcacaGLPaaacaaI9aGa
amiuamaabmaabaWaaqGaaeaacaWGybWaaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaO
GaaGypaiaadIhacaaMc8oacaGLiWoacaaMc8UaamOuamaaBaaaleaa
caWGQbaabeaakiaai2dacaWGObaacaGLOaGaayzkaaGaaGypamaaqa
habeWcbaGaamiAaiaai2dacaaIXaaabaGaamisaaqdcqGHris5aOGa
aGPaVlaadcfadaqadaqaaiaadIfadaWgaaWcbaWaaeWaaeaacaWGOb
aacaGLOaGaayzkaaaabeaakiaai2dacaWG4baacaGLOaGaayzkaaGa
aGOlaaaa@6363@
ii. Pour le plan 2, nous avons
∑
h
=
1
H
∑
h
′
=
1
H
P
(
X
[
h
]
=
x
,
X
[
h
′
]
=
y
)
=
∑
h
=
1
H
∑
h
′
=
1
H
P
(
X
j
=
x
,
X
t
=
y
|
R
j
=
h
,
R
t
=
h
′
)
=
∑
h
=
1
H
∑
h
′
=
1
H
P
(
X
(
h
)
=
x
,
X
(
h
′
)
=
y
)
,
x
≠
y
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGceaqabeaafaqaae
GacaaabaWaaabCaeqaleaacaWGObGaaGypaiaaigdaaeaacaWGibaa
niabggHiLdGcdaaeWbqabSqaaiqadIgagaqbaiaai2dacaaIXaaaba
GaamisaaqdcqGHris5aOGaaGPaVlaadcfadaqadaqaaiaadIfadaWg
aaWcbaWaamWaaeaacaWGObaacaGLBbGaayzxaaaabeaakiaai2daca
WG4bGaaGilaiaadIfadaWgaaWcbaWaamWaaeaaceWGObGbauaacaaM
c8oacaGLBbGaayzxaaaabeaakiaai2dacaWG5baacaGLOaGaayzkaa
aabaGaaGypamaaqahabeWcbaGaamiAaiaai2dacaaIXaaabaGaamis
aaqdcqGHris5aOWaaabCaeqaleaaceWGObGbauaacaaI9aGaaGymaa
qaaiaadIeaa0GaeyyeIuoakiaaykW7caWGqbWaaeWaaeaacaWGybWa
aSbaaSqaaiaadQgaaeqaaOGaaGypaiaadIhacaaISaWaaqGaaeaaca
WGybWaaSbaaSqaaiaadshaaeqaaOGaaGypaiaadMhacaaMc8oacaGL
iWoacaaMc8UaamOuamaaBaaaleaacaWGQbaabeaakiaai2dacaWGOb
GaaGilaiaadkfadaWgaaWcbaGaamiDaaqabaGccaaI9aGabmiAayaa
faaacaGLOaGaayzkaaaabaaabaGaaGypamaaqahabeWcbaGaamiAai
aai2dacaaIXaaabaGaamisaaqdcqGHris5aOWaaabCaeqaleaaceWG
ObGbauaacaaI9aGaaGymaaqaaiaadIeaa0GaeyyeIuoakiaaykW7ca
WGqbWaaeWaaeaacaWGybWaaSbaaSqaamaabmaabaGaamiAaaGaayjk
aiaawMcaaaqabaGccaaI9aGaamiEaiaaiYcacaWGybWaaSbaaSqaam
aabmaabaGabmiAayaafaGaaGPaVdGaayjkaiaawMcaaaqabaGccaaI
9aGaamyEaaGaayjkaiaawMcaaiaaiYcacaWG4bGaeyiyIKRaamyEai
aai6caaaaabaaaaaa@9864@
La partie (i) du lemme 1 est donnée dans Presnell et Bohn (1999) dans des conditions de population
infinie. Dans le présent article, nous utilisons un scénario de classement par
choix raisonné cohérent sauf indication contraire. La moyenne et la variance conditionnelles
de
X
i
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaaaaa@36AC@
sachant
R
j
=
h
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaakiaai2dacaWGObaaaa@3865@
et la covariance conditionnelle
de
X
j
,
X
t
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaakiaaiYcacaWGybWaaSbaaSqaaiaadshaaeqa
aaaa@396F@
sachant que
R
j
=
h
,
R
t
=
h
′
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaakiaai2dacaWGObGaaGilaiaadkfadaWgaaWc
baGaamiDaaqabaGccaaI9aGabmiAayaafaaaaa@3CE1@
seront désignées par
μ
[
h
]
=
E
(
X
[
h
]
)
=
E
(
X
i
|
R
j
=
h
)
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiVd02aaS
baaSqaamaadmaabaGaamiAaaGaay5waiaaw2faaaqabaGccaaI9aGa
amyramaabmaabaGaamiwamaaBaaaleaadaWadaqaaiaadIgaaiaawU
facaGLDbaaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaGypaiaadweadaqadaqa
amaaeiaabaGaamiwamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaaykW7aiaawI
a7aiaaykW7caWGsbWaaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaOGaaGypaiaadIga
aiaawIcacaGLPaaacaaISaaaaa@4EB8@
σ
[
h
]
2
=
Var
(
X
[
h
]
)
=
var
(
X
i
|
R
j
=
h
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaamaadmaabaGaamiAaaGaay5waiaaw2faaaqaaiaaikdaaaGc
caaI9aGaaeOvaiaabggacaqGYbWaaeWaaeaacaWGybWaaSbaaSqaam
aadmaabaGaamiAaaGaay5waiaaw2faaaqabaaakiaawIcacaGLPaaa
caaI9aGaaeODaiaabggacaqGYbWaaeWaaeaadaabcaqaaiaadIfada
WgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaMc8oacaGLiWoacaaMc8UaamOuamaa
BaaaleaacaWGQbaabeaakiaai2dacaWGObaacaGLOaGaayzkaaaaaa@52BC@
et
σ
[
h
,
h
′
]
=
cov
(
X
[
h
]
,
X
[
h
′
]
)
=
cov
(
X
j
,
X
t
|
R
j
=
h
,
R
t
=
h
′
)
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aaS
baaSqaamaadmaabaGaamiAaiaaiYcaceWGObGbauaacaaMc8oacaGL
BbGaayzxaaaabeaakiaai2dacaqGJbGaae4BaiaabAhadaqadaqaai
aadIfadaWgaaWcbaWaamWaaeaacaWGObaacaGLBbGaayzxaaaabeaa
kiaaiYcacaWGybWaaSbaaSqaamaadmaabaGabmiAayaafaaacaGLBb
GaayzxaaaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaiaai2dacaqGJbGaae4Baiaa
bAhadaqadaqaaiaadIfadaWgaaWcbaGaamOAaaqabaGccaaISaWaaq
GaaeaacaWGybWaaSbaaSqaaiaadshaaeqaaOGaaGPaVdGaayjcSdGa
aGPaVlaadkfadaWgaaWcbaGaamOAaaqabaGccaaI9aGaamiAaiaaiY
cacaWGsbWaaSbaaSqaaiaadshaaeqaaOGaaGypaiqadIgagaqbaaGa
ayjkaiaawMcaaiaai6caaaa@6202@
Sous un classement parfait, les crochets dans ces expressions
seront remplacés par des parenthèses.
Il existe une différence manifeste entre les échantillons PCR sous
le plan 0 et le plan 2. Sous le plan 0, les paires,
(
X
i
,
R
i
)
;
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaeWaaeaaca
WGybWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaGilaiaadkfadaWgaaWcbaGa
amyAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaGG7aaaaa@3BAF@
i
=
1,
…
,
n
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyAaiaai2
dacaaIXaGaaGilaiablAciljaaiYcacaWGUbGaaiilaaaa@3B56@
sont mutuellement indépendantes.
Sous le plan 2, dans toute paire d’observations mesurées
X
i
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaaaaa@36AC@
et
X
j
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaakiaacYcaaaa@3767@
les observations sont
négativement corrélées même si leurs rangs
R
i
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaaaaa@36A6@
et
R
j
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaaaaa@36A7@
sont indépendants. Les rangs
sont indépendants parce qu’ils sont déterminés indépendamment dans les différents
ensembles. Nous commençons par étudier les propriétés de distribution des
variables aléatoires dans un échantillon PCR tiré de la population
P
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznf
gDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaacqWFpepucaGGUaaaaa@40C6@
Lemme 2. Soit
(
X
i
,
R
i
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaeWaaeaaca
WGybWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaGilaiaadkfadaWgaaWcbaGa
amyAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaaaaa@3AF0@
un échantillon PCR sous classement parfait
avec taille d’ensemble
H
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamisaaaa@3582@
tiré de la population
P
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznf
gDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaacqWFpepucaGGUaaaaa@40C6@
i) La fonction de masse de probabilité conditionnelle de
X
j
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaaaaa@36AD@
sachant
R
j
=
h
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaakiaai2dacaWGObaaaa@3865@
est
β
(
i
;
h
)
=
P
(
X
j
=
x
i
|
R
j
=
h
)
=
(
i
−
1
h
−
1
)
(
N
−
i
H
−
h
)
(
N
H
)
,
x
i
∈
P
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpipC0xd9Wqpe0dd9
qqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0dYdcba9Ff0dfrpm0dXdHqps0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqOSdi2aae
WaaeaacaWGPbGaaG4oaiaadIgaaiaawIcacaGLPaaacaaI9aGaamiu
amaabmaabaWaaqGaaeaacaWGybWaaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaOGaaG
ypaiaadIhadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaMc8oacaGLiWoacaaM
c8UaamOuamaaBaaaleaacaWGQbaabeaakiaai2dacaWGObaacaGLOa
GaayzkaaGaaGypamaalaaabaWaaeWaaeaafaqaaeqabaaabaqbaeqa
biqaaaqaaiaadMgacqGHsislcaaIXaaabaGaamiAaiabgkHiTiaaig
daaaaaaaGaayjkaiaawMcaamaabmaabaqbaeqabiqaaaqaaiaad6ea
cqGHsislcaWGPbaabaGaamisaiabgkHiTiaadIgaaaaacaGLOaGaay
zkaaaabaWaaeWaaeaafaqabeGabaaabaGaamOtaaqaaiaadIeaaaaa
caGLOaGaayzkaaaaaiaacYcacaWG4bWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaO
GaeyicI48efv3ySLgznfgDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaa
cqWFpepuaaa@6B6C@
dans les conditions du plan 0 ainsi que du plan 2.
ii) Les fonctions de masse de probabilité conditionnelles de
X
r
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGYbaabeaaaaa@36B5@
et
X
t
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWG0baabeaaaaa@36B7@
sachant que
R
r
=
h
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaaBa
aaleaacaWGYbaabeaakiaai2dacaWGObaaaa@386D@
et
R
t
=
h
′
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaaBa
aaleaacaWG0baabeaakiaai2daceWGObGbauaacaGGSaaaaa@392B@
β
(
i
,
j
;
h
,
h
′
)
=
P
(
X
r
=
x
i
,
X
t
=
x
j
|
R
r
=
h
,
R
t
=
h
′
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqOSdi2aae
WaaeaacaWGPbGaaGilaiaadQgacaaI7aGaamiAaiaaiYcaceWGObGb
auaaaiaawIcacaGLPaaacaaI9aGaamiuamaabmaabaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGYbaabeaakiaai2dacaWG4bWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqa
aOGaaGilamaaeiaabaGaamiwamaaBaaaleaacaWG0baabeaakiaai2
dacaWG4bWaaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaOGaaGPaVdGaayjcSdGaaGPa
VlaadkfadaWgaaWcbaGaamOCaaqabaGccaaI9aGaamiAaiaaiYcaca
WGsbWaaSbaaSqaaiaadshaaeqaaOGaaGypaiqadIgagaqbaaGaayjk
aiaawMcaaaaa@5875@
sont
β
0
(
i
,
j
;
h
,
h
′
)
=
β
(
i
;
h
)
β
(
j
;
h
′
)
,
(
x
i
,
x
j
)
∈
P
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqOSdi2aaS
baaSqaaiaaicdaaeqaaOWaaeWaaeaacaWGPbGaaGilaiaadQgacaaI
7aGaamiAaiaaiYcaceWGObGbauaaaiaawIcacaGLPaaacaaI9aGaeq
OSdi2aaeWaaeaacaWGPbGaaG4oaiaadIgaaiaawIcacaGLPaaacqaH
YoGydaqadaqaaiaadQgacaaI7aGabmiAayaafaaacaGLOaGaayzkaa
GaaGilamaabmaabaGaamiEamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaaiYca
caWG4bWaaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaaGccaGLOaGaayzkaaGaeyicI4
8efv3ySLgznfgDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaacqWFpepu
aaa@5F45@
β
1
(
i
,
j
;
h
,
h
′
)
=
∑
λ
=
0
j
−
i
−
1
(
i
−
1
h
−
1
)
(
j
−
i
−
1
λ
)
(
N
−
j
H
−
λ
−
h
)
(
j
−
1
−
h
−
λ
h
′
−
1
)
(
N
−
j
−
H
+
λ
+
h
H
−
h
′
)
(
N
H
)
(
N
−
H
H
)
,
i
<
j
,
(
x
i
,
x
j
)
∈
P
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiGaaa
qaaiabek7aInaaBaaaleaacaaIXaaabeaakmaabmaabaGaamyAaiaa
iYcacaWGQbGaaG4oaiaadIgacaaISaGabmiAayaafaaacaGLOaGaay
zkaaGaeyypa0dabaaabaWaaabCaeqaleaacqaH7oaBcaaI9aGaaGim
aaqaaiaadQgacqGHsislcaWGPbGaeyOeI0IaaGymaaqdcqGHris5aO
WaaSaaaeaadaqadaqaauaabeqaceaaaeaacaWGPbGaeyOeI0IaaGym
aaqaaiaadIgacqGHsislcaaIXaaaaaGaayjkaiaawMcaamaabmaaba
qbaeqabiqaaaqaaiaadQgacqGHsislcaWGPbGaeyOeI0IaaGymaaqa
aiabeU7aSbaaaiaawIcacaGLPaaadaqadaqaauaabeqaceaaaeaaca
WGobGaeyOeI0IaamOAaaqaaiaadIeacqGHsislcqaH7oaBcqGHsisl
caWGObaaaaGaayjkaiaawMcaamaabmaabaqbaeqabiqaaaqaaiaadQ
gacqGHsislcaaIXaGaeyOeI0IaamiAaiabgkHiTiabeU7aSbqaaiqa
dIgagaqbaiabgkHiTiaaigdaaaaacaGLOaGaayzkaaWaaeWaaeaafa
qabeGabaaabaGaamOtaiabgkHiTiaadQgacqGHsislcaWGibGaey4k
aSIaeq4UdWMaey4kaSIaamiAaaqaaiaadIeacqGHsislceWGObGbau
aaaaaacaGLOaGaayzkaaaabaWaaeWaaeaafaqabeGabaaabaGaamOt
aaqaaiaadIeaaaaacaGLOaGaayzkaaWaaeWaaeaafaqabeGabaaaba
GaamOtaiabgkHiTiaadIeaaeaacaWGibaaaaGaayjkaiaawMcaaaaa
caGGSaaabaGaamyAaiabgYda8iaadQgacaGGSaWaaeWaaeaacaWG4b
WaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaiilaiaadIhadaWgaaWcbaGaamOA
aaqabaaakiaawIcacaGLPaaacqGHiiIZtuuDJXwAK1uy0HwmaeHbfv
3ySLgzG0uy0Hgip5wzaGqbaiab=9q8qbaaaaa@9A0C@
pour le plan 2.
iii) La moyenne et la variance conditionnelles de
X
j
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaaaaa@36AD@
sachant son rang
R
j
=
h
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOuamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaakiaai2dacaWGObaaaa@3865@
sont
μ
(
h
)
=
E
(
X
j
|
R
j
=
h
)
=
∑
i
=
1
N
x
i
β
(
i
,
h
)
σ
(
h
)
2
=
Var
(
X
j
|
R
j
=
h
)
=
∑
i
=
1
N
x
i
2
β
(
i
,
h
)
−
μ
(
h
)
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiGaaa
qaaiabeY7aTnaaBaaaleaadaqadaqaaiaadIgaaiaawIcacaGLPaaa
aeqaaaGcbaGaaGypaiaadweadaqadaqaamaaeiaabaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaakiaaykW7aiaawIa7aiaaykW7caWGsbWaaSba
aSqaaiaadQgaaeqaaOGaaGypaiaadIgaaiaawIcacaGLPaaacaaI9a
WaaabCaeqaleaacaWGPbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniabggHi
LdGccaaMc8UaamiEamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiabek7aInaabm
aabaGaamyAaiaaiYcacaWGObaacaGLOaGaayzkaaaabaGaeq4Wdm3a
a0baaSqaamaabmaabaGaamiAaaGaayjkaiaawMcaaaqaaiaaikdaaa
aakeaacaaI9aGaaeOvaiaabggacaqGYbWaaeWaaeaadaabcaqaaiaa
dIfadaWgaaWcbaGaamOAaaqabaGccaaMc8oacaGLiWoacaaMc8Uaam
OuamaaBaaaleaacaWGQbaabeaakiaai2dacaWGObaacaGLOaGaayzk
aaGaaGypamaaqahabeWcbaGaamyAaiaai2dacaaIXaaabaGaamOtaa
qdcqGHris5aOGaaGPaVlaadIhadaqhaaWcbaGaamyAaaqaaiaaikda
aaGccqaHYoGydaqadaqaaiaadMgacaaISaGaamiAaaGaayjkaiaawM
caaiabgkHiTiabeY7aTnaaDaaaleaadaqadaqaaiaadIgaaiaawIca
caGLPaaaaeaacaaIYaaaaaaaaaa@8164@
pour le plan 0 ainsi que le plan 2.
iv) La covariance conditionnelle de
X
r
,
X
t
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGYbaabeaakiaaiYcacaWGybWaaSbaaSqaaiaadshaaeqa
aaaa@3977@
sachant leurs rangs sont
cov
(
X
r
,
X
t
|
R
r
=
h
,
R
t
=
h
′
)
=
σ
(
h
,
h
′
)
=
0
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaae4yaiaab+
gacaqG2bWaaeWaaeaacaWGybWaaSbaaSqaaiaadkhaaeqaaOGaaGil
amaaeiaabaGaamiwamaaBaaaleaacaWG0baabeaakiaaykW7aiaawI
a7aiaaykW7caWGsbWaaSbaaSqaaiaadkhaaeqaaOGaaGypaiaadIga
caaISaGaamOuamaaBaaaleaacaWG0baabeaakiaai2daceWGObGbau
aaaiaawIcacaGLPaaacaaI9aGaeq4Wdm3aaSbaaSqaamaabmaabaGa
amiAaiaaiYcaceWGObGbauaaaiaawIcacaGLPaaaaeqaaOGaaGypai
aaicdaaaa@5320@
σ
(
h
,
h
′
)
=
∑
i
=
1
N
∑
i
≠
j
N
x
i
x
j
β
1
(
i
,
j
,
h
,
h
′
)
−
∑
i
=
1
N
x
i
β
(
i
,
h
)
∑
i
=
1
N
x
i
β
(
i
,
h
′
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aaS
baaSqaamaabmaabaGaamiAaiaaiYcaceWGObGbauaaaiaawIcacaGL
PaaaaeqaaOGaaGypamaaqahabeWcbaGaamyAaiaai2dacaaIXaaaba
GaamOtaaqdcqGHris5aOWaaabCaeqaleaacaWGPbGaeyiyIKRaamOA
aaqaaiaad6eaa0GaeyyeIuoakiaaykW7caWG4bWaaSbaaSqaaiaadM
gaaeqaaOGaamiEamaaBaaaleaacaWGQbaabeaakiabek7aInaaBaaa
leaacaaIXaaabeaakmaabmaabaGaamyAaiaaiYcacaWGQbGaaGilai
aadIgacaaISaGabmiAayaafaaacaGLOaGaayzkaaGaeyOeI0YaaabC
aeqaleaacaWGPbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniabggHiLdGcca
aMc8UaamiEamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiabek7aInaabmaabaGa
amyAaiaaiYcacaWGObaacaGLOaGaayzkaaWaaabCaeqaleaacaWGPb
GaaGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniabggHiLdGccaaMc8UaamiEamaa
BaaaleaacaWGPbaabeaakiabek7aInaabmaabaGaamyAaiaaiYcace
WGObGbauaaaiaawIcacaGLPaaaaaa@76A2@
Les preuves des parties (i) et (ii) du lemme susmentionné sont
données dans Patil et coll. (1995). Les
preuves des autres parties sont très faciles et omises ici.
Le processus de classement dans un échantillon PCR aboutit à un vecteur
aléatoire multinomial
M
=
(
M
1
,
…
,
M
H
)
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaCytaiaai2
dadaqadaqaaiaad2eadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaaISaGaeSOj
GSKaaGilaiaad2eadaWgaaWcbaGaamisaaqabaaakiaawIcacaGLPa
aacaGGSaaaaa@3EB1@
où
M
h
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamytamaaBa
aaleaacaWGObaabeaaaaa@36A0@
est le nombre d’observations dans
la classe (poststrate) créée par choix raisonné
h
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiAaiaacY
caaaa@3652@
h
=
1,
…
,
H
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiAaiaai2
dacaaIXaGaaGilaiablAciljaaiYcacaWGibGaaiOlaaaa@3B31@
La distribution marginale de
M
h
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamytamaaBa
aaleaacaWGObaabeaaaaa@36A0@
suit une loi binomiale de
paramètres
n
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOBaaaa@35A8@
et
1
/
H
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSGbaeaaca
aIXaaabaGaamisaaaacaGGUaaaaa@3705@
Pour simplifier la notation, nous
utilisons
I
h
=
I
(
M
h
>
0
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamysamaaBa
aaleaacaWGObaabeaakiaai2dacaWGjbWaaeWaaeaacaWGnbWaaSba
aSqaaiaadIgaaeqaaOGaaGOpaiaaicdaaiaawIcacaGLPaaaaaa@3D3B@
pour désigner l’événement
consistant en ce que la classe créée par choix raisonné
h
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiAaaaa@35A2@
est non vide et
d
n
=
∑
h
=
1
H
I
h
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamizamaaBa
aaleaacaWGUbaabeaakiaai2dadaaeWaqabSqaaiaadIgacaaI9aGa
aGymaaqaaiaadIeaa0GaeyyeIuoakiaaykW7caWGjbWaaSbaaSqaai
aadIgaaeqaaaaa@4049@
pour définir le nombre de
classes créées par choix raisonné non vides dans un échantillon PCR . Dans le lemme
qui suit, nous fournissons certains résultats préliminaires utiles sur le vecteur
des tailles d’échantillon des classes créées par choix raisonné, dont la preuve
peut être consultée dans Dastbaravarde, Arghami et Sarmad
(2016) et dans Ozturk (2014b).
Lemme 3. Soit
(
X
i
,
R
i
)
;
i
=
1,
…
,
n
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaeWaaeaaca
WGybWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaGilaiaadkfadaWgaaWcbaGa
amyAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaaI7aGaamyAaiaai2dacaaIXa
GaaGilaiablAciljaaiYcacaWGUbGaaiilaaaa@4256@
un échantillon PCR construit sous un scénario
de classement cohérent avec taille fixée
H
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamisaaaa@3582@
tiré de
P
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznf
gDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaacqWFpepucaGGUaaaaa@40C6@
Les égalités qui suivent sont vérifiées sous
le plan 0 ainsi que le plan 2 :
(i)
E
(
I
1
d
n
)
=
1
/
H
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaabm
aabaWaaSaaaeaacaWGjbWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaGcbaGaamiz
amaaBaaaleaacaWGUbaabeaaaaaakiaawIcacaGLPaaacaaI9aWaaS
GbaeaacaaIXaaabaGaamisaaaacaGGUaaaaa@3E00@
(ii)
E
(
I
1
2
d
n
2
)
=
1
H
2
∑
k
=
1
H
(
k
H
)
n
−
1
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaabm
aabaWaaSaaaeaacaWGjbWaa0baaSqaaiaaigdaaeaacaaIYaaaaaGc
baGaamizamaaDaaaleaacaWGUbaabaGaaGOmaaaaaaaakiaawIcaca
GLPaaacaaI9aWaaSaaaeaacaaIXaaabaGaamisamaaCaaaleqabaGa
aGOmaaaaaaGcdaaeWaqabSqaaiaadUgacaaI9aGaaGymaaqaaiaadI
eaa0GaeyyeIuoakmaabmaabaWaaSaaaeaacaWGRbaabaGaamisaaaa
aiaawIcacaGLPaaadaahaaWcbeqaaiaad6gacqGHsislcaaIXaaaaO
GaaGOlaaaa@4BE1@
(iii)
V
a
r
(
I
1
d
n
)
=
1
H
2
∑
k
=
1
H
−
1
(
k
H
)
n
−
1
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOvaiaadg
gacaWGYbWaaeWaaeaadaWcaaqaaiaadMeadaWgaaWcbaGaaGymaaqa
baaakeaacaWGKbWaaSbaaSqaaiaad6gaaeqaaaaaaOGaayjkaiaawM
caaiaai2dadaWcaaqaaiaaigdaaeaacaWGibWaaWbaaSqabeaacaaI
YaaaaaaakmaaqadabeWcbaGaam4Aaiaai2dacaaIXaaabaGaamisai
abgkHiTiaaigdaa0GaeyyeIuoakmaabmaabaWaaSaaaeaacaWGRbaa
baGaamisaaaaaiaawIcacaGLPaaadaahaaWcbeqaaiaad6gacqGHsi
slcaaIXaaaaOGaaiOlaaaa@4DF7@
(iv)
c
o
v
(
I
1
d
n
,
I
2
d
n
)
=
−
1
H
−
1
V
a
r
(
I
1
d
n
)
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaacbiGaa83yai
aa=9gacaWF2bWaaeWaaeaadaWcaaqaaiaadMeadaWgaaWcbaGaaGym
aaqabaaakeaacaWGKbWaaSbaaSqaaiaad6gaaeqaaaaakiaaiYcada
WcaaqaaiaadMeadaWgaaWcbaGaaGOmaaqabaaakeaacaWGKbWaaSba
aSqaaiaad6gaaeqaaaaaaOGaayjkaiaawMcaaiaai2dacqGHsislda
WcaaqaaiaaigdaaeaacaWGibGaeyOeI0IaaGymaaaacaWGwbGaamyy
aiaadkhadaqadaqaamaalaaabaGaamysamaaBaaaleaacaaIXaaabe
aaaOqaaiaadsgadaWgaaWcbaGaamOBaaqabaaaaaGccaGLOaGaayzk
aaGaaiOlaaaa@4F55@
(v)
E
(
I
1
2
M
1
d
n
2
)
=
1
H
n
{
1
n
+
∑
k
=
2
H
∑
j
=
1
k
−
1
∑
m
h
=
1
n
−
k
+
1
(
−
1
)
j
−
1
k
2
m
h
(
H
−
1
k
−
1
)
(
k
−
1
j
−
1
)
(
n
m
h
)
(
k
−
j
)
n
−
m
h
}
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaabm
aabaWaaSaaaeaacaWGjbWaa0baaSqaaiaaigdaaeaacaaIYaaaaaGc
baGaamytamaaBaaaleaacaaIXaaabeaakiaadsgadaqhaaWcbaGaam
OBaaqaaiaaikdaaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaGypamaalaaabaGa
aGymaaqaaiaadIeadaahaaWcbeqaaiaad6gaaaaaaOWaaiWaaeaada
WcaaqaaiaaigdaaeaacaWGUbaaaiabgUcaRmaaqadabeWcbaGaam4A
aiaai2dacaaIYaaabaGaamisaaqdcqGHris5aOWaaabmaeqaleaaca
WGQbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGRbGaeyOeI0IaaGymaaqdcqGHris5
aOWaaabmaeqaleaacaWGTbWaaSbaaWqaaiaadIgaaeqaaSGaaGypai
aaigdaaeaacaWGUbGaeyOeI0Iaam4AaiabgUcaRiaaigdaa0Gaeyye
IuoakmaalaaabaGaaGikaiabgkHiTiaaigdacaaIPaWaaWbaaSqabe
aacaWGQbGaeyOeI0IaaGymaaaaaOqaaiaadUgadaahaaWcbeqaaiaa
ikdaaaGccaWGTbWaaSbaaSqaaiaadIgaaeqaaaaakmaabmaabaqbae
qabiqaaaqaaiaadIeacqGHsislcaaIXaaabaGaam4AaiabgkHiTiaa
igdaaaaacaGLOaGaayzkaaWaaeWaaeaafaqabeGabaaabaGaam4Aai
abgkHiTiaaigdaaeaacaWGQbGaeyOeI0IaaGymaaaaaiaawIcacaGL
PaaadaqadaqaauaabeqaceaaaeaacaWGUbaabaGaamyBamaaBaaale
aacaWGObaabeaaaaaakiaawIcacaGLPaaadaqadaqaaiaadUgacqGH
sislcaWGQbaacaGLOaGaayzkaaWaaWbaaSqabeaacaWGUbGaeyOeI0
IaamyBamaaBaaameaacaWGObaabeaaaaaakiaawUhacaGL9baacaGG
Uaaaaa@8209@
Considérons maintenant l’estimation de
la moyenne de population. Nous utilisons
μ
=
1
N
∑
i
=
1
N
x
i
et
σ
2
=
1
N
∑
i
=
1
N
(
x
i
−
μ
)
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiVd0MaaG
ypamaalaaabaGaaGymaaqaaiaad6eaaaWaaabCaeqaleaacaWGPbGa
aGypaiaaigdaaeaacaWGobaaniabggHiLdGccaaMc8UaamiEamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaakiaaysW7caaMe8UaaeyzaiaabshacaaMe8Ua
aGjbVlabeo8aZnaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaai2dadaWcaaqaai
aaigdaaeaacaWGobaaamaaqahabeWcbaGaamyAaiaai2dacaaIXaaa
baGaamOtaaqdcqGHris5aOGaaGPaVpaabmaabaGaamiEamaaBaaale
aacaWGPbaabeaakiabgkHiTiabeY7aTbGaayjkaiaawMcaamaaCaaa
leqabaGaaGOmaaaaaaa@5D8A@
pour désigner la moyenne et la variance
de la population
P
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznf
gDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaacqWFpepucaGGSaaaaa@40C3@
respectivement. Soit
μ
^
r
=
∑
h
=
1
H
I
h
M
h
d
n
∑
i
=
1
n
X
i
I
(
R
i
=
h
)
,
r
=
0,2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafqiVd0MbaK
aadaWgaaWcbaGaamOCaaqabaGccaaI9aWaaabCaeqaleaacaWGObGa
aGypaiaaigdaaeaacaWGibaaniabggHiLdGcdaWcaaqaaiaadMeada
WgaaWcbaGaamiAaaqabaaakeaacaWGnbWaaSbaaSqaaiaadIgaaeqa
aOGaamizamaaBaaaleaacaWGUbaabeaaaaGcdaaeWbqabSqaaiaadM
gacaaI9aGaaGymaaqaaiaad6gaa0GaeyyeIuoakiaaykW7caWGybWa
aSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaamysamaabmaabaGaamOuamaaBaaale
aacaWGPbaabeaakiaai2dacaWGObaacaGLOaGaayzkaaGaaGilaiaa
ysW7caWGYbGaaGypaiaaicdacaaISaGaaGOmaaaa@596E@
l’estimateur de la moyenne de population
μ
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiVd0gaaa@366B@
fondé sur le plan
r
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOCaiaacY
caaaa@365C@
r
=
0
,
2
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOCaiabg2
da9iaaicdacaGGSaGaaGjbVlaaikdacaGGSaaaaa@3B15@
respectivement. Dans ces estimateurs,
I
h
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamysamaaBa
aaleaacaWGObaabeaakiaacYcaaaa@3756@
M
h
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamytamaaBa
aaleaacaWGObaabeaaaaa@36A0@
et
d
n
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamizamaaBa
aaleaacaWGUbaabeaaaaa@36BD@
sont des variables aléatoires. Elles
sont utilisées pour apporter une correction en vue d’obtenir un estimateur sans
biais pour
μ
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiVd0gaaa@366B@
quand certaines classes créées
par choix raisonné sont vides. S’il n’est pas tenu compte des rangs dans un
échantillon PCR , celui-ci devient un échantillon aléatoire simple fondé sur le
plan 0 ou le plan 2. Dans ce cas, la moyenne de population
μ
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiVd0gaaa@366B@
est estimée par
X
¯
r
=
1
n
∑
j
=
1
n
X
j
,
r
=
0,2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmiwayaara
WaaSbaaSqaaiaadkhaaeqaaOGaaGypamaalaaabaGaaGymaaqaaiaa
d6gaaaWaaabCaeqaleaacaWGQbGaaGypaiaaigdaaeaacaWGUbaani
abggHiLdGccaaMc8UaamiwamaaBaaaleaacaWGQbaabeaakiaaiYca
caaMf8UaamOCaiaai2dacaaIWaGaaGilaiaaikdaaaa@48C7@
pour les données du plan 0 ou du
plan 2, respectivement.
Théorème 1. Soit
(
X
i
,
R
i
)
;
i
=
1,
…
,
n
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaeWaaeaaca
WGybWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaGilaiaadkfadaWgaaWcbaGa
amyAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaaI7aGaaGjbVlaaykW7caWGPb
GaaGypaiaaigdacaaISaGaeSOjGSKaaGilaiaad6gacaGGSaaaaa@456E@
un échantillon PCR avec taille d’ensemble
H
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamisaaaa@3582@
construit sous un scénario de classement
cohérent fondé sur le plan 0 ou sur le plan 2 à partir de la
population finie
P
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznf
gDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaacqWFpepucaGGUaaaaa@40C5@
i) Les estimateurs
μ
^
r
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafqiVd0MbaK
aadaWgaaWcbaGaamOCaaqabaaaaa@379E@
sont sans biais pour
μ
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiVd0Maai
Olaaaa@371D@
ii) Les variances des estimateurs
μ
^
r
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafqiVd0MbaK
aadaWgaaWcbaGaamOCaaqabaaaaa@379E@
sont
σ
μ
^
0
2
=
H
H
−
1
Var
(
I
1
d
n
)
∑
h
=
1
H
(
μ
[
h
]
−
μ
)
2
+
E
(
I
1
2
d
n
2
M
1
)
∑
h
−
1
H
σ
[
h
]
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaicdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaakiaai2dadaWcaaqaaiaadIeaaeaacaWGibGaeyOeI0IaaGymaa
aacaqGwbGaaeyyaiaabkhadaqadaqaamaalaaabaGaamysamaaBaaa
leaacaaIXaaabeaaaOqaaiaadsgadaWgaaWcbaGaamOBaaqabaaaaa
GccaGLOaGaayzkaaWaaabCaeqaleaacaWGObGaaGypaiaaigdaaeaa
caWGibaaniabggHiLdGccaaMc8+aaeWaaeaacqaH8oqBdaWgaaWcba
WaamWaaeaacaWGObaacaGLBbGaayzxaaaabeaakiabgkHiTiabeY7a
TbGaayjkaiaawMcaamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadw
eadaqadaqaamaalaaabaGaamysamaaDaaaleaacaaIXaaabaGaaGOm
aaaaaOqaaiaadsgadaqhaaWcbaGaamOBaaqaaiaaikdaaaGccaWGnb
WaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaaaaOGaayjkaiaawMcaamaaqahabeWc
baGaamiAaiabgkHiTiaaigdaaeaacaWGibaaniabggHiLdGccaaMc8
Uaeq4Wdm3aa0baaSqaamaadmaabaGaamiAaaGaay5waiaaw2faaaqa
aiaaikdaaaaaaa@6E6D@
pour
r
=
0
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOCaiaai2
dacaaIWaaaaa@372D@
et
σ
μ
^
2
2
=
H
H
−
1
Var
(
I
1
d
n
)
∑
h
=
1
H
(
μ
[
h
]
−
μ
)
2
−
1
H
−
1
(
1
H
−
E
(
I
1
/
d
n
)
2
)
H
2
σ
2
N
−
1
+
E
(
I
1
2
d
n
2
M
1
)
∑
h
H
σ
[
h
]
2
+
(
H
H
−
1
E
(
I
1
/
d
n
)
2
−
E
(
I
1
2
d
n
2
M
1
)
−
1
H
(
H
−
1
)
)
∑
h
=
1
H
σ
[
h
,
h
]
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrpgpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiGaaa
qaaiabeo8aZnaaDaaaleaacuaH8oqBgaqcamaaBaaameaacaaIYaaa
beaaaSqaaiaaikdaaaaakeaacaaI9aWaaSaaaeaacaWGibaabaGaam
isaiabgkHiTiaaigdaaaGaaeOvaiaabggacaqGYbWaaeWaaeaadaWc
aaqaaiaadMeadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaaakeaacaWGKbWaaSbaaS
qaaiaad6gaaeqaaaaaaOGaayjkaiaawMcaamaaqahabeWcbaGaamiA
aiaai2dacaaIXaaabaGaamisaaqdcqGHris5aOWaaeWaaeaacqaH8o
qBdaWgaaWcbaWaamWaaeaacaWGObaacaGLBbGaayzxaaaabeaakiab
gkHiTiabeY7aTbGaayjkaiaawMcaamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaki
abgkHiTmaalaaabaGaaGymaaqaaiaadIeacqGHsislcaaIXaaaamaa
bmaabaWaaSaaaeaacaaIXaaabaGaamisaaaacqGHsislcaWGfbWaae
WaaeaadaWcgaqaaiaadMeadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaaakeaacaWG
KbWaaSbaaSqaaiaad6gaaeqaaaaaaOGaayjkaiaawMcaamaaCaaale
qabaGaaGOmaaaaaOGaayjkaiaawMcaamaalaaabaGaamisamaaCaaa
leqabaGaaGOmaaaakiabeo8aZnaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaOqaai
aad6eacqGHsislcaaIXaaaaaqaaaqaaiaaysW7cqGHRaWkcaWGfbWa
aeWaaeaadaWcaaqaaiaadMeadaqhaaWcbaGaaGymaaqaaiaaikdaaa
aakeaacaWGKbWaa0baaSqaaiaad6gaaeaacaaIYaaaaOGaamytamaa
BaaaleaacaaIXaaabeaaaaaakiaawIcacaGLPaaadaaeWbqabSqaai
aadIgaaeaacaWGibaaniabggHiLdGccaaMc8Uaeq4Wdm3aa0baaSqa
amaadmaabaGaamiAaaGaay5waiaaw2faaaqaaiaaikdaaaGccqGHRa
WkdaqadaqaamaalaaabaGaamisaaqaaiaadIeacqGHsislcaaIXaaa
aiaadweadaqadaqaamaalyaabaGaamysamaaBaaaleaacaaIXaaabe
aaaOqaaiaadsgadaWgaaWcbaGaamOBaaqabaaaaaGccaGLOaGaayzk
aaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaeyOeI0IaamyramaabmaabaWaaS
aaaeaacaWGjbWaa0baaSqaaiaaigdaaeaacaaIYaaaaaGcbaGaamiz
amaaDaaaleaacaWGUbaabaGaaGOmaaaakiaad2eadaWgaaWcbaGaaG
ymaaqabaaaaaGccaGLOaGaayzkaaGaeyOeI0YaaSaaaeaacaaIXaaa
baGaamisamaabmaabaGaamisaiabgkHiTiaaigdaaiaawIcacaGLPa
aaaaaacaGLOaGaayzkaaWaaabCaeqaleaacaWGObGaaGypaiaaigda
aeaacaWGibaaniabggHiLdGccqaHdpWCdaWgaaWcbaWaamWaaeaaca
WGObGaaGilaiaadIgaaiaawUfacaGLDbaaaeqaaaaaaaa@AD03@
pour
r
=
2.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOCaiaai2
dacaaIYaGaaiOlaaaa@37E1@
Toutes les valeurs espérées dans
σ
μ
^
0
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaicdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaaaaa@3A19@
et
σ
μ
^
2
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaikdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaaaaa@3A1B@
sont calculées sur le vecteur
des tailles d’échantillon aléatoires
M
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaCytaiaac6
caaaa@363D@
Ces valeurs espérées peuvent
être calculées facilement au moyen du lemme 2 en utilisant de simples fonctions
R. Les estimateurs de la moyenne de population fondés sur un échantillon
équilibré d’ensembles ordonnés sous le plan 0 et sous le plan 2 sont
donnés par
μ
r
*
=
1
m H
∑
i = 1
m
∑
h = 1
H
X
[ h ] i
, r = 0,2,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiVd02aa0
baaSqaaiaadkhaaeaacaaIQaaaaOGaaGypamaalaaabaGaaGymaaqa
aiaad2gacaWGibaaamaaqahabeWcbaGaamyAaiaai2dacaaIXaaaba
GaamyBaaqdcqGHris5aOWaaabCaeqaleaacaWGObGaaGypaiaaigda
aeaacaWGibaaniabggHiLdGccaaMc8UaamiwamaaBaaaleaadaWada
qaaiaadIgaaiaawUfacaGLDbaacaaMc8UaamyAaaqabaGccaaISaGa
aGzbVlaadkhacaaI9aGaaGimaiaaiYcacaaIYaGaaGilaaaa@55AF@
où
m
=
n
/
H
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyBaiaai2
dadaWcgaqaaiaad6gaaeaacaWGibaaaaaa@3844@
est la taille du cycle. Puisque
les observations sous le plan 0 sont indépendantes, la variance de
μ
0
*
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiVd02aa0
baaSqaaiaaicdaaeaacaaIQaaaaaaa@3806@
est la même que la variance de
la moyenne d’échantillon EEO dans une population infinie. La variance de
μ
2
*
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiVd02aa0
baaSqaaiaaikdaaeaacaaIQaaaaaaa@3808@
est donnée par l’équation 4.5
dans Patil et coll. (1995). En ce qui concerne notre notation, la variance
de
μ
2
*
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiVd02aa0
baaSqaaiaaikdaaeaacaaIQaaaaaaa@3808@
s’écrit
σ
μ
2
*
2
=
(
N
−
1
−
n
)
n
(
N
−
1
)
σ
2
−
1
n
H
∑
h
=
1
H
(
μ
[
h
]
−
μ
)
2
−
1
n
H
∑
h
=
1
H
σ
[
h
,
h
]
.
(
2.1
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiabeY7aTnaaDaaameaacaaIYaaabaGaaiOkaaaaaSqaaiaa
ikdaaaGccaaI9aWaaSaaaeaadaqadaqaaiaad6eacqGHsislcaaIXa
GaeyOeI0IaamOBaaGaayjkaiaawMcaaaqaaiaad6gadaqadaqaaiaa
d6eacqGHsislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaiabeo8aZnaaCaaale
qabaGaaGOmaaaakiabgkHiTmaalaaabaGaaGymaaqaaiaad6gacaWG
ibaaamaaqahabeWcbaGaamiAaiaai2dacaaIXaaabaGaamisaaqdcq
GHris5aOWaaeWaaeaacqaH8oqBdaWgaaWcbaWaamWaaeaacaWGObaa
caGLBbGaayzxaaaabeaakiabgkHiTiabeY7aTbGaayjkaiaawMcaam
aaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgkHiTmaalaaabaGaaGymaaqaaiaa
d6gacaWGibaaamaaqahabeWcbaGaamiAaiaai2dacaaIXaaabaGaam
isaaqdcqGHris5aOGaaGPaVlabeo8aZnaaBaaaleaadaWadaqaaiaa
dIgacaaISaGaamiAaaGaay5waiaaw2faaaqabaGccaaIUaGaaGzbVl
aaywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7caGGOaGaaGOmaiaac6cacaaIXaGa
aiykaaaa@791D@
Nous exprimons la variance de
μ
^
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafqiVd0MbaK
aadaWgaaWcbaGaaGOmaaqabaaaaa@3763@
sous une forme légèrement
différente afin de la comparer à
σ
μ
2
*
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiabeY7aTnaaDaaameaacaaIYaaabaGaaiOkaaaaaSqaaiaa
ikdaaaaaaa@3ABA@
σ
μ
^
2
2
=
∑
h
=
1
H
(
μ
[
h
]
−
μ
)
2
{
H
H
−
1
Var
(
I
1
/
d
n
)
−
E
(
I
1
2
d
n
2
M
1
)
}
+
H
σ
2
(
N
−
1
)
(
H
−
1
)
{
(
N
−
1
)
(
H
−
1
)
E
(
I
1
2
d
n
2
M
1
)
−
1
+
H
E
(
I
1
2
d
n
2
)
}
+
{
H
H
−
1
E
(
I
1
/
d
n
)
2
−
E
(
I
1
2
d
n
2
M
1
)
−
1
H
(
H
−
1
)
}
∑
h
=
1
H
σ
[
h
,
h
]
.
(
2.2
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqr=fFv0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabmGaaa
qaaiabeo8aZnaaDaaaleaacuaH8oqBgaqcamaaBaaameaacaaIYaaa
beaaaSqaaiaaikdaaaaakeaacaaI9aWaaabCaeqaleaacaWGObGaaG
ypaiaaigdaaeaacaWGibaaniabggHiLdGcdaqadaqaaiabeY7aTnaa
BaaaleaadaWadaqaaiaadIgaaiaawUfacaGLDbaaaeqaaOGaeyOeI0
IaeqiVd0gacaGLOaGaayzkaaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOWaaiWa
aeaadaWcaaqaaiaadIeaaeaacaWGibGaeyOeI0IaaGymaaaacaqGwb
GaaeyyaiaabkhadaqadaqaamaalyaabaGaamysamaaBaaaleaacaaI
XaaabeaaaOqaaiaadsgadaWgaaWcbaGaamOBaaqabaaaaaGccaGLOa
GaayzkaaGaeyOeI0IaamyramaabmaabaWaaSaaaeaacaWGjbWaa0ba
aSqaaiaaigdaaeaacaaIYaaaaaGcbaGaamizamaaDaaaleaacaWGUb
aabaGaaGOmaaaakiaad2eadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaaaaaGccaGL
OaGaayzkaaaacaGL7bGaayzFaaaabaaabaGaaGPaVlaaykW7cqGHRa
WkdaWcaaqaaiaadIeacqaHdpWCdaahaaWcbeqaaiaaikdaaaaakeaa
daqadaqaaiaad6eacqGHsislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaWaaeWaae
aacaWGibGaeyOeI0IaaGymaaGaayjkaiaawMcaaaaadaGadaqaamaa
bmaabaGaamOtaiabgkHiTiaaigdaaiaawIcacaGLPaaadaqadaqaai
aadIeacqGHsislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaGaamyramaabmaabaWa
aSaaaeaacaWGjbWaa0baaSqaaiaaigdaaeaacaaIYaaaaaGcbaGaam
izamaaDaaaleaacaWGUbaabaGaaGOmaaaakiaad2eadaWgaaWcbaGa
aGymaaqabaaaaaGccaGLOaGaayzkaaGaeyOeI0IaaGymaiabgUcaRi
aadIeacaWGfbWaaeWaaeaadaWcaaqaaiaadMeadaqhaaWcbaGaaGym
aaqaaiaaikdaaaaakeaacaWGKbWaa0baaSqaaiaad6gaaeaacaaIYa
aaaaaaaOGaayjkaiaawMcaaaGaay5Eaiaaw2haaaqaaaqaaiaaykW7
caaMc8Uaey4kaSYaaiWaaeaadaWcaaqaaiaadIeaaeaacaWGibGaey
OeI0IaaGymaaaacaWGfbWaaeWaaeaadaWcgaqaaiaadMeadaWgaaWc
baGaaGymaaqabaaakeaacaWGKbWaaSbaaSqaaiaad6gaaeqaaaaaaO
GaayjkaiaawMcaamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgkHiTiaadwea
daqadaqaamaalaaabaGaamysamaaDaaaleaacaaIXaaabaGaaGOmaa
aaaOqaaiaadsgadaqhaaWcbaGaamOBaaqaaiaaikdaaaGccaWGnbWa
aSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaaaaOGaayjkaiaawMcaaiabgkHiTmaala
aabaGaaGymaaqaaiaadIeadaqadaqaaiaadIeacqGHsislcaaIXaaa
caGLOaGaayzkaaaaaaGaay5Eaiaaw2haamaaqahabeWcbaGaamiAai
aai2dacaaIXaaabaGaamisaaqdcqGHris5aOGaaGPaVlabeo8aZnaa
BaaaleaadaWadaqaaiaadIgacaaISaGaamiAaaGaay5waiaaw2faaa
qabaGccaaIUaaaaiaaywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7caaMf8Uaaiik
aiaaikdacaGGUaGaaGOmaiaacMcaaaa@CC04@
Il est facile de voir l’impact du vecteur des tailles
d’échantillon aléatoires
M
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaCytaaaa@358B@
sur l’estimateur
μ
^
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafqiVd0MbaK
aadaWgaaWcbaGaaGOmaaqabaaaaa@3763@
dans un échantillon PCR en
comparant les équations (2.1) et (2.2). Les expressions entre accolades dans
l’équation (2.2) apportent les corrections pour les tailles d’échantillon
aléatoires dans l’échantillon PCR . Pour de grandes tailles de population et d’échantillon,
σ
μ
2
*
2
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiabeY7aTnaaDaaameaacaaIYaaabaGaaiOkaaaaaSqaaiaa
ikdaaaGccaGGSaaaaa@3B74@
σ
μ
^
2
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaikdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaaaaa@3A1B@
et
σ
μ
^
0
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaicdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaaaaa@3A19@
se réduisent à des formes simples.
Corollaire 1. Supposons
que
n
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOBaaaa@35A8@
et
N
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOtaaaa@3588@
augmentent de telle façon que
le ratio de
n
/
N
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSGbaeaaca
WGUbaabaGaamOtaaaaaaa@3691@
s’approche d’une limite à
f
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiaacY
caaaa@3650@
lim
n
→
∞
(
n
/
N
)
=
f
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaubeaeqale
aacaWGUbGaeyOKH4QaeyOhIukabeGcbaGaciiBaiaacMgacaGGTbaa
amaabmaabaWaaSGbaeaacaWGUbaabaGaamOtaaaaaiaawIcacaGLPa
aacaaI9aGaamOzaiaac6caaaa@41E2@
i) Si
f
>
0
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiaai6
dacaaIWaGaaiilaaaa@37D2@
les variances
σ
μ
^
2
2
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaikdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaakiaacYcaaaa@3AD5@
σ
μ
2
*
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiabeY7aTnaaDaaameaacaaIYaaabaGaaiOkaaaaaSqaaiaa
ikdaaaaaaa@3ABA@
et
σ
μ
^
0
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaicdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaaaaa@3A19@
convergent vers deux formes simples
lim
n
→
∞
n
σ
μ
^
2
2
=
lim
n
→
∞
n
σ
μ
2
*
2
=
(
1
−
f
)
σ
2
−
1
H
∑
h
=
1
H
(
μ
[
h
]
−
μ
)
2
−
∑
h
=
1
H
σ
h
,
h
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaybuaeqale
aacaWGUbGaeyOKH4QaeyOhIukabeGcbaGaciiBaiaacMgacaGGTbaa
aiaaysW7caaMc8UaamOBaiabeo8aZnaaDaaaleaacuaH8oqBgaqcam
aaBaaameaacaaIYaaabeaaaSqaaiaaikdaaaGccaaI9aWaaybuaeqa
leaacaWGUbGaeyOKH4QaeyOhIukabeGcbaGaciiBaiaacMgacaGGTb
aaaiaaysW7caaMc8UaamOBaiabeo8aZnaaDaaaleaacqaH8oqBdaqh
aaadbaGaaGOmaaqaaiaacQcaaaaaleaacaaIYaaaaOGaaGypamaabm
aabaGaaGymaiabgkHiTiaadAgaaiaawIcacaGLPaaacqaHdpWCdaah
aaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHsisldaWcaaqaaiaaigdaaeaacaWGib
aaamaaqahabeWcbaGaamiAaiaai2dacaaIXaaabaGaamisaaqdcqGH
ris5aOWaaeWaaeaacqaH8oqBdaWgaaWcbaWaamWaaeaacaWGObaaca
GLBbGaayzxaaaabeaakiabgkHiTiabeY7aTbGaayjkaiaawMcaamaa
CaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgkHiTmaaqahabeWcbaGaamiAaiaai2
dacaaIXaaabaGaamisaaqdcqGHris5aOGaaGPaVlabeo8aZnaaBaaa
leaacaWGObGaaGilaiaadIgaaeqaaaaa@7E6B@
lim
n
→
∞
n
σ
μ
^
0
2
=
1
H
∑
h
=
1
H
σ
[
h
]
2
=
σ
2
−
1
H
∑
h
=
1
H
(
μ
h
−
μ
)
2
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaybuaeqale
aacaWGUbGaeyOKH4QaeyOhIukabeGcbaGaciiBaiaacMgacaGGTbaa
aiaaysW7caaMc8UaamOBaiabeo8aZnaaDaaaleaacuaH8oqBgaqcam
aaBaaameaacaaIWaaabeaaaSqaaiaaikdaaaGccaaI9aWaaSaaaeaa
caaIXaaabaGaamisaaaadaaeWbqabSqaaiaadIgacaaI9aGaaGymaa
qaaiaadIeaa0GaeyyeIuoakiaaykW7cqaHdpWCdaqhaaWcbaWaamWa
aeaacaWGObaacaGLBbGaayzxaaaabaGaaGOmaaaakiaai2dacqaHdp
WCdaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHsisldaWcaaqaaiaaigdaaeaa
caWGibaaamaaqahabeWcbaGaamiAaiaai2dacaaIXaaabaGaamisaa
qdcqGHris5aOWaaeWaaeaacqaH8oqBdaWgaaWcbaGaamiAaaqabaGc
cqGHsislcqaH8oqBaiaawIcacaGLPaaadaahaaWcbeqaaiaaikdaaa
GccaaIUaaaaa@6915@
ii) Si
f
=
0
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiaai2
dacaaIWaGaaiilaaaa@37D1@
lim
n
→
∞
n
σ
μ
^
2
2
=
lim
n
→
∞
n
σ
μ
2
*
2
=
lim
n
→
∞
n
σ
μ
^
0
2
=
1
H
∑
h
=
1
H
σ
[
h
]
2
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaubeaeqale
aacaWGUbGaeyOKH4QaeyOhIukabeGcbaGaciiBaiaacMgacaGGTbaa
aiaaysW7caWGUbGaeq4Wdm3aa0baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaW
qaaiaaikdaaeqaaaWcbaGaaGOmaaaakiaai2dadaqfqaqabSqaaiaa
d6gacqGHsgIRcqGHEisPaeqakeaaciGGSbGaaiyAaiaac2gaaaGaaG
jbVlaad6gacqaHdpWCdaqhaaWcbaGaeqiVd02aa0baaWqaaiaaikda
aeaacaGGQaaaaaWcbaGaaGOmaaaakiaai2dadaqfqaqabSqaaiaad6
gacqGHsgIRcqGHEisPaeqakeaaciGGSbGaaiyAaiaac2gaaaGaaGPa
Vlaad6gacqaHdpWCdaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGaaG
imaaqabaaaleaacaaIYaaaaOGaaGypamaalaaabaGaaGymaaqaaiaa
dIeaaaWaaabmaeqaleaacaWGObGaaGypaiaaigdaaeaacaWGibaani
abggHiLdGccaaMc8Uaeq4Wdm3aa0baaSqaamaadmaabaGaamiAaaGa
ay5waiaaw2faaaqaaiaaikdaaaGccaGGSaaaaa@7452@
ce qui est la même chose que la variance de la
moyenne d’échantillon d’un échantillon d’ensembles ordonnés dans des conditions
de population infinie.
iii) Si
f
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaaaa@35A0@
est strictement positive, alors
lim
n
→
∞
n
σ
μ
^
2
2
=
lim
n
→
∞
n
σ
μ
^
R
S
S
2
<
lim
n
→
∞
n
σ
μ
^
0
2
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaubeaeqale
aacaWGUbGaeyOKH4QaeyOhIukabeGcbaGaciiBaiaacMgacaGGTbaa
aiaaykW7caWGUbGaeq4Wdm3aa0baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaW
qaaiaaikdaaeqaaaWcbaGaaGOmaaaakiaai2dadaqfqaqabSqaaiaa
d6gacqGHsgIRcqGHEisPaeqakeaaciGGSbGaaiyAaiaac2gaaaGaaG
PaVlaad6gacqaHdpWCdaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGa
amOuaiaadofacaWGtbaabeaaaSqaaiaaikdaaaGccaaI8aWaaubeae
qaleaacaWGUbGaeyOKH4QaeyOhIukabeGcbaGaciiBaiaacMgacaGG
TbaaaiaaykW7caWGUbGaeq4Wdm3aa0baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaS
baaWqaaiaaicdaaeqaaaWcbaGaaGOmaaaakiaac6caaaa@66B3@
La partie (iii) du corollaire indique que, quand les tailles de
l’échantillon et de la population augmentent à un certain taux, les variances des
moyennes d’échantillon des échantillons PCR et EEO dans des conditions de
population finie sont toujours plus petites que la variance du même estimateur dans
des conditions de population infinie. Ce gain d’efficacité est dû à la corrélation
négative entre
X
i
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGPbaabeaaaaa@36AC@
et
X
j
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaacaWGQbaabeaaaaa@36AD@
dans les plans
d’échantillonnage sans remise.
Nous construisons maintenant des estimateurs sans biais pour
σ
μ
^
0
2
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaicdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaakiaacYcaaaa@3AD3@
σ
μ
^
2
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaikdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaaaaa@3A1B@
et
σ
μ
2
*
2
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiabeY7aTnaaDaaameaacaaIYaaabaGaaiOkaaaaaSqaaiaa
ikdaaaGccaGGUaaaaa@3B76@
Commençons par réécrire les estimateurs
σ
μ
^
2
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaikdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaaaaa@3A1B@
et
σ
μ
2
*
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiabeY7aTnaaDaaameaacaaIYaaabaGaaiOkaaaaaSqaaiaa
ikdaaaaaaa@3ABA@
sous une forme légèrement
différente
σ
μ
^
2
2
=
{
1
H
(
H
−
1
)
+
E
(
I
1
2
d
n
2
M
1
)
−
H
H
−
1
E
(
I
1
2
d
n
2
)
}
{
∑
h
=
1
H
σ
[
h
]
2
−
∑
h
=
1
H
σ
h
,
h
}
+
H
2
σ
2
H
−
1
{
Var
(
I
1
d
n
)
−
1
N
−
1
{
1
H
−
E
(
I
1
2
d
n
2
)
}
}
(
2.3
)
=
C
1
(
n
,
H
)
{
∑
h
=
1
H
σ
[
h
]
2
−
∑
h
=
1
H
σ
h
,
h
}
+
C
2
(
n
,
H
,
N
)
H
2
σ
2
H
−
1
σ
μ
2
*
2
=
1
H
n
{
∑
h
=
1
H
σ
[
h
]
2
−
∑
h
=
1
H
σ
h
,
h
}
−
σ
2
(
N
−
1
)
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqr=fFv0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabqGaaa
aabaGaeq4Wdm3aa0baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaikda
aeqaaaWcbaGaaGOmaaaaaOqaaiaai2dadaGadaqaamaalaaabaGaaG
ymaaqaaiaadIeadaqadaqaaiaadIeacqGHsislcaaIXaaacaGLOaGa
ayzkaaaaaiabgUcaRiaadweadaqadaqaamaalaaabaGaamysamaaDa
aaleaacaaIXaaabaGaaGOmaaaaaOqaaiaadsgadaqhaaWcbaGaamOB
aaqaaiaaikdaaaGccaWGnbWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaaaaOGaay
jkaiaawMcaaiabgkHiTmaalaaabaGaamisaaqaaiaadIeacqGHsisl
caaIXaaaaiaadweadaqadaqaamaalaaabaGaamysamaaDaaaleaaca
aIXaaabaGaaGOmaaaaaOqaaiaadsgadaqhaaWcbaGaamOBaaqaaiaa
ikdaaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaaacaGL7bGaayzFaaWaaiWaaeaada
aeWbqabSqaaiaadIgacaaI9aGaaGymaaqaaiaadIeaa0GaeyyeIuoa
kiaaykW7cqaHdpWCdaqhaaWcbaWaamWaaeaacaWGObaacaGLBbGaay
zxaaaabaGaaGOmaaaakiabgkHiTmaaqahabeWcbaGaamiAaiaai2da
caaIXaaabaGaamisaaqdcqGHris5aOGaaGPaVlabeo8aZnaaBaaale
aacaWGObGaaGilaiaadIgaaeqaaaGccaGL7bGaayzFaaaabaaabaGa
aGjbVlaaysW7cqGHRaWkdaWcaaqaaiaadIeadaahaaWcbeqaaiaaik
daaaGccqaHdpWCdaahaaWcbeqaaiaaikdaaaaakeaacaWGibGaeyOe
I0IaaGymaaaadaGadaqaaiaabAfacaqGHbGaaeOCamaabmaabaWaaS
aaaeaacaWGjbWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaGcbaGaamizamaaBaaa
leaacaWGUbaabeaaaaaakiaawIcacaGLPaaacqGHsisldaWcaaqaai
aaigdaaeaacaWGobGaeyOeI0IaaGymaaaadaGadaqaamaalaaabaGa
aGymaaqaaiaadIeaaaGaeyOeI0IaamyramaabmaabaWaaSaaaeaaca
WGjbWaa0baaSqaaiaaigdaaeaacaaIYaaaaaGcbaGaamizamaaDaaa
leaacaWGUbaabaGaaGOmaaaaaaaakiaawIcacaGLPaaaaiaawUhaca
GL9baaaiaawUhacaGL9baacaaMf8UaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaGzb
VlaaywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaiikaiaaikdacaGGUa
GaaG4maiaacMcaaeaaaeaacaaI9aGaam4qamaaBaaaleaacaaIXaaa
beaakmaabmaabaGaamOBaiaaiYcacaWGibaacaGLOaGaayzkaaWaai
WaaeaadaaeWbqabSqaaiaadIgacaaI9aGaaGymaaqaaiaadIeaa0Ga
eyyeIuoakiaaykW7cqaHdpWCdaqhaaWcbaWaamWaaeaacaWGObaaca
GLBbGaayzxaaaabaGaaGOmaaaakiabgkHiTmaaqahabeWcbaGaamiA
aiaai2dacaaIXaaabaGaamisaaqdcqGHris5aOGaaGPaVlabeo8aZn
aaBaaaleaacaWGObGaaGilaiaadIgaaeqaaaGccaGL7bGaayzFaaGa
ey4kaSIaam4qamaaBaaaleaacaaIYaaabeaakmaabmaabaGaamOBai
aaiYcacaWGibGaaGilaiaad6eaaiaawIcacaGLPaaadaWcaaqaaiaa
dIeadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqaHdpWCdaahaaWcbeqaaiaaik
daaaaakeaacaWGibGaeyOeI0IaaGymaaaaaeaacqaHdpWCdaqhaaWc
baGaeqiVd02aa0baaWqaaiaaikdaaeaacaGGQaaaaaWcbaGaaGOmaa
aaaOqaaiaai2dadaWcaaqaaiaaigdaaeaacaWGibGaamOBaaaadaGa
daqaamaaqahabeWcbaGaamiAaiaai2dacaaIXaaabaGaamisaaqdcq
GHris5aOGaaGPaVlabeo8aZnaaDaaaleaadaWadaqaaiaadIgaaiaa
wUfacaGLDbaaaeaacaaIYaaaaOGaeyOeI0YaaabCaeqaleaacaWGOb
GaaGypaiaaigdaaeaacaWGibaaniabggHiLdGccaaMc8Uaeq4Wdm3a
aSbaaSqaaiaadIgacaaISaGaamiAaaqabaaakiaawUhacaGL9baacq
GHsisldaWcaaqaaiabeo8aZnaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaOqaamaa
bmaabaGaamOtaiabgkHiTiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaaGaaGOlaa
aaaaa@0BCE@
Dans l’équation (2.3), il est clair
que les coefficients
C
1
(
n
,
H
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4qamaaBa
aaleaacaaIXaaabeaakmaabmaabaGaamOBaiaaiYcacaWGibaacaGL
OaGaayzkaaaaaa@3A6D@
et
C
2
(
n
,
H
,
N
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4qamaaBa
aaleaacaaIYaaabeaakmaabmaabaGaamOBaiaaiYcacaWGibGaaGil
aiaad6eaaiaawIcacaGLPaaaaaa@3BF7@
sont des quantités connues pour
les valeurs données de la taille d’échantillon
n
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOBaaaa@35A8@
et de la taille de l’ensemble
H
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamisaiaac6
caaaa@3634@
Soit
T
1
=
1
E
(
I
1
I
2
d
n
2
)
∑
h
=
1
H
∑
h
≠
h
′
H
I
h
I
h
′
M
h
M
h
′
d
n
2
∑
i
=
1
n
∑
j
=
1
n
(
X
i
−
X
j
)
2
I
(
R
i
=
h
)
I
(
R
j
=
h
′
)
,
T
2
=
∑
h
=
1
H
H
I
h
*
M
h
d
n
*
(
M
h
−
1
)
∑
i
=
1
n
∑
j
≠
i
n
(
X
i
−
X
j
)
2
I
(
R
i
=
h
)
I
(
R
j
=
h
)
,
T
1
*
=
1
2
m
2
H
2
∑
h
=
1
H
∑
h
′
≠
h
H
∑
i
=
1
m
∑
j
=
1
m
(
X
[
h
]
i
−
X
[
h
′
]
j
)
2
T
2
*
=
1
2
m
(
m
−
1
)
H
2
∑
h
=
1
H
∑
i
=
1
m
∑
j
≠
i
m
(
X
[
h
]
i
−
X
[
h
]
j
)
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqr=fFv0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabqGaaa
aabaGaamivamaaBaaaleaacaaIXaaabeaaaOqaaiaai2dadaWcaaqa
aiaaigdaaeaacaWGfbWaaeWaaeaadaWcaaqaaiaadMeadaWgaaWcba
GaaGymaaqabaGccaWGjbWaaSbaaSqaaiaaikdaaeqaaaGcbaGaamiz
amaaDaaaleaacaWGUbaabaGaaGOmaaaaaaaakiaawIcacaGLPaaaaa
WaaabCaeqaleaacaWGObGaaGypaiaaigdaaeaacaWGibaaniabggHi
LdGcdaaeWbqabSqaaiaadIgacqGHGjsUceWGObGbauaaaeaacaWGib
aaniabggHiLdGcdaWcaaqaaiaadMeadaWgaaWcbaGaamiAaaqabaGc
caWGjbWaaSbaaSqaaiqadIgagaqbaaqabaaakeaacaWGnbWaaSbaaS
qaaiaadIgaaeqaaOGaamytamaaBaaaleaaceWGObGbauaaaeqaaOGa
amizamaaDaaaleaacaWGUbaabaGaaGOmaaaaaaGcdaaeWbqabSqaai
aadMgacaaI9aGaaGymaaqaaiaad6gaa0GaeyyeIuoakmaaqahabeWc
baGaamOAaiaai2dacaaIXaaabaGaamOBaaqdcqGHris5aOWaaeWaae
aacaWGybWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaeyOeI0IaamiwamaaBaaa
leaacaWGQbaabeaaaOGaayjkaiaawMcaamaaCaaaleqabaGaaGOmaa
aakiaadMeadaqadaqaaiaadkfadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaaI
9aGaamiAaaGaayjkaiaawMcaaiaadMeadaqadaqaaiaadkfadaWgaa
WcbaGaamOAaaqabaGccaaI9aGabmiAayaafaaacaGLOaGaayzkaaGa
aGilaaqaaiaadsfadaWgaaWcbaGaaGOmaaqabaaakeaacaaI9aWaaa
bCaeqaleaacaWGObGaaGypaiaaigdaaeaacaWGibaaniabggHiLdGc
daWcaaqaaiaadIeacaWGjbWaa0baaSqaaiaadIgaaeaacaaIQaaaaa
GcbaGaamytamaaBaaaleaacaWGObaabeaakiaadsgadaqhaaWcbaGa
amOBaaqaaiaaiQcaaaGcdaqadaqaaiaad2eadaWgaaWcbaGaamiAaa
qabaGccqGHsislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaamaaqahabeWcbaGa
amyAaiaai2dacaaIXaaabaGaamOBaaqdcqGHris5aOWaaabCaeqale
aacaWGQbGaeyiyIKRaamyAaaqaaiaad6gaa0GaeyyeIuoakmaabmaa
baGaamiwamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiabgkHiTiaadIfadaWgaa
WcbaGaamOAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaadaahaaWcbeqaaiaaikda
aaGccaWGjbWaaeWaaeaacaWGsbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaG
ypaiaadIgaaiaawIcacaGLPaaacaWGjbWaaeWaaeaacaWGsbWaaSba
aSqaaiaadQgaaeqaaOGaaGypaiaadIgaaiaawIcacaGLPaaacaaISa
aabaGaamivamaaDaaaleaacaaIXaaabaGaaGOkaaaaaOqaaiaai2da
daWcaaqaaiaaigdaaeaacaaIYaGaamyBamaaCaaaleqabaGaaGOmaa
aakiaadIeadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaaaaOWaaabCaeqaleaacaWG
ObGaaGypaiaaigdaaeaacaWGibaaniabggHiLdGcdaaeWbqabSqaai
qadIgagaqbaiabgcMi5kaadIgaaeaacaWGibaaniabggHiLdGcdaae
WbqabSqaaiaadMgacaaI9aGaaGymaaqaaiaad2gaa0GaeyyeIuoakm
aaqahabeWcbaGaamOAaiaai2dacaaIXaaabaGaamyBaaqdcqGHris5
aOWaaeWaaeaacaWGybWaaSbaaSqaamaadmaabaGaamiAaaGaay5wai
aaw2faaiaadMgaaeqaaOGaeyOeI0IaamiwamaaBaaaleaadaWadaqa
aiqadIgagaqbaiaaykW7aiaawUfacaGLDbaacaWGQbaabeaaaOGaay
jkaiaawMcaamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaOqaaiaadsfadaqhaaWc
baGaaGOmaaqaaiaaiQcaaaaakeaacaaI9aWaaSaaaeaacaaIXaaaba
GaaGOmaiaad2gadaqadaqaaiaad2gacqGHsislcaaIXaaacaGLOaGa
ayzkaaGaamisamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaGcdaaeWbqabSqaai
aadIgacaaI9aGaaGymaaqaaiaadIeaa0GaeyyeIuoakmaaqahabeWc
baGaamyAaiaai2dacaaIXaaabaGaamyBaaqdcqGHris5aOWaaabCae
qaleaacaWGQbGaeyiyIKRaamyAaaqaaiaad2gaa0GaeyyeIuoakmaa
bmaabaGaamiwamaaBaaaleaadaWadaqaaiaadIgaaiaawUfacaGLDb
aacaWGPbaabeaakiabgkHiTiaadIfadaWgaaWcbaWaamWaaeaacaWG
ObaacaGLBbGaayzxaaGaamOAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaadaahaa
Wcbeqaaiaaikdaaaaaaaaa@07CA@
et
σ
^
E
A
S
2
=
1
n
−
1
∑
i
=
1
n
(
X
i
−
X
¯
)
2
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbaK
aadaqhaaWcbaGaamyraiaadgeacaWGtbaabaGaaGOmaaaakiaai2da
daWcaaqaaiaaigdaaeaacaWGUbGaeyOeI0IaaGymaaaadaaeWbqabS
qaaiaadMgacaaI9aGaaGymaaqaaiaad6gaa0GaeyyeIuoakmaabmaa
baGaamiwamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiabgkHiTiqadIfagaqeaa
GaayjkaiaawMcaamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaaiYcaaaa@4AD4@
où
I
h
*
=
I
(
M
h
>
1
)
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamysamaaDa
aaleaacaWGObaabaGaaGOkaaaakiaai2dacaWGjbWaaeWaaeaacaWG
nbWaaSbaaSqaaiaadIgaaeqaaOGaaGOpaiaaigdaaiaawIcacaGLPa
aacaGGSaaaaa@3EA1@
d
n
*
=
∑
h
=
1
H
I
h
*
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamizamaaDa
aaleaacaWGUbaabaGaaGOkaaaakiaai2dadaaeWaqabSqaaiaadIga
caaI9aGaaGymaaqaaiaadIeaa0GaeyyeIuoakiaaykW7caWGjbWaa0
baaSqaaiaadIgaaeaacaaIQaaaaaaa@41B3@
et
m
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyBaaaa@35A7@
est la taille du cycle dans un
échantillon équilibré d’ensembles ordonnés. Partant du lemme 3, on peut
établir facilement que
E
(
I
1
I
2
/
d
n
2
)
=
(
1
/
H
−
E
(
I
1
/
d
n
)
2
)
/
(
H
−
1
)
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaabm
aabaWaaSGbaeaacaWGjbWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaOGaamysamaa
BaaaleaacaaIYaaabeaaaOqaaiaadsgadaqhaaWcbaGaamOBaaqaai
aaikdaaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaGaaGypamaalyaabaWaaeWaaeaa
daWcgaqaaiaaigdaaeaacaWGibGaeyOeI0IaamyramaabmaabaWaaS
GbaeaacaWGjbWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaGcbaGaamizamaaBaaa
leaacaWGUbaabeaaaaaakiaawIcacaGLPaaadaahaaWcbeqaaiaaik
daaaaaaaGccaGLOaGaayzkaaaabaWaaeWaaeaacaWGibGaeyOeI0Ia
aGymaaGaayjkaiaawMcaaaaacaGGUaaaaa@4E3A@
D’où,
T
1
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamivamaaBa
aaleaacaaIXaaabeaaaaa@3675@
est une statistique qui dépend
uniquement des données. Notons que
σ
^
E
A
S
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbaK
aadaqhaaWcbaGaamyraiaadgeacaWGtbaabaGaaGOmaaaaaaa@39D9@
est un estimateur sans biais de
σ
2
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aaW
baaSqabeaacaaIYaaaaOGaaiOlaaaa@381D@
Dans le théorème suivant, nous
donnons d’autres estimateurs sans biais
(
σ
¯
2
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaeWaaeaacu
aHdpWCgaqeamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaOGaayjkaiaawMcaaaaa
@390C@
de
σ
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aaW
baaSqabeaacaaIYaaaaaaa@3761@
basés sur les échantillons PCR et
EEO sous le plan 0 et le plan 2.
Théorème 2. Soit
(
X
i
,
R
i
)
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaeWaaeaaca
WGybWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaGilaiaadkfadaWgaaWcbaGa
amyAaaqabaaakiaawIcacaGLPaaacaGGSaaaaa@3BA0@
i
=
1,
…
,
n
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyAaiaai2
dacaaIXaGaaGilaiablAciljaaiYcacaWGUbGaaiilaaaa@3B56@
et
X
[
h
]
i
;
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaBa
aaleaadaWadaqaaiaadIgaaiaawUfacaGLDbaacaaMc8UaamyAaaqa
baGccaGG7aaaaa@3BDF@
h
=
1,
…
,
H
;
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiAaiaai2
dacaaIXaGaaGilaiablAciljaaiYcacaWGibGaai4oaaaa@3B3E@
i
=
1
,
…
,
m
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyAaiaai2
dacaaIXaGaaiilaiablAciljaaiYcacaWGTbGaaiilaaaa@3B4F@
les échantillons PCR et EEO ayant
une taille d’ensemble
H
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamisaiaacY
caaaa@3632@
respectivement, tous deux
provenant de la population
P
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWefv3ySLgznf
gDOfdaryqr1ngBPrginfgDObYtUvgaiuaacqWFpepucaGGUaaaaa@40C6@
Des estimateurs sans biais de
σ
2
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aaW
baaSqabeaacaaIYaaaaOGaaiilaaaa@381B@
σ
μ
^
0
2
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaicdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaakiaacYcaaaa@3AD3@
σ
μ
^
2
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaikdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaaaaa@3A1B@
et
σ
μ
2
*
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiabeY7aTnaaDaaameaacaaIYaaabaGaaiOkaaaaaSqaaiaa
ikdaaaaaaa@3ABA@
sont donnés, respectivement,
par
σ
¯
2
=
{
(
T
1
+
T
2
)
/
(
2
H
2
)
p
o
u
r
l
e
p
l
a
n
0
(
N
−
1
)
(
T
1
+
T
2
)
2
N
H
2
p
o
u
r
l
e
p
l
a
n
2
(
T
1
*
+
T
2
*
)
(
N
−
1
)
N
p
o
u
r
u
n
E
E
O
é
q
u
i
l
i
b
r
é
s
o
u
s
l
e
p
l
a
n
2,
T
1
*
+
T
2
*
p
o
u
r
u
n
E
E
O
é
q
u
i
l
i
b
r
é
s
o
u
s
l
e
p
l
a
n
0,
(
2.4
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbae
badaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccaaI9aWaaiqaaeaafaqaaeabcaaa
aeaadaWcgaqaamaabmaabaGaamivamaaBaaaleaacaaIXaaabeaaki
abgUcaRiaadsfadaWgaaWcbaGaaGOmaaqabaaakiaawIcacaGLPaaa
aeaadaqadaqaaiaaikdacaWGibWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaGcca
GLOaGaayzkaaaaaaqaaiaadchacaWGVbGaamyDaiaadkhacaaMe8Ua
amiBaiaadwgacaaMe8UaamiCaiaadYgacaWGHbGaamOBaiaabccaca
aIWaaabaWaaSaaaeaadaqadaqaaiaad6eacqGHsislcaaIXaaacaGL
OaGaayzkaaWaaeWaaeaacaWGubWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaOGaey
4kaSIaamivamaaBaaaleaacaaIYaaabeaaaOGaayjkaiaawMcaaaqa
aiaaikdacaWGobGaamisamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaaakeaaca
WGWbGaam4BaiaadwhacaWGYbGaaGjbVlaadYgacaWGLbGaaGjbVlaa
dchacaWGSbGaamyyaiaad6gacaqGGaGaaGOmaaqaamaalaaabaWaae
WaaeaacaWGubWaa0baaSqaaiaaigdaaeaacaaIQaaaaOGaey4kaSIa
amivamaaDaaaleaacaaIYaaabaGaaGOkaaaaaOGaayjkaiaawMcaam
aabmaabaGaamOtaiabgkHiTiaaigdaaiaawIcacaGLPaaaaeaacaWG
obaaaaqaaiaadchacaWGVbGaamyDaiaadkhacaaMe8UaamyDaiaad6
gacaaMe8UaamyraiaadweacaWGpbGaaGjbVlaadMoacaWGXbGaamyD
aiaadMgacaWGSbGaamyAaiaadkgacaWGYbGaamy6aiaaysW7caWGZb
Gaam4BaiaadwhacaWGZbGaaGjbVlaadYgacaWGLbGaaGjbVlaadcha
caWGSbGaamyyaiaad6gacaqGGaGaaGOmaiaaiYcaaeaacaWGubWaa0
baaSqaaiaaigdaaeaacaaIQaaaaOGaey4kaSIaamivamaaDaaaleaa
caaIYaaabaGaaGOkaaaaaOqaaiaadchacaWGVbGaamyDaiaadkhaca
aMe8UaamyDaiaad6gacaaMe8UaamyraiaadweacaWGpbGaaGjbVlaa
dMoacaWGXbGaamyDaiaadMgacaWGSbGaamyAaiaadkgacaWGYbGaam
y6aiaaysW7caWGZbGaam4BaiaadwhacaWGZbGaaGjbVlaadYgacaWG
LbGaaGjbVlaadchacaWGSbGaamyyaiaad6gacaqGGaGaaGimaiaaiY
caaaaacaGL7baacaaMf8UaaGzbVlaaywW7caaMf8Uaaiikaiaaikda
caGGUaGaaGinaiaacMcaaaa@D5BD@
σ
^
μ
^
0
2
=
V
a
r
(
I
1
/
d
n
)
2
(
H
−
1
)
T
1
+
{
E
(
I
1
2
d
n
2
M
1
)
−
V
a
r
(
I
1
d
n
)
}
T
2
2
,
(
2.5
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbaK
aadaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGaaGimaaqabaaaleaa
caaIYaaaaOGaaGypamaalaaabaGaamOvaiaadggacaWGYbWaaeWaae
aadaWcgaqaaiaadMeadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaaakeaacaWGKbWa
aSbaaSqaaiaad6gaaeqaaaaaaOGaayjkaiaawMcaaaqaaiaaikdada
qadaqaaiaadIeacqGHsislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaiaadsfa
daWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccqGHRaWkdaGadaqaaiaadweadaqada
qaamaalaaabaGaamysamaaDaaaleaacaaIXaaabaGaaGOmaaaaaOqa
aiaadsgadaqhaaWcbaGaamOBaaqaaiaaikdaaaGccaWGnbWaaSbaaS
qaaiaaigdaaeqaaaaaaOGaayjkaiaawMcaaiabgkHiTiaadAfacaWG
HbGaamOCamaabmaabaWaaSaaaeaacaWGjbWaaSbaaSqaaiaaigdaae
qaaaGcbaGaamizamaaBaaaleaacaWGUbaabeaaaaaakiaawIcacaGL
PaaaaiaawUhacaGL9baadaWcaaqaaiaadsfadaWgaaWcbaGaaGOmaa
qabaaakeaacaaIYaaaaiaaiYcacaaMf8UaaGzbVlaaywW7caaMf8Ua
aGzbVlaacIcacaaIYaGaaiOlaiaaiwdacaGGPaaaaa@6DE1@
σ
^
μ
^
2
2
=
C
1
(
n
,
H
)
T
2
/
2
+
C
2
(
n
,
H
,
N
)
H
2
σ
^
E
A
S
2
H
−
1
,
(
2.6
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbaK
aadaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGaaGOmaaqabaaaleaa
caaIYaaaaOGaaGypamaalyaabaGaam4qamaaBaaaleaacaaIXaaabe
aakmaabmaabaGaamOBaiaaiYcacaWGibaacaGLOaGaayzkaaGaamiv
amaaBaaaleaacaaIYaaabeaaaOqaaiaaikdaaaGaey4kaSIaam4qam
aaBaaaleaacaaIYaaabeaakmaabmaabaGaamOBaiaaiYcacaWGibGa
aGilaiaad6eaaiaawIcacaGLPaaadaWcaaqaaiaadIeadaahaaWcbe
qaaiaaikdaaaGccuaHdpWCgaqcamaaDaaaleaacaWGfbGaamyqaiaa
dofaaeaacaaIYaaaaaGcbaGaamisaiabgkHiTiaaigdaaaGaaGilai
aaywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaiikaiaaikdacaGGUaGa
aGOnaiaacMcaaaa@60EA@
σ
¯
μ
^
2
2
=
C
1
(
n
,
H
)
T
2
/
2
+
C
2
(
n
,
H
,
N
)
(
N
−
1
)
(
T
1
+
T
2
)
2
N
(
H
−
1
)
,
(
2.7
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbae
badaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGaaGOmaaqabaaaleaa
caaIYaaaaOGaaGypamaalyaabaGaam4qamaaBaaaleaacaaIXaaabe
aakmaabmaabaGaamOBaiaaiYcacaWGibaacaGLOaGaayzkaaGaamiv
amaaBaaaleaacaaIYaaabeaaaOqaaiaaikdaaaGaey4kaSIaam4qam
aaBaaaleaacaaIYaaabeaakmaabmaabaGaamOBaiaaiYcacaWGibGa
aGilaiaad6eaaiaawIcacaGLPaaadaWcaaqaamaabmaabaGaamOtai
abgkHiTiaaigdaaiaawIcacaGLPaaadaqadaqaaiaadsfadaWgaaWc
baGaaGymaaqabaGccqGHRaWkcaWGubWaaSbaaSqaaiaaikdaaeqaaa
GccaGLOaGaayzkaaaabaGaaGOmaiaad6eadaqadaqaaiaadIeacqGH
sislcaaIXaaacaGLOaGaayzkaaaaaiaaiYcacaaMf8UaaGzbVlaayw
W7caaMf8UaaGzbVlaacIcacaaIYaGaaiOlaiaaiEdacaGGPaaaaa@6721@
σ
^
μ
2
*
2
=
T
2
*
m
−
T
1
*
+
T
2
*
N
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbaK
aadaqhaaWcbaGaeqiVd02aa0baaWqaaiaaikdaaeaacaGGQaaaaaWc
baGaaGOmaaaakiaai2dadaWcaaqaaiaadsfadaqhaaWcbaGaaGOmaa
qaaiaaiQcaaaaakeaacaWGTbaaaiabgkHiTmaalaaabaGaamivamaa
DaaaleaacaaIXaaabaGaaGOkaaaakiabgUcaRiaadsfadaqhaaWcba
GaaGOmaaqaaiaaiQcaaaaakeaacaWGobaaaiaai6caaaa@4785@
Notons que
σ
^
μ
^
2
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbaK
aadaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGaaGOmaaqabaaaleaa
caaIYaaaaaaa@3A2B@
et
σ
¯
μ
^
2
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbae
badaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGaaGOmaaqabaaaleaa
caaIYaaaaaaa@3A33@
sont tous deux sans biais pour
σ
μ
^
2
2
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aa0
baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaikdaaeqaaaWcbaGaaGOm
aaaakiaac6caaaa@3AD7@
L’estimateur
σ
¯
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbae
badaahaaWcbeqaaiaaikdaaaaaaa@3779@
est également sans biais pour la
variance de population
σ
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeq4Wdm3aaW
baaSqabeaacaaIYaaaaaaa@3761@
dans les échantillons EEO et PCR
sous le plan 0 et le plan 2. Le théorème 2 indique que tous les estimateurs
de variance sont sans biais pour toute taille d’échantillon
n
>
1.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOBaiaai6
dacaaIXaGaaiOlaaaa@37DD@
Nous notons que
E
(
I
1
2
/
d
n
2
)
≤
1
/
H
2
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyramaabm
aabaWaaSGbaeaacaWGjbWaa0baaSqaaiaaigdaaeaacaaIYaaaaaGc
baGaamizamaaDaaaleaacaWGUbaabaGaaGOmaaaaaaaakiaawIcaca
GLPaaacqGHKjYOdaWcgaqaaiaaigdaaeaacaWGibWaaWbaaSqabeaa
caaIYaaaaaaakiaac6caaaa@4161@
En utilisant cette borne, on
peut montrer que
C
1
(
n
,
H
)
≥
0.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4qamaaBa
aaleaacaaIXaaabeaakmaabmaabaGaamOBaiaaiYcacaWGibaacaGL
OaGaayzkaaGaeyyzImRaaGimaiaac6caaaa@3D9F@
Par ailleurs, le coefficient
C
2
(
n
,
H
,
N
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4qamaaBa
aaleaacaaIYaaabeaakmaabmaabaGaamOBaiaaiYcacaWGibGaaGil
aiaad6eaaiaawIcacaGLPaaaaaa@3BF7@
peut être négatif pour certaines
valeurs de
n
,
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOBaiaacY
caaaa@3658@
N
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOtaaaa@3588@
et
H
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamisaiaac6
caaaa@3634@
Rarement, cela peut donner une
valeur négative pour
σ
^
μ
^
2
2
.
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbaK
aadaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGaaGOmaaqabaaaleaa
caaIYaaaaOGaaiOlaaaa@3AE7@
Si
σ
^
μ
^
2
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbaK
aadaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGaaGOmaaqabaaaleaa
caaIYaaaaaaa@3A2B@
est négatif, nous proposons un
estimateur tronqué
σ
˜
μ
^
2
2
=
{
σ
^
μ
^
2
2
si
σ
^
μ
^
2
2
>
0
C
1
(
n
,
H
)
T
/
2
si
σ
^
μ
^
2
2
≤
0.
(
2.8
)
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbaG
aadaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGaaGOmaaqabaaaleaa
caaIYaaaaOGaaGypamaaceaabaqbaeaabiGaaaqaaiqbeo8aZzaaja
Waa0baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaikdaaeqaaaWcbaGa
aGOmaaaaaOqaaiaabohacaqGPbGaaGjbVlaaykW7cuaHdpWCgaqcam
aaDaaaleaacuaH8oqBgaqcamaaBaaameaacaaIYaaabeaaaSqaaiaa
ikdaaaGccaaI+aGaaGimaaqaamaalyaabaGaam4qamaaBaaaleaaca
aIXaaabeaakmaabmaabaGaamOBaiaaiYcacaWGibaacaGLOaGaayzk
aaGaamivaaqaaiaaikdaaaaabaGaae4CaiaabMgacaaMe8UaaGPaVl
qbeo8aZzaajaWaa0baaSqaaiqbeY7aTzaajaWaaSbaaWqaaiaaikda
aeqaaaWcbaGaaGOmaaaakiabgsMiJkaaicdacaaIUaaaaaGaay5Eaa
GaaGzbVlaaywW7caaMf8UaaGzbVlaaywW7caGGOaGaaGOmaiaac6ca
caaI4aGaaiykaaaa@6DF2@
Cet estimateur est toujours positif et son biais est
très faible. Les valeurs de
σ
¯
μ
^
2
2
MathType@MTEF@5@5@+=
feaagKart1ev2aqatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLn
hiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr
4rNCHbGeaGqiFu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFjpu0de9LqFf0de9
vqaqFeFr0xbbG8FaYPYRWFb9fi0lXxbvc9=e0dfrpm0dXdHqVu0=vr
0=vr0=fdbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGafq4WdmNbae
badaqhaaWcbaGafqiVd0MbaKaadaWgaaadbaGaaGOmaaqabaaaleaa
caaIYaaaaaaa@3A33@
semblent être toujours positives
sur la base de notre étude en simulation limitée.
ISSN : 1712-5685
Politique de rédaction
Techniques d ’enquête publie des articles sur les divers aspects des méthodes statistiques qui intéressent un organisme statistique comme, par exemple, les problèmes de conception découlant de contraintes d’ordre pratique, l’utilisation de différentes sources de données et de méthodes de collecte, les erreurs dans les enquêtes, l’évaluation des enquêtes, la recherche sur les méthodes d’enquête, l’analyse des séries chronologiques, la désaisonnalisation, les études démographiques, l’intégration de données statistiques, les méthodes d’estimation et d’analyse de données et le développement de systèmes généralisés. Une importance particulière est accordée à l’élaboration et à l’évaluation de méthodes qui ont été utilisées pour la collecte de données ou appliquées à des données réelles. Tous les articles seront soumis à une critique, mais les auteurs demeurent responsables du contenu de leur texte et les opinions émises dans la revue ne sont pas nécessairement celles du comité de rédaction ni de Statistique Canada.
Présentation de textes pour la revue
Techniques d ’enquête est publiée en version électronique deux fois l’an. Les auteurs désirant faire paraître un article sont invités à le faire parvenir en français ou en anglais en format électronique et préférablement en Word au rédacteur en chef, (statcan.smj-rte.statcan@canada.ca , Statistique Canada, 150 Promenade du Pré Tunney, Ottawa, (Ontario), Canada, K1A 0T6). Pour les instructions sur le format, veuillez consulter les directives présentées dans la revue ou sur le site web (www.statcan.gc.ca/Techniquesdenquete).
Note de reconnaissance
Le succès du système statistique du Canada repose sur un partenariat bien établi entre Statistique Canada et la population, les entreprises, les administrations canadiennes et les autres organismes. Sans cette collaboration et cette bonne volonté, il serait impossible de produire des statistiques précises et actuelles.
Normes de service à la clientèle
Statistique Canada s'engage à fournir à ses clients des services rapides, fiables et courtois. À cet égard, notre organisme s'est doté de normes de service à la clientèle qui doivent être observées par les employés lorsqu'ils offrent des services à la clientèle.
Droit d'auteur
Publication autorisée par le ministre responsable de Statistique Canada.
© Ministre de l'Industrie, 2016
L'utilisation de la présente publication est assujettie aux modalités de l'Entente de licence ouverte de Statistique Canada .
N° 12-001-X au catalogue
Périodicité : Semi-annuel
Ottawa
Date de modification :
2016-12-20